GVHDCM: Phạm Thành Nhu
GSh : Ngô Thị Kim Ngân
CHƯƠNG VII:
CHẤT RẮN VÀ CHẤT LỎNG
SỰ CHUYỂN THỂ
NỘI DUNG CHÍNH CỦA CHƯƠNG:
NỘI DUNG CHÍNH CỦA CHƯƠNG:
1. Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình.
2. Biến dạng cơ của vật rắn.
3. Sự nở vì nhiệt của vật rắn.
4. Các hiện tượng bề mặt của chất lỏng.
5. Sự chuyển thể của các chất.
6. Độ ẩm của không khí.Các chất rắn được phân
Các chất rắn được phân
thành hai loại: chất rắn kết tinh
thành hai loại: chất rắn kết tinh
và chất rắn vô định hình.
và chất rắn vô định hình.
Cách phân loại này dựa trên
Cách phân loại này dựa trên
những đặc điểm gì về cấu trúc
những đặc điểm gì về cấu trúc
và tính chất của các chất rắn?
và tính chất của các chất rắn?
Bài 34:
I. Chất rắn kết tinh
1. Cấu trúc tinh thể
N

học xác định
Có cấu trúc tinh
thể
Dạng khối lập
phương
Dạng khối lăng trụ sáu mặt
và hai đầu là hình chớp.
Cl-
Na+
•
Cấu trúc tinh thể được cấu tạo từ cái gì?
•
Chúng liên kết được với nhau là vì đâu?
•
Trật tự sắp xếp của chúng như thế nào?
•
Và chúng có đứng yên một vị trí không?
Quan sát mạng tinh thể muối ăn.
Vậy cấu trúc tinh thể là gì?
1. Cấu trúc tinh thể
I. Chất rắn kết tinh
1. Cấu trúc tinh thể
˗
Cấu trúc tinh thể hay tinh thể là cấu trúc tạo bởi
các hạt ( nguyên tử, phân tử, ion) liên kết chặt
với nhau bằng những lực tương tác và sắp xếp
theo một trật tự hình học không gian xác định
gọi là mạng tinh thể, trong đó mỗi hạt luôn dao
động nhiệt quanh vị trí cân bằng của nó.
˗

Rất cứng, không dẫn điện
Kim cương Than chì
Nước đá nóng chảy ở 0
0
C
Vàng nóng chảy ở 1063
0
C
b. Mỗi chất rắn kết tinh có một nhiệt độ nóng
chảy xác định không đổi ở mỗi áp suất cho
trước
Bạc nóng chảy ở 960
0
C
Sắt nóng chảy ở 530
0
C
Thiếc nóng chảy ở 232
0
C
Cấu trúc của sắt
c. Chất rắn kết tinh có thể là chất đơn tinh thể
hoặc chất đa tinh thể.
? Hãy phân biệt chất rắn đơn tinh thể và chất rắn đa tinh
thể ( cấu tạo, tính chất vật lý và lấy ví dụ )
Cấu trúc tinh thể muối ăn
Chất đơn tinh thể: muối,
thạch anh, kim cương,…
Chất đơn đa tinh thể:
kim loại và hợp kim.

bán dẫn: trandito, điốt, các mạch vi điện tử…
- Kim cương rất cứng, quí và đẹp nên được
dùng làm mũi khoan, dao cắt kính, đá mài, đồ
trang sức….
- Kim loại và hợp kim  luyện kim, chế tạo
máy, xây dựng …
- Chất rắn vô định hình là chất rắn không có cấu
trúc tinh thể. Do đó không có dạng hình học xác
định.
Mô hình cấu trúc của thủy tinh
II. Chất rắn vô định hình
Thủy tinh Nhựa đường
Nhựa thông
KHÔNG. Vì CRVĐH
không có cấu trúc
tinh thể, không có
dạng hình học xác
định.
Mô hình cấu trúc thủy tinh
C3: CRVĐH có tính
dị hướng không?
Có nhiệt độ nóng
chảy xác định
không? Tại sao?
- Chất rắn vô định hình có tính đẳng hướng,
không có nhiệt độ nóng chảy, đông đặc xác
định. Khi bị nung nóng thì chúng mềm dần
và chuyển sang thể lỏng.
- Lưu ý: Một số chất rắn như lưu huỳnh,
đường, … có thể tồn tại ở dạng tinh thể hoặc

chảy xác định.
BẢNG PHÂN LOẠI VÀ SO SÁNH CÁC ĐẶC TÍNH CỦA CHẤT
RẮN KẾT TINH VÀ CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH
Câu 1:
Chất rắn kết tinh không có đặc điểm nào?
A. Có dạng hình học xác định
B. Có cấu trúc mạng tinh thể
C. Có nhiệt độ nóng chảy không xác định
D. Có nhiệt độ nóng chảy xác định

Bài tập cũng cố:
Câu 2:
Chất rắn nào là chất rắn kết tinh?
A. Thủy tinh
B. Nhựa đường
C. Sắt
D. Nhựa tái sinh

Bài tập cũng cố: