LÀM THẾ NÀO ĐỂ DẠY – HỌC TÔT MÔN ÂM NHẠC LỚP 4
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hạnh Trang
Trường TH Nguyễn Ngọc Bình
I/ LỜI NÓI ĐẦU:
Bộ môn Âm nhạc trong trường tiểu học là một môn năng khiếu không chỉ
đối với người dạy (GV) mà kể cả người học (HS). Trong đó người dạy đóng vai trò
chủ đạo, phải sử dụng phương pháp một cách có khoa học và truyền đạt chính xác
thì người học mới tiếp thu và thực hiện tốt. Đối với người học chỉ cần tiếp thu và
diễn đạt lại, cộng thêm một chút sáng tạo nếu có năng khiếu điều đó phụ thuộc vào
từng đối tượng học sinh. Vì vậy, chúng ta không nên đặt nặng về khả năng học tập
và diễn đạt của học sinh để tránh gây áp lực nặng nề trong tiết học. Lớp học có đạt
hiểu quả tốt hay không phần lớn là do người dạy học. Mục tiêu của môn âm nhạc ở
trường tiểu học không phải để đào tạo cho học sinh trở thành “ca sĩ hay nhạc sĩ…”
mà âm nhạc trong trường tiểu học có vai trò hình thành thái độ văn hóa âm nhạc
ban đầu, góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh, nhằm thực hiện mục tiêu giáo
dục . Giúp học sinh biết thưởng thức cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật phát triển
thẩm mỹ, nhằm cân bằng giữa trí lực với thể lực, giữa học tập với vui chơi, giúp
cho học sinh có niềm vui, tinh thần lạc quan, mạnh dạn, tự tin trong các hoạt động
ca hát, tạo cho đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh, phát triển nhân cách hài
hòa, góp phần xây dựng cho học sinh có một trình độ văn hóa âm nhạc phổ thông
phù hợp với lứa tuổi.
II/ NỘI DUNG:
Khi dạy môn này thì việc cần đầu tiên đòi hỏi giáo viên phải đầu tư, nghiên
cứu về tâm lý học sinh như: sở thích, sở trường, năng khiếu … kết hợp với nhà
trường , gia đình và giáo viên chủ nhiệm … khi lên lớp phải tự nhiện vui vẻ, hài
hòa, biết khen thưởng đúng lúc đối với những em có năng khiếu tốt, tuyệt đối
không được chê trách những em kém năng khiếu đối với bộ môn này.
Ở lứa tuổi lớp , em nào có năng khiếu thì phát huy khả năng rất cao, rất
chính xác. Bên cạnh đó cũng có một số ít em thiếu tự nhiên, ngại ngùng hay gượng
ngạo trước đám đông, thậm chí rất sợ khi biểu diễn cá nhân trước lớp … Vì vậy, để
đạt hiệu quả cao trong giảng dạy môn năng khiếu âm nhạc người giáo viên phải
hát, phát triển khả năng âm nhạc,tập đọc nhạc.
- Bước đầu giúp các em làm quen với một số kỹ năng đơn giản về ca hát, rèn thói
quen tập hát đúng và hát diễn cảm theo nội dung,tính chất từng bài hát,kết hợp hoạt
động khi học hát.
- Giúp HS phát triển trí tuệ, bồi dưỡng tình cảm phong phú, lành mạnh, mạnh dạn,
tự tin khi tham gia các hoạt động âm nhạc ở trong và ngoài nhà trường.
2.Tập đọc nhạc(TĐN)
-Tập đọc nhạc có 8 bài.
-Những bài TĐN được trích từ các bài hát hoặc được đặt lời ngắn gọn , dài không
quá 16 nhịp, cao độ trong phạm vi một quãng 8 (Đô 1-Đô 2).Sử dụng các hình nốt
đen , trắng , móc đơn , nốt trắng chấm đôi.
Các bài TĐN đều viết ở nhịp 2/3.
-Thang Đô 5 âm : Đô, Rê, Mi, Son, La hoặc thang 7 âm : Đô, Rê, Mi, Pha, Son,
La, Si.
3.Phát triển khả năng âm nhạc.
-HS được giới thiệu 4 nhạc cụ dân tộc như : Đàn nhị, đàn tam, đàn tứ, đàn tì bà
Biết 4 truyện kể là Tiếng hát Đào Thị Huệ, Xen kẽ trong các tiết còn có các bài đọc
thêm.
-Nội dung nghe nhạc trong sách giáo khoa Âm nhạc 4 có ở các tiết 14, tiết 25. Đó
là nội dung mở,GV có thể chọn cho HS nghe một vài bài( chọn từ ca khúc thiếu
nhi, dân ca, nhạc không lời) đồng thời có phần dẫn giải, bình luận hoặc cho HS
nhận xét, phát biểu cảm nhận(tất nhiên là ở mức độ đơn giản, đôi khi chỉ là cảm
tính) .
Như vậy, chương trình Âm nhạc lớp 4 có 3 nội dung, trong đó có 2 nội dung cơ
bản là: học 10 bài hát và 8 bài tập đọc nhạc, học kì I dạy 5 bài hát và 4 bài TĐN,
học kì II dạy 5 bài hát và 4 bài TĐN. Ngoài ra còn có nội dung Phát triển khả năng
Âm nhạc như: giới thiệu 4 nhạc cụ phương Tây,kể chuyện Âm nhạc, nghe nhạc và
một số hoạt động khác
V. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
1.Về kiến thức
A, O,U ,Ư hoặc MA, MO, MI
- GV phải dịch giọng cho phù hợp với đối tượng HS của lớp(không nên để HS hát
theo giọng của GV mà GV sẽ theo HS)
Dạy học
*Bước 5 : Tập hát từng câu.
- Mỗi câu hát GV nên đàn câu đệm 2 - 3 lần để HS nghe và hát nhẩm theo ( củng
có thể GV hát từng câu cho Hs nghe).
GV đếm, bắt nhịp để HS hát hòa vào theo đàn .
- Hướng dẫn HS lấy hơi sau mỗi câu hát và sửa sai (nếu có).
- GV chỉ định HS khá hát mẫu.
- GV hướng dẫn HS hát theo các hình thức khác nhau (đơn ca, tốp ca, tổ, nhóm )
cho HS nhận xét, đánh giá. GV kết luận và có thể minh họa lại.
- Hướng dẫn HS tập hát tiếp theo đến hết bài hát.
*Bước 6: Hát cả bài.
- GV đệm đàn cho HS hát cả bài.
- Sửa những chỗ HS hát sai (nếu có).
- Cho HS hát đúng tốc độ.
- Thể hiện sắc thái tình cảm bài hát .
*Bước 7: Củng cố kiểm tra.
- Giáo dục thẩm mĩ cho các em thông qua nội dung bài hát .
- Đặt câu hỏi để các em trả lời (nội dung bài hát nói gì ? cảm nhận của em về giai
điệu )
Dạy kể chuyện về âm nhạc
Gồm 4 bước :
1 - Giới thiệu : Giới thiệu tên câu chuyện, xuất xứ câu chuyện.
2 - Giáo viên kể chuyện theo tranh minh hoạ
3 - Củng cố
- Giáo viên có thể đặt một số câu hỏi để học sinh
Giáo viên có thể đặt một số câu hỏi để học sinh khắc sâu thêm nội dung cho câu
chuyện.
tiết tấu đơn giản.
Khi dạy nghe nhạc, GV cần tập cho học sinh thái độ chú ý, lắng nghe sau đó nhận
xét, bình luận, phát biểu cảm tưởng ở mức đơn giản.