MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) và biện pháp khắc phục hậu quả
là một trong những nội dung quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính. Hình thức xử
phạt thể hiện sự răn đe, trừng phạt của pháp luật đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi
vi phạm quy tắc quản lý nhà nước thông qua việc buộc người vi phạm phải gánh chịu
những hậu quả bất lợi về vật chất hoặc tinh thần. Ngoài mục đích ngăn chặn hành vi vi
phạm và răn đe, trừng phạt, các quy định này còn mang tính tính giáo dục đối với cá nhân,
tổ chức bị xử phạt, góp phần nâng cao ý thức của công dân trong việc chấp hành pháp luật
và các quy tắc quản lý nhà nước, qua đó bảo vệ và duy trì trật tự quản lý nhà nước. Các
biện pháp khắc phục hậu quả trong xử phạt vi phạm hành chính mang tính cưỡng chế nhà
nước, được áp dụng nhằm khắc phục triệt để hậu quả do vi phạm hành chính gây ra, bảo
đảm lợi ích chung của cộng đồng và hoạt động bình thường của xã hội.
Trong những năm vừa qua Nhà nước ta đã và đang đẩy mạnh công cuộc cải cách
hành chính nhằm nâng cao hiệu quả của việc bảo vệ trật tự an ninh xã hội, đồng thời góp
phần tích cực vào công việc tăng cường hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước. Một
trong số những nội dung của cải cách hành chính là việc quy định các hình thức xử lý vi
Lª ThÞ H¬ng Giang HS33C043
phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả như thế nào để cho phù hợp với
những yêu cầu mới hiện nay và phát huy hiệu quả cao nhất trong công tác đấu tranh phòng
chống các hành vi vi phạm pháp luật hành chính.
Theo đó Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 (sửa đổi, bổ sung năm 2008)
của Uỷ ban thường vụ Quốc hội đã có những thay đổi trong các quy định về các hình thức
xử lý vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả. Bên cạnh những hợp lý,
đáp ứng được yêu cầu đấu tranh và phòng ngừa VPHC, các biện pháp này vẫn còn tồn tại
những điểm bất hợp lý và hạn chế cần được khắc phục
NỘI DUNG
“Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô
ý, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và
theo quy định của pháp luật bị xử phạt hành chính”.
Vi phạm hành chính là loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời sống xã

b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan
dịch bệnh do vi phạm hành chính gây ra;
c) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất hàng hoá, vật phẩm,
phương tiện;
d) Buộc tiêu huỷ vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi và cây trồng,
văn hoá phẩm độc hại;
đ) Biện pháp khắc phục hậu quả khác do người có thẩm quyền quyết định áp dụng
theo quy định của Chính phủ.
4. Người nước ngoài vi phạm hành chính còn có thể bị xử phạt trục xuất. Trục xuất
được áp dụng là hình thức xử phạt chính hoặc xử phạt bổ sung trong từng trường hợp cụ
thể.”
Như vậy, tuỳ thuộc và tình chất mức độ của hành vi VPHC mà người có thẩm
quyền sẽ áp dụng những hình thức xử phạt khác nhau. Trong thực tiễn áp dụng hiện nay
những quy định về các hình thức này bên cạnh những ưu điểm thì cũng đã và đang bộc lộ
nhiều hạn chế, bất cập cần được khắc phục.
I. Tính hợp lý của các hình thức xử phạt
1. Cảnh cáo
Điều 13 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002 (sửa đổi, bổ sung năm
2008) quy định: “Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính
nhỏ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người
chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện. Cảnh cáo được quyết định bằng
văn bản”.
Hình thức phạt cảnh cáo là một trong hai hình thức xử phạt chính trong xử phạt
VPHC. So với hình thức phạt tiền, cảnh cáo là hình thức xử phạt nhẹ hơn, mang ý nghĩa
giáo dục nhiều hơn là trừng phạt. Tuy nhiên, cảnh cáo thể hiện thái độ răn đe nghiêm khắc
của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức VPHC do đó vẫn mang tính cưỡng chế nhà nước,
gây cho người bị xử phạt những tổn hại nhất định về mặt tinh thần.
3
Với ý nghĩa giáo dục nhiều hơn trừng phạt, mục đích của xử phạt hành chính không
phải nhằm mục tiêu chính là trừng trị đối với người vi phạm mà cái chính là nhắc nhở, giáo

phạt cảnh cáo là bất hợp lý.
Theo quy định của pháp lệnh còn khá chung về mức độ hình thức xử phạt cảnh cáo
vì thế nào là “vi phạm hành chính nhỏ, lần đầu”? Cần phải có những quy định cụ thể hơn
đối với từng loại hành vi như thế nào thì bị áp dụng hình thức xử phạt này. Tránh tình
trạng nhiều khi áp dụng một cách hình thức. Vi phạm gì cũng chỉ bị cảnh cáo.
Do cảnh cáo là hình thức xử phạt chính mà áp dụng đối với những hành vi nhỏ lần
đầu mà hình thức xử phạt bổ sung chỉ đi kèm với hành phạt chính. Như vậy có những thực
tế rất bất hợp lý. Nếu áp dụng hình thức phạt chính thì không thể áp dụng độc lập các hình
phạt bổ sung còn nếu áp dụng các hình phạt bổ sung thì vi phạm phải ở mức nghiêm trọng.
Tóm lại không thể áp dụng cùng lúc hình thức xử phạt cảnh cáo kèm theo các hình
phạt bổ sung được vì tính chất phủ định lẫn nhau này đã gây ra rất nhiều khó khăn trong
quy trình áp dụng hình thức xử phạt.
2. Phạt tiền
Phạt tiền là hình thức phạt chính được quy định đối với tất cả những vi phạm còn
lại. Phạt tiền được coi là hình thức xử phạt chủ yếu trong xử phạt VPHC. Trong hai hình
4
thức xử phạt, phạt tiền được áp dụng phổ biến hơn, với đa số các vi phạm hành chính trong
các lĩnh vực quản lý Nhà nước. Phạt tiền là việc tước bỏ của cá nhân, tổ chức vi phạm một
số tiền nhất định để sung quỹ Nhà nước. Phạt tiền tác động trực tiếp đến lợi ích vật chất,
lợi ích kinh tế của cá nhân, tổ chức vi phạm, gây cho họ hậu quả bất lợi về tài sản. Vì lý do
này, hình thức xử phạt này có hiệu quả rất lớn trong việc đấu tranh phòng chống vi phạm
hành chính.
Điều 14 Pháp lệnh xử lý VPHC 2002 (sửa đổi, bổ sung năm 2008) quy định: “Mức
phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính là từ 10.000 đồng đến 500.000.000 đồng”.
Như vậy mức tối thiểu hình phạt này là 10.000 đồng, đây là mức phạt còn quá thấp so với
mức độ vi phạm được quy định. Trong đời sống hiện nay, khi giá cả thị trường nhiều biến
động, tiền trở nên mất giá so với thời điểm ban hành của pháp lệnh này mà vẫn giữ nguyên
quy định về mức phạt tiền tối thiểu như cũ là điều bất hợp lí.
Do quy định mức phạt tiền tối thiểu quá thấp đã phần nào ảnh hưởng đến tâm lí của
người dân, tổ chức bất chấp vi phạm, sẵn sàng vi phạm để đạt được mục đích của mình.

phạt tại chỗ mà người vi phạm phải đến nộp tại kho bạc nhà nước, tuy có một số ưu điểm,
hạn chế được một số tiêu cực nhưng nhìn chung gây khó khăn, phiền hà, tốn kém thời gian
cho người nộp phạt nhất là tại các tỉnh miền núi, vùng cao, vùng hải đảo, vùng biên giới,
do điều kiện đường sá, phương tiện giao thông không thuận lợi, hoặc trong một số lĩnh vực
5