Yêu nhất là tình cảm của mẹ, mạnh
mẽ là tình cảm của cha, thân thiết
là tình cảm anh em và thiêng liêng,
bền chặt, lâu dài nhất vẫn là tình
bạn. Là 1 nhà thơ giàu tình cảm,
Nguyễn Khuyến cũng không ngoại
lệ khi nói về tình bạn. Những bài
thơ bất hủ của ông khi đề cập đến
bạn là những minh chứng hùng hồn
sâu sắc , quả thật là những tình
bạn nên thơ. Bài thơ “Bạn đến chơi
nhà” của Nguyễn Khuyến đã thể
hiện khá rõ nét về điều đó. Bài thơ
này là bài thơ thành công, tiêu biểu
nhất của ông, và cũng là bài thơ
nổi bật, đại điện cho thơ Nôm
Đường luật Việt Nam nói chung.
Bài thơ này ông viết là một kỉ
niệm của ông ở tuổi mà xưa nay
hiếm. Nó bày tỏ về cảm xúc của
ông và một người bạn quen nhau
chốn quan trường, nay gặp lại nơi
thôn quê thanh bình – nơi chôn rau
cắt rốn của ông. Từng câu từ trong
bài mượt mà mà thanh cao, tình
cảm thắm thiết, gắn bó, mặn mà,
đầy chất nhân văn. Nó thể hiện
một con người chất phác, sống
bằng tình cảm nơi ông. Câu thơ mở
đầu như một tiếng reo vui, nó là
khởi nguồn cho tất cả tình huống,

trong sáng tạo nên thanh điệu hoạt
bát, toát lên được sự hiếu khách
của chủ nhà trước một vị khách
quý. Tuy tất cả đều thiếu vắng,
ngay đến cả cái tối thiểu để tiếp
khách như miếng trầu cũng không
có thì câu cuối cùng lại là sự bất
ngờ, đầy lý thú và cũng chất chứa
những cảm xúc dạt dào, khó tả.
Bác đến chơi đây ta với ta
Tình bạn ấy vượt lên trên cả nhưng
lễ nghi tầm thường. Ba từ: “ta với
ta” là tâm điểm, trọng tâm của bài.
Âm điệu bỗng dưng thay đổi, thân
mật, ngọt ngào. Nó không giống
với ba từ “ ta với ta” trong bài Qua
đèo ngang của Bà Huyện Thanh
Quan. Trong bài Qua đèo ngang thì
ba từ đó là nỗi trống vắng, hiu
quạnh nơi đất khách, quê người,
còn ba từ này trong bài “Bạn đến
chơi nhà” là nồng thắm tình cảm
bạn bè chân thành, thanh tao,
trong sáng. Nói cho cùng thì nhà
thơ đã rất khéo léo lột tả sự nhiệt
tình, nóng hổi, mến khách trước
hoàn cảnh bất ngờ, thiếu thốn,
nghèo khổ của tác giả. Và đằng
sau nhưng câu từ dân dã kia là hai
tình cảm chân chất, nhỏ nhẹ mà