I. PHẦN KHÁI QUÁT
Tên bài day
Bài 36 NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT CỦA HẠT NHÂN
PHẢN ỨNG HẠT NHÂN (tiết 1)
Họ và tên người dạy
Nguyễn Đình Ngọc
Giáo viên hướng dẫn
Cô giáo: Vương Thị Kim Yến
Đối tượng giảng dạy
Lớp 12A4 Trường THPT Thái Nguyên
Tiết 1- thứ 3 ngày 12/03/2013
Mục tiêu
1.1. Về kiến thức
- Học sinh trình bày được đặc tính của lực hạt nhân.
- Học sinh trình bày được hệ thức anhxtanh.
- Học sinh phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của độ hụt
khối lượng của hạt nhân:
( )
p n X
m Zm A Z m m∆ = + − −
- Học sinh phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của năng
lượng liên kết của hạt nhân:
2
W [ ( ) ]
lk p n X
Zm A Z m m c= + − −
1.2. Về kĩ năng
- Học sinh có kĩ năng đọc, khái quát tài liệu.
- Học sinh có kĩ năng tính được năng lượng kiên kết và năng lượng liên
kết riêng của một hạt nhân
- Học sinh có kĩ năng vận dụng những tri thức lí thuyết và các công thức

Thời
gian
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
10P
I. LỰC HẠT NHÂN
GV: Yêu cầu HS đọc SGK và trả
lời câu hỏi. Lực hạt nhân là gì?
GV : Lực hút giữa các nuclon trong
hạt nhân gọi là lực hạt nhân.
GV : Lực hạt nhân có phải là dạng
của lực tĩnh điện hay lực hấp dẫn
không ? Tại sao ?
Các nuclon trong hạt
nhân hút nhau bằng các
lực rất mạnh tạo nên hạt
nhân bền vững. Các lực đó
gọi là lực hạt nhân.
Lực hạt nhân không
phải là lực tĩnh điện vì lực
hạt nhân không phụ thuộc
điện tích.
Lực hạt nhân không
phải là lực hấp dẫn do
3
GV : Dựa vào SGK một em cho thầy
biết lực hạt nhân có những đặc tính quan
trọng nào.
cường độ của lực này quá
nhỏ, không thể tạo thành
liên kết bền vững.


1,00866
n
m u=
Ta có
2 2 2.1,00728 2.1,00866 4,03188
p n
m m u+ = + =
Nhận thấy
2 2
p n He
m m m+ >
Tính chất này tổng quát với mọi hạt nhân
Khối lượng của một hạt nhân bao giờ
cũng nhỏ hơn tổng khối lượng của các
nuclon tạo thành hạt nhân đó. Độ chênh
lệch giữa hai khối lượng đó được gọi là
độ hụt khối của hạt nhân kí hiệu là
m
∆
( )
p n X
m Zm A Z m m∆ = + − −
Vậy tại sao khi liên kết thành hạt nhân
thì khối lượng hạt nhân lại giảm đi, để
4
giải thích rõ hơn thì chúng ta chuyển
sang tìm hiểu phần 2
15p
2. Năng lượng liên kết

Hay
2
W .
lk
m c= ∆
Với
W
lk
: năng lượng liên kết
m∆
: độ hụt khối
Năng lượng liên kết của một hạt
nhân được tính bằng tích của độ hụt khối
của hạt nhân với thừa số
2
c
. Là năng
lượng cần cung cho hạt nhân để phá vỡ
nó thành nuclon đứng riêng rẽ.
GV: Em hãy tính năng lượng liên kết
của
4
2
He
GV: Khi các nuclon đứng riêng rẽ
cho tổng hợp lại thành hạt nhân thì sẽ tỏa
năng lượng đúng bằng năng lượng liên
kết
W
lk

và số nuclon A. Đại lượng
này đặc trưng cho mức độ bền vững của
hạt nhân
GV: Yêu cầu HS đọc ví dụ về năng
lượng liên kết riêng trong SGK và nhận
xét hạt nhân nào bền vững nhất.
GV:Các hạt nhân bền vững nhất có
W
lk
A
lớn nhất cỡ 8,8 MeV/nuclon
Là những hạt nhân nằm trong khoảng
50<A<95.
Năng lượng liên kết riêng >> so với
năng lượng liên kết của một electron
trong nguyên tử (20-
3
10
eV)=> tương tác
hạt nhân (giữa các nuclon) lớn hơn rất
nhiều so với tương tác tĩnh điện
Mức độ bền vững của
hạt nhân phụ thuộc vào
năng lượng liên kết và số
nuclon của hạt nhân đó.
6
5p
Củng cố
Nắm được lực hạt nhân là gì?
Những đặc tính của lực hạt nhân?