SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
NĂM HỌC: 2008 – 2009
KHÓA NGÀY: 18, 19/06/2008
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
(Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (1 điểm)
Chép nguyên văn bốn câu cuối bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.
Câu 2: (1 điểm)
Tìm nghĩa gốc, nghĩa chuyển và phương thức chuyển nghĩa của các từ in đậm
trong các câu thơ sau:
a. Đề huề lưng túi gió trăng,
Sau chân theo một vài thằng con con.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
b. Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
Câu 3: (3 điểm)
Viết một văn bản nghị luận (không quá một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ
về đức hi sinh.
Câu 4: (5 điểm)
Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn thơ :
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

để chấm, tránh đếm ý một cách máy móc.
B. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM:
Câu 1: (1điểm)
Chép nguyên văn bốn câu cuối bài thơ
Bếp lửa
của Bằng Việt: (1 điểm)
Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa ?
• Sai 2 lỗi chính tả : trừ 0,25 điểm
• Sai, thiếu, thừa 1-2 từ, đảo trật tự từ trong một dòng thơ : trừ 0,25 điểm
• Thiếu, sai 3 dấu câu trở lên : trừ 0,25 điểm
• Thiếu một câu thơ hoặc đảo trật tự một câu thơ : trừ 0,5 điểm
• Thiếu hai câu thơ : trừ 0,75 điểm
• Không ghi tên tác giả, tựa bài : không trừ điểm
• Sai tên tác giả : trừ 0,25 điểm
Câu 2: (1 điểm)
Tìm nghóa gốc, nghóa chuyển và phương thức chuyển nghóa của các từ in đậm
trong các câu thơ :
a. Nghóa gốc (0,25 điểm)
b. Nghóa chuyển (0,25đ), phương thức chuyển nghóa (0,25đ): ẩn dụ (0,25đ)
Câu 3: (3 điểm)
Viết một văn bản nghò luận (không quá một trang giấy thi) trình bày suy nghó
về đức hi sinh.
* Yêu cầu
- Học sinh viết một văn bản nghò luận (không quá 1 trang). Có thể viết dưới dạng một
hoặc nhiều đoạn nhưng phải đủ 3 phần : nêu vấn đề, triển khai vấn đề, kết thúc vấn
đề.
- Trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng; lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc; không mắc

trong đoạn thơ.
- Kết hợp phân tích các yếu tố nghệ thuật (hình ảnh, ngôn ngữ, âm điệu…)
trong đoạn thơ.
- Giám khảo cần cân nhắc và trân trọng những cảm nhận riêng, sáng tạo của
học sinh.
Gợi ý:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần tập trung làm
nổi bật các ý:
-
Hình ảnh con người lao động
:
Đoạn thơ đã khắc hoạ những vẻ đẹp của cảnh đánh cá giữa biển đêm, trong niềm
vui phơi phới, khoẻ khoắn của người lao động làm chủ công việc của mình:
+ Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trước biển cả bao la đã trở thành con
thuyền kì vó, khổng lồ, hoà nhập với kích thước rộng lớn cuả thiên nhiên vũ trụ.
+ Người lao động hiện lên khoẻ khoắn, mạnh mẽ; tâm hồn đẹp đẽ : cảm nhận
tinh tế vẻ đẹp thiên thiên, sống ân tình, thuỷ chung.
+ Công việc nặng nhọc của người đánh cá đã thành bài ca đầy niềm vui
nhòp nhàng cùng thiên nhiên, biểu hiện niềm say sưa hào hứng và những ước mơ bay
bổng của con người muốn hoà hợp và chinh phục thiên nhiên bằng công việc lao động
của mình.
-
Hình ảnh thiên nhiên hùng vó, lộng lẫy, rực rỡ, phong phú, giàu có
:
+ Không gian vũ trụ bao la rộng lớn.
+ Biển đẹp bởi nguồn tài nguyên giàu có của biển Đông, bởi sắc màu lấp lánh
của các loài cá quý hiếm.
+ Vẻ đẹp của biển đêm lung linh, huyền ảo.
* Chú ý : bút pháp lãng mạn và sức tưởng tượng bay bổng từ sự quan sát hiện
thực của nhà thơ, sử dụng các biện pháp tu từ một cách hiệu quả.