UBND HUYỆN YÊN LẠC ĐỀ THI HSG LỚP 9 CẤP HUYỆN NĂM
HỌC 2012-2013
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài:150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1(2 điểm)
Nhận xét về cách kết thúc “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn
Dữ có ý kiến cho rằng: “Truyện kết thúc có hậu, thể hiện được ước mơ của
con người về sự công bằng trong cuộc đời”, song lại có ý kiến khác khẳng
định: “Tính bi kịch của truyện vẫn tiềm ẩn ở ngay trong cái kết lung linh kì
ảo”.
Hãy trình bày ngắn gọn suy nghĩ của em về hai ý kiến trên.
Câu 2(2 điểm)
HAI BIỂN HỒ
Người ta bảo bên Pa-le-tin có hai biển hồ Biển hồ thứ nhất gọi là biển
Chết. Đúng như tên gọi, không có sự sống nào bên trong cũng như xung
quanh biển hồ này.Nước trong hồ không có một loại cá nào có thể sống
nổi.Ai ai cũng đều không muốn sống gần đó.Biển hồ thứ hai là Ga-li-lê. Đây
là biển hồ thu hút nhiều khách du lịch nhất.Nước ở biển hồ lúc nào cũng
trong xanh mát rượi , người cũng có thể uống được mà cá cũng có thể sống
được.Nhà cửa được xây cất rất nhiều ở đây.Vườn cây xung quanh tốt tươi
nhờ nguồn nước này.
Nhưng điều kì lạ là cả hai biển hồ này đều được đón nhận nguồn nước từ
sông Gioóc-đăng.Nước sông Gioóc-đăng chảy vào biển Chết.Biển Chết đón
nhận và giữ riêng cho mình mà không chia sẻ nên nước trong biển Chết trở
nên mặn chát.Biển hồ Ga-li-lê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Gioóc-
đăng rồi từ đó tràn qua các hồ nhỏ và sông lạch, nhờ vậy nước trong hồ này
luôn sạch và mang lại sự sống cho cây cối, muông thú, con người.
Một định lí trong cuộc sống mà ai cũng đồng tình : Một ánh lửa sẻ chia là
một ánh lửa lan toả, một đồng tiền kinh doanh là một đồng tiền sinh lợi. Đôi
môi có hé mở mới thu nhận được nụ cười.Bàn tay có mở rộng trao ban, tâm
hồn mới tràn ngập vui sướng.

+Hai ý kiến trên tưởng chừng là mâu thuẫn, đối lập nhưng thực chất là bổ
sung, soi sáng trong việc khám phá dụng ý nghệ thuật của nhà văn Nguyễn
Dữ, nó được xem là hai mặt của một vấn đề
-Mở rộng, nâng cao vấn đề:
+Mỗi ý kiến trên đều xuất phát từ một góc nhìn, cách khám phá và tiếp cận ở
phần kết tác phẩm
+Lý giải cách kết thúc tác phẩm cần phải có cái nhìn toàn vẹn và những cơ
sở để phát hiện ra những dụng ý mà nhà văn Nguyễn Dữ gửi gắm qua phần
kết.Vì vậy, không nên tuyệt đối hoá hai ý kiến trên mà cần phải thấy được sự
bổ sung, thống nhất, nhằm soi sáng hai mặt của một vấn đề.
+Từ hai ý kiến trên người đọc sẽ thấy được tài năng nghệ thuật của Nguyễn
Dữ trong việc “dồn nén tư tưởng và cảm xúc” ở một cái kết độc đáo.
+Từ việc tìm hiểu những ý kiến bàn về dụng ý cách kết của một tác phẩm
văn học đã đặt ra trách nhiệm, vai trò cho độc giả trong quá trình tiếp cận,
giải mã văn bản văn học.
Câu 2:
Yêu cầu về kiến thức
HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần triển khai được
các ý cơ bản sau:
*Từ một câu chuyện (rút từ tập sách bài học cuộc sống) học sinh trình bày
suy nghĩ về một vấn đề tư tưởng, đạo lí-mối quan hệ giữa cho và nhận trong
cuộc sống.
*Với đề bài này, học sinh trước hết cần giải thích-phân tích để làm rõ bài
học giáo dục được gửi gắm qua câu chuyện
a/Hiểu được ý nghĩa trong câu chuyện
Nghĩa đen theo khoa học:
+Biển Chết là do vị trí hồ không thuận lợi xung quanh không có kênh rạch
hay lối thoát nên nước từ thượng nguồn đổ về đây bị ứ đọng dần dần tích tụ
lượng muối lớn, làm cho nồng độ muối trong nước quá cao
+Nước qua mặn nên không sinh vật nào sống được nên dẫn đến hoang vu và