TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
Lời Nói Đầu

Mĩõ thuật là một trong những môn nghệ thuật. Nếu dạy học là khó, thì dạy
nghệ thuật càng khó, cần phải mang tính nghệ thuật cao hơn. Song, khó không có
nghĩa là không dạy được, vì học mĩ thuật đem lại niềm vui cho mọi người, làm cho
mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp ở trong mình và xung quanh mình trở nên
gần gũi và đáng yêu. Đồng thời, mĩ thuật giúp cho mọi người tự tạo ra cái đẹp theo
ý mình và thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạt hằng ngày của mình, làm cho
cuọc sống thêm hài hòa, hạnh phúc, bởi cái đẹp “ theo đuổi” con người từ lúc lọt
lòng đến khi “trở về cát bụi”.
Vấn đề nghiên cứu khoa học giáo dục trong giảng dạy theo tinh thần đổi mới
công tác đào tạo hiện nay là một vấn đề quan trọng nhằm đưa vào quá trình đào tạo
giáo viên sư phạm dạy môn Mĩ thuật ở trường THCS, là sự kết hợp giữa lí luận và
thực tiễn. Qua thời gian giảng dạy ở trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm bản thân
tôi đã đi vào tìm hiểu Màu sắc và cách sử dụng màu sắc trong bài vẽ trang trí của
các em.
Được sự giúp đỡ của BGH trường và các thầy cô trong tổ Họa - Nhạc - Thể
Dục
đã tạo điều kiện cho tôi hồn thành tốt đề tài này trong năm học 2005-2006.
Trong quá trình thực hiện do tình hình trường chưa có đầy đủ thiết bị, đồ dùng
dạy học (ĐDDH) và phòng học dành riêng cho môn học Mĩ thuật, nên đề tài còn
thiếu xót. Kính mong các Thầy Cô giáo trong Hội đồng sư phạm trường THCS
Nguyễn Bỉnh Khiêm góp ý, bổ sung ý kiến để đề tài hồn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn.

Dầøu Tiếng : ngày 15 tháng 4 năm 2006
Người thực hiện Trầm Kỳ Sanh

trong học tập, để từ đó thấy yêu nghề hơn.
- Tự tìm hiểu về màu sắc và cách sử dụng màu sắc trong bài vẽ của học sinh
nhằm phục vụ tốt cho công tác giảng dạy, biết sử dụng phương pháp phù
hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh. Đồng thời qua đó giáo viên nhận ra
những mặt thiếu xót, những vấn đề khó khăn của học sinh, từ đó giúp các em điều
chỉnh để học tập tốt đạt kết quả cao hơn.

III – ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU
 Đối tượng đề tài cần nghiên cứu
Màu sắc và cách sử dụng màu sắc của học sinh THCS vào bài vẽ trang trí
có nhiều yếu tố để khai thác, như : trang trí các đồ vật , lọ hoa, chậu hoa, khăn tay,
hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật, đường diềm… Do điều kiện nên tôi chỉ đi sâu
vào nghiên cứu “Màu sắc và cách sử dụng màu sắc” trong bài vẽ trang trí các dạng
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
2
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
cơ bản: Hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật, đường diềm của học sinh khối 7
trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
IV – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp hệ thống hóa phân tích tổng hợp lí thuyết.
- Phương pháp khảo sát.
- Phương pháp trực quan, quan sát.
- Phương pháp nghiên cứu.
Trên đây là những phương pháp chủ yếu được sử dụng khi nghiên cứu đề tài
V – DỰ KIẾN ĐÓNG GÓP
Với đề tài này giúp chúng ta hiểu biết hơn tâm lí của học sinh khi sử dụng màu
sắc trong bài vẽ trang trí, có kiến thức sâu hơn về màu sắc. Từ đó rút kinh nghiệm
phục vụ tốt cho công tác giảng dạy, góp phần giúp các em học tập tốt hơn môn Mĩ
Thuật nói chung và làm tăng hiệu quả sử dụng màu sắc của học sinh trong bài vẽ
trang trí nói riêng như phương pháp giảng dạy, nội dung giảng dạy vẽ, xác định

2/ Màu nhị hợp
- Màu nhị hợp là do pha trộn hai màu cơ bản với nhau mà thành
- Khi pha trộn hai màu đặt cạnh nhau ta được màu thứ ba tùy theo liều lượng
nhiều hay ít của hai màu mà màu thứ ba sẽ đậm hay nhạt (tối hay sáng, xỉn hay
tươi).
Ví dụ : ĐỎ với TÍM
ĐỎ với DA CAM
LỤC với VÀNG

3/ Màu bổ túc
- Màu có khả năng bổ sung cho nhau để giữ sự cân bằng sắc giác gọi là màu bổ
túc.
- Những màu này khi đặt cạnh nhau có tác dụng làm tăng cường độ cho nhau.
+ Xanh lá cây bổ túc cho Đỏ và ngược lại.
+ Lam bổ túc cho Da cam và ngược lại.
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
4
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
+ Tím bổ túc cho Vàng và ngược lại - Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc

3/ Hòa sắc :
- Mỗi màu đều có một vẽ đẹp riêng, người vẽ phải biết kết hợp giữa các màu
sắc cách ráp đặt sao cho phù hợp, hợp lí để nhằm nói lên nội dung bài cũ.
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
5
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
- Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc

- Đó là những màu có sắc độ và màu sắc tương phản nhau, không có hòa sắc
chung, đứng cạnh nhau tạo nên cảm giác chống đối nhau đặc biệt như các màu bổ
túc: Lam – cam; Đỏ – xanh lục; Tím – vàng.
CHƯƠNG II
CÁCH SỬ DỤNG MÀU SẮC TRONG BÀI VẼ
TRANG TRÍ CỦA HỌC SINH THCS
I – TÌM HIỂU THỰC TRẠNG PHÂN MÔN TRANG TRÍ
1/ Thuận lợi.
* Về phân bổ chương trình.
- Bộ môn Mĩ Thuật ở chương trình lớp 7 có 35 bài / 35 tiết, trong đó phân
môn trang trí có 8 bài chiếm gần khoảng ¼ chương trình, ¾ chương trình còn lại là
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
8
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
các phân môn vẽ theo mẫu, vẽ theo đề tài , thường thức Mĩ Thuật. Vì vậy đây là
điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy và học phân môn trang trí.
- Vì như chúng ta đã biết trang trí là một nhu cầu tất yếu của con người, nó
được ứng dụng nhiều vào đời sống, đáp ứng được yêu cầu thẫm mĩ ngày càng cao.
Được thường xuyên học môn trang trí là điều kiện để giúp con người nâng cao
kiến thức khoa học, xã hội hồn thiện nhân cách.
* Về giáo viên giảng dạy :
Trường THCS Nguyễn Bĩnh Khiêm đã có giáo viên giảng dạy Mĩ thuật như :
thầy Trầm Kỳ Sanh; Thầy Nguyễn Ngọc Định; có nhiều kinh nghiệm trong chuyên
môn, có những kiến thức sâu rộng đã nắm bắt được tâm lí học sinh để từ đó có
những phương pháp giảng dạy thích hợp, nhằm giúp các em tiếp thu bài tốt, đạt
hiệu quả cao.
* Về phía học sinh :
Ở lứa tuổi học sinh THCS cụ thể là học sinh lớp 7, các em rất thích vẽ đặc biệt
là vẽ trang trí. Vì môn trang trí các em đuợc vẽ tự do vẽ theo khả năng sáng tạo nên
các em rất hứng thú, say mê trong phâm môn này. Sự quan tâm của nhà trường đến

- Bài vẽ của em : Mai Thị Thu Phượng - Lớp 7a7

III – CÁCH SỬ DỤNG MÀU SẮC TRONG BÀI VẼ TRANG TRÍ :
- Trong bài vẽ trang trí ở độ tuổi này các em có cùng một đặc điểm là sử dụng
màu đều giống nhau, do sự cảm nhận màu sắc của các em giống nhau, và các em
thường có sự bắt chước nhau khi vẽ. Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
10
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
- Bài vẽ của em : Lê Thị Sang Thông - Lớp 7a7

Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc :
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
11
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
- Bài vẽ của em : Nguyễn Thị Hồi Hương - Lớp 7a7

- Khi vẽ các em ít chú ý đến độ đậm, nhạt các em chỉ sử dụng màu tùy tiện
không theo nguyên tắc sáng, trung gian, tối.
Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc :
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
12
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
- Bài vẽ của em : Bùi Anh Tú – Lớp 7a5
- Vẽ hòa sắc, các em vẽ theo cảm tính màu nào đẹp thì vẽ, các em chưa biết
dùng những gam màu chủ đạo, các em thường dùng màu tự do.
- Bài vẽ của em : Phạm Xuan Duyên – Lớp 7a4
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………

Câu 4 : Em thích dùng những màu gì khi vẽ trang trí ?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………
Câu 5 : Những màu nào là màu nóng ?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………
Câu 6 : Những màu nào là màu lạnh ?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………

Câu 7 : Em thường sử dụng loại màu gì để vẽ ?

Màu xạ Màu sáp Màu nước
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
16

TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
Màu nước : 1 em

Câu 8 : Rất hứng thú : 25 em
Hứng thú : 20 em
Không hứng thú : 5 em

Câu 9 : Rất khó : 8 em
Khó : 10 em
Bình thường : 27 em
CHƯƠNG III
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN ĐƯỢC RÚT RA TRONG
ĐỀ TÀI VÀ ĐỀ XUẤT KHẮC PHỤC

I – NHỮNG VẤN ĐỀ ĐƯỢC RÚT RA :
Qua những thực tế trên cho thấy lứa tuổi học sinh trung học rất thích học
phân môn trang trí, không những các em thích vẽ màu ngay. Đây là điều kiện thuận
lợi cho việc dạy và học phân môn này. Tuy nhiên vấn đề sử dụng màu sắc trong bài
vẽ về mặt giáo dưỡng còn nhiền hạn chế ảnh hưởng tầm nhìn về màu của các em
trong phạm vi hạn hẹp, vì vậy màu sắc trong bài vẽ của các em còn mang yếu tố tự
phát.

II – NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN ĐỀ XUẤT :
1/ Với đội ngũ giáo viên :
- Cần thực hiện phương pháp sao cho phù hợp với nội dung bài dạy.
- Phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo trong học sinh.
- Phải có trình độ kiến thức sâu rộng về Mĩ thuật nói chung và màu sắc nói
riêng.
- Thường xuyên theo dõi, uốn nắn cách dùng màu cho các em .
- Từ thực tiễn học sinh THCS trong khi dùng màu, các em thường dùng màu

trong bài vẽ trang trí của học sinh là đề tài còn nhiều mới lạ không
những trong tài liệu nghiên cứu mà ngay cả việc nghiên cứu thực tiễn
học tập của học sinh cũng vậy. Song qua quá trình tìm hiểu ấy bước đầu
thành công khả quan và có phần bổ ích cho công tác giảng dạy sau này.

Với đề tài này tôi mong muốn được góp phần tháo gỡ những mặt
còn tồn tại nhằm nâng cao kiến thức sâu rộng và hiểu được đặc điểm
tâm lý, dùng màu sắc của học sinh từ đó có phương pháp giảng dạy phù
hợp, nhằm nâng cao chất lượng và hiểu quả của việc dạy và học.
Ngày 15 tháng 04 năm 2006
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
20
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Những vấn đề về Mĩ Thuật Việt Nam (NXB Nghệ Thuật)
2. Lịch sử Mĩ Thuật và Mĩ thuật học Việt Nam (NXB Giáo Dục Đào Tạo)
3. Trang trí giáo trình đào tạo giáo viên (THCS – NXB Giáo Dục)
4. Tâm lí học lứa tuổi (Giáo trình đào tạo giáo viên THCS)
5. Màu sắc và phương pháp vẽ màu (NXB Văn Hố Thông Tin)
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
21
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU Trang 1
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
22
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
A. PHẦN MỞ ĐẦU 2
I. Lý do chọn đề tài 2
II. Mục đích và ý nghĩa của đề tài 2


KẾT QỦA THĂM DÒ Ý KIẾN 20
CHƯƠNG III : NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN ĐƯỢC RÚT RA TRONG 21
ĐỀ TÀI VÀ ĐỀ XUẤT KHẮC PHỤC
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
23
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
I. Những vấn đề được rút ra. 21
II. Những vấn đề cần đề xuất. 21
1. Với đội ngũ giáo viên.
2. Với cấp trên.
C. KẾT LUẬN. 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
MỤC LỤC 25
26
MỘT SỐ BÀI VẼ CŨA HỌC SINH 28
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
24
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc
Giáo Viên : Trầm Kỳ Sanh
25