MỞ BÀI
Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả là
một trong những nội dung quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính. Hình thức
xử phạt vi phạm hành chính thể hiện sự răn đe, trừng phạt của pháp luật đối với
những cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm quy tắc quản lý Nhà nước thông qua
việc buộc người vi phạm phải gánh chịu những hậu quả bất lợi về vật chất hoặc
tinh thần. Ngoài mục đích ngăn chặn hành vi vi phạm và răn đe, trừng phạt, các
quy định này còn mang tính giáo dục đối với cá nhân, tổ chức bị xử phạt, góp phần
nâng cao ý thức của công dân trong việc chấp hành pháp luật và các quy tắc quản
lý Nhà nước, qua đó bảo vệ duy trì trật tự quản lý Nhà nước. Việc xây dựng các
quy định pháp luật hợp lý về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện
pháp khắc phục hậu quả là vô cùng cấp thiết để thể hiện tính răn đe, giáo dục của
pháp luật giúp công dân chấp hành pháp luật một cách nghiêm chỉnh và tự giác
hơn. Vì vậy, em xin chọn đề tài: " Đánh giá tính hợp lý của các qui định hiện
hành về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc
phục hậu quả". Trong quá trình làm bài, do kiến thức hạn hẹp nên vẫn còn nhiều
sai sót mong được thầy, cô góp ý để bài làm được hoàn thiện hơn.
NỘI DUNG
1. Vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính:
1.1 Vi phạm hành chính:
Vi phạm hành chính là loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời
sống xã hội. Tuy mức độ nguy hiểm cho xã hội của nó thấp hơn so với tội phạm
nhưng vi phạm hành chính là hành vi gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, tập thể,
lợi ích của cá nhân cũng như lợi ích chung của toàn thể cộng đồng.
1
Để xác định rõ tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của loại vi phạm này,
đặc biệt là việc xác định ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm, tạo cơ sở
cần thiết để quy định, xử lí cũng như đấu tranh phòng, chống một cách có hiệu quả
đối với các vi phạm hành chính, cần thiết phải đưa ra định nghĩa chính thức về vi
phạm hành chính.
Vi phạm hành chính được định nghĩa là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện

- Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây
lan dịch bệnh do vi phạm hành chính gây ra;
- Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất hàng hoá, vật
phẩm, phương tiện;
- Buộc tiêu huỷ vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi và cây
trồng, văn hoá phẩm độc hại;
- Biện pháp khắc phục hậu quả khác do người có thẩm quyền quyết định áp
dụng theo quy định của Chính phủ.
2. Tính hợp lý của các quy định hiện hành về các hình thức xử phạt vi phạm
hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả:
2.1 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính:
2.1.1 Hình thức xử phạt chính:
2.1.1.1 Cảnh cáo:
Điều 13 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002 sửa đổi năm 2008 quy định:
"Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không
nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụng hình thức xử
phạt cảnh cáo hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành
3
niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện. Cảnh cáo được quyết định bằng văn
bản."
Hình thức phạt cảnh cáo là một trong hai hình thức xử phạt chính trong xử phạt
vi phạm hành chính. So với hình thức phạt tiền, cảnh cáo là hình thức xử phạt nhẹ
hơn, mang ý nghĩa giáo dục nhiều hơn là trừng phạt. Tuy nhiên, cảnh cáo thể hiện
thái độ răn đe nghiêm khắc của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành
chính, do đó, vẫn mang tính cưỡng chế Nhà nước, gây cho người bị xử phạt những
tổn hại nhất định về mặt tinh thần.
Với ý nghĩa giáo dục nhiều hơn trừng phạt, cảnh cáo được áp dụng với cá
nhân, tổ chức vi phạm hành chính nhỏ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ và đối với
mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới
16 tuổi thực hiện.

định để sung quỹ Nhà nước. Phạt tiền tác động trực tiếp đến vật chất, lợi ích kinh
tế của cá nhân, tổ chức vi phạm, gây cho họ hậu quả bất lợi về tài sản. Vì lý do
này, hình thức xử phạt này có hiệu quả rất lớn trong việc đấu tranh phòng chống vi
phạm hành chính.
Khoản 1 Điều 14 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 sửa đổi năm
2008 quy định: "Mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính là từ 10.000
đồng đến 500.000.000 đồng."
Mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính được quy định dựa trên sự
đánh giá của Nhà nước về tính chất, mức độ xâm hại của vi phạm hành chính đối
với trật tự quản lý Nhà nước, đồng thời, còn được quy định dựa trên cơ sở tổng kết
thực tiễn áp dụng hình thức phạt tiền và tính hiệu quả của nó trong đấu tranh phòng
chống vi phạm hành chính nhằm bảo đảm tính hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh
5
tế, xã hội. Nếu quy định mức tiền phạt cao sẽ không phù hợp với điều kiện kinh tế
chung của toàn xã hội, nếu mức tiền phạt thấp sẽ không phát huy tác dụng hữu hiệu
của việc phạt tiền, khiến cá nhân, tổ chức bị xử phạt có thái độ "khinh nhờn" pháp
luật.
Theo quy định về mức tối thiểu và tối đa trong hình thức phạt tiền của Pháp
lệnh xử lí VPHC 2002 sửa đổi 2008. Mức tối thiểu được cho là quá thấp so với sự
phát triển của kinh tế xã hội và thu nhập của người dân hiện nay. Mức phạt như
vậy phần nào đã ảnh hưởng đến tâm lí của người dân, tổ chức bất chấp vi phạm để
đạt được mục đích của mình. Mức tối thiểu trong hình thức phạt tiền chưa thực sự
hợp lí.
Tuy cá nhân và tổ chức là hai chủ thể hoàn toàn khác nhau, cụ thể có khối
lượng tài sản và thu nhập khác nhau ( thường tổ chức có thu nhập và lượng tài sản
lớn hơn) nhưng trong Pháp lệnh xử phạt VPHC thì lại áp dụng chung mức phạt
như nhau với cả cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính.
Theo khoản 2,3 Điều 14 Pháp lệnh xử phạt VPHC 2002 sửa đổi 2008:
2. Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực
quản lý nhà nước được quy định như sau:

theo tính chất, mức độ vi phạm của người vi phạm trong lĩnh vực đó. Tuy nhiên, do
đặc điểm ở nước ta là việc phát triển kinh tế không đồng đều ở nước ta, nên có sự
chênh lệch lớn về đối tượng xử phạt ở các nơi khác nhau. Có nơi như vùng sâu,
vùng xa thì đối với khung hình phạt này mức phạt là quá lớn không có những
trường hợp không có khả năng nộp phạt.
Theo khoản 3 thì tất cả các hành vi vi phạm hành chính mà không được quy
định trong khoản 2 thì Chính phủ quy định mức phạt tiền tối đa là 100.000.000
đồng. Tuy nhiên với tình hình phát triển của xã hội như hiện nay, mỗi năm có rất
nhiều lĩnh vực mới ra đời, đi cùng đó là các hành vi vi phạm xảy ra trong lĩnh vực,
nhiều hành vi vi phạm hành chính nghiêm trọng nhưng với quy định như tại khoản
7
3 thì cũng chỉ bị xử phạt tối đa 100.000.000 đồng. Như vậy, chưa thể đạt được mục
đích răn đe và quản lý, Nhà nước cần liên tục bổ sung và có mức phạt hợp lý với
những vi phạm trên những lĩnh vực mới đang phát triển để có thể bảo đảm pháp
luật được hoàn thiện không có kẽ hở bỏ sót bất kì vi phạm nào.
Các vấn đề chưa hợp lí ở trên của Pháp lệnh xử lý VPHC 2002 sửa đổi 2008
hiện đã và đang được hoàn thiện trong Luật xử lí VPHC 2012 của Quốc hội sẽ có
hiệu lực từ ngày 1/7/2013. Cụ thể, trong hình thức phạt tiền,
• Đã tách riêng về mức tối đa và tối thiểu của cá nhân và tổ chức;
• Có mức phạt cao hơn đối với khu vực trong nội thành của thành phố trực
thuộc trung ương trong một số lĩnh vực;
• Quy định thêm mức phạt ở một số lĩnh vực, mở rộng quy định hơn so với
trước và liệt kê chi tiết, đầy đủ hơn nhiều lĩnh vực.
2.1.2 Hình thức phạt bổ sung:
2.1.2.1 Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề:
Được quy định trong Điều 16 Pháp lệnh xử lí VPHC, tước quyền sử dụng
giấy phép, chứng chỉ hành nghề là hình thức phạt bổ sung, được áp dụng kèm theo
hình thức xử phạt chính trong trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng
quy định sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Trong thời hạn bị tước giấy
phép, chứng chỉ, cá nhân và tổ chức không được tiến hành hoạt động ghi trong giấy

VPHC gây ra thiệt hại và cần phải khắc phục hậu quả. Để tránh tình trạng lỗ hồng
trong pháp luật, Luật xử lí VPHC 2012 đã tách các biện pháp khắc phục hậu quả ra
một mục riêng. Từ bốn hình thức khắc phục hậu quả, Luật đã tăng lên mười hình
thức trong các lĩnh vực đa dạng khác nhau và có quy định rõ ràng với từng biện
pháp khắc phục hậu quả.
KẾT BÀI
9
Vi phạm hành chính cũng như mọi vi phạm pháp luật khác đều là những hành vi
nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến các quy tắc quản lý Nhà nước. Vì vậy, tăng
cường công tác đấu tranh phòng và chống vi phạm hành chính là một nội dung rất
quan trọng của hoạt động quản lý Nhà nước. Việc hoàn thiện pháp luật về các hình
thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả đảm bảo cho
pháp luật có tính hợp lý, có hiệu quả và không bỏ sót đối tượng vi phạm. Luật xử lí
vi phạm hành chính 2012 sắp tới có hiệu lực đánh dấu sự ngày càng hoàn thiện của
pháp luật, tuy nhiên pháp luật luôn đi sau đời sống xã hội vì vậy nên việc liên tục
bổ sung pháp luật là việc cần thiết để có thể đảm bảo các quy định luôn mang tính
hợp lý, hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước.
MỤC LỤC
10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, NXB Công
An Nhân Dân.
2. Bình luận khoa học pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002, NXB Tư
pháp.
3.Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002.
4.Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 sửa đổi bố sung năm
2008.
5.Luật xử lí vi phạm hành chính năm 2012.