QUY LUÀT
CHUYÉN TUÓNG LONG
SONG CO
CÙA
TRAM TÌCH
NEOGEN MUÒN - DE
TQ
TRONO
MÓl
QUAN
HE VÓI
HOAT DONO
KIÉN
TAO
VÙNG DÓNO
BANG
NAM BO
NGUYÉN
THANH LAN
Khoa Dia chat - Dai hoc Khoa hoc
Tic
nhién
Mòdau
Su thay dói muc nude bièn
va
cudng dd boat ddng kién tao
làm
thay dói nàng
lugng
mdi
truòng va

dóng
bang
sdng
Cùu
Long bi khd'ng che bòi hai dùt gay ddng
tram
tich, dd là dùt gay sdng Hàu va dùt gay sdng Vàm Cd Tày
con
càc dut
gay
phu d
ria
Ddng Bàc
va
Tày Nam là
de
tao thém
va
càc dia hào bàt
ddi xùng ven
ria.
Dùt gay song Hàu trong pham vi bién giai Viét Nam
-
Campuchia
(hình
1,
2) xuàt hién nhu mdt dùt gay ven
ria
trong
lue

Hàu chuyèn dich
ve
phia Ddng Bàc, boat ddng manh
va
sàu
855
tuang duang vdi dùt
gay
sdng Vàm
Co lay ^mm
j,
TJ.
^^ ^^. ^^j
quyét dinh truc tiép dén vi tri càc
Idng
sdng eó dàu tién trong Neogen.
Su dich chuyèn cùa
long song
tiép tue xày ra trong De
tu:
theo quy
luàt
dich chuyèn ngang
va
dich chuyèn thang dùng eó
chu
ky, tuang ùng
vói giai doan bièn thoài md dàu mdi chu ky.
A^^'~
Hình 1.

long
sdng tiép dén là tudng bdt
set
chàu thó
va
trén cùng là tudng
set
bién
ndng - vùng vinh.
856
1.
Phi/dng
phàp
luàn va phirdng
phàp nghièn
cùru
De
bièu dugc bàn
chat
mdi quan bé giùa tién
boa tram
tich vdi su
thay dói muc nude bièn
va
chuyèn ddng kién tao trudc bét phài nhàn
thitc dà là mdi quan bé nhàn qua trong tién trình tién hda ed he thd'ng.
Nói
càch
khàe tudng
tram

- Cdng sinh tudng theo hai ehiéu trong mdi quan bé vdi bièn tién.
De
bièu rd bàn
chat
mdi quan
he
giùa
tram
tich
va
kién tao là phài
tién hành giài bài toàn eùa 2 mdi quan
he:
- Giùa chu ky
tram
tich
va
càc pha kién tao.
- Giùa quy luàt bién
tbién
eùa tudng long sdng theo khdng gian
va
thdi gian trong mdi quan bé vdi boat ddng eùa dùt gay sdng Hàu
va
song
Vàm Cd Tày.
Tu
phuang phàp luàn nhu vày
de
làm sàng td mdi quan he

càc kièu
tram
tich dua trén càc bièu do phàn
loai.
- Phuang phàp phàn tich
va
luàn giài càc chi tiéu dia
boa
mdi
trudng: dò pH, Eh (thè nàng òxi hda khù, Kt (kation trao dói),
Fe^^S
(sàt
trong pyrit),
Fe^^HCl
(sàt trong siderit),
Fe'^HCl
(sàt ba
di
tan)
va
C,,.
- Phuang phàp phàn tich hình
tbài
hat vun Ro (do mài trdn), Sf
(dò eàu).
- Phuang phàp phàn
tich
tudng
va
chu ky

eàu thành mdt chu ky bàc 2. Trong dd
tram
tich Neogen
ed 3 chu ky
va
De
tu
ed 5 chu ky:
- Trong Neogen mudn: chu ky 1 tuang ùng vdi giai doan
Mioeen
mudn
(N,-*),
chu ky 2 tuang ùng Pliocen sdm
(Nj') va
chu ky 3 tuang
ùng vdi Pliocen mudn
(Nj^)
- Trong De tu ed 5 chu ky, mdi chu ky bao góm càc pha bién
thoài (dàu chu ky)
va
1 pha bièn tién (cudi chu ky) càc chu ky trong De
tu
dugc ky hiéu nhu sau: chu ky 4: Pleistoeen sdm (Q,'), chu ky 5:
Pleistoeen giùa - mudn
(Qi"),
chu ky 6: Pleistoeen mudn
(Q,''"),
chu ky
7:
Pleistoeen mudn - Holoeen sdm giùa

nàng lugng
cao.
Két thùc mdi chu ky là
tram
tich bdt
set va set
ed dd ehgn
Ige
kém thudc tudng bài bdi, ddng
bang
chàu thó rói chuyèn lén tudng
set
vùng vinh.
Nhu vày su bién thién chu ky dd hat là cùng hudng vdi bié'n thién
càc tó hgp edng sinh tudng theo thdi gian
va
theo khdng gian. NghTa là
dinh hudng theo sa dd sau
day:
ap -> ae -> as -> ad -> af -> al -> ab -
> am -> ma -> m trong dd:
ap:
aluvi
- proluvi
ae:
long song
as:
con càt giùa
song
ad: de càt ven bd

va
tàng bé
day
dot nggt. Dùt
gay dich chuyèn thì truc bón trùng
va
tà't nhién hudng
long
dàn eùa
song
cùng dich chuyèn theo. Mdi quan
he
giùa vi tri
long
dàn
va
dùt
gay càn dugc phàn tich mot càch ehinh xàe
tuoi
cùa dùt gay bàt dàu
va
két thùc. Yéu td ngoai sinh ed vai trò tàng cudng toc dò dich chuyèn
long
sdng
va
là yéu td quyét dinh su uòn khùe eùa sdng. Thue thè
tram
tich
set
vùng vinh dugc thành tao trong pha bièn tién bi

<0.5 (trong
tram
tich
set
bài boi
va
ho mdng ngua (dàu
dén giùa chu ky) dén >0.5 trong
tram
tich
set
chàu thó
va set
vùng
vinh (cudi chu ky).
- Ty
le
sd
Fe^'^/Fe^''
ndi ebung tàng dàn
tu
<1 trong
tram
tich bdt
set
bài boi (dàu chu ky) dèn >1 trong
tram
tich
set loang lo
chàu thó

859
bién tién cuc dai
va
cùng tuang
duuiig
.v
_. ^ ìu
chu ky là
tram
tich hat tbd,
san
phàm dàc trung eùa md dàu eùa mot
pha kién tao. Vùng
xàm
thue hai
ben ria
dóng
bang
bi nàng lén,
con
bón trùng bi sut lùn tao nén càc bàc thém ven ria dia hình phàn càch
manh,
trae
dién cùa càc dòng chày khà dde. Càc chu ky
tram
tich vùng
trung tàm
va
thém ven
ria

thuàn dòng
tram
tich tao ra càc
nhóm
tudng aluvi
va
chàu thó day
d
trung tàm
va
mòng dàn ra hai
cành.
Giùa hai dùt gay là mdt ddi nàng tuang ddi chia bón Neogen muón ra
hai phu bón
tu
trung tàm dén dudng bd hién tai. Nhu vày trong giai
doan Neogen mudn dùt
gay
trung tàm bàt dàu phàn nhành trong
lành
thó eùa DBNB.
Tu
màt càt tuyé'n I (hình 1) dén màt càt tuyén IH (hình
3)
860
phàn
làm
hai dùt gay dóng
tram
tich,

va eàu
tao
tram tich
Bé
day
(m)
Tuóng
tram
tich
Q2'
am
al
af
a
24.9
Bòi set
chàu thó,
set
ho.
Bót
set
bài boi
Càt long song
'2'
Q,'-^
mb
m
amò
-mb—¥-
^#^aHJgl-

San càt
long song
861
Tuoi
Ky Chu ky
va eàu
tao
hiéu tram
tich
Bé
day
(m)
Turóng
tram
tich
m
am
af
ac
58.5
Set
vùng
vjnh
Set
bót chàu thó
Bót
set
bài boi
San càt
long song

71.25
Bòi set
chàu thó
Càt bót
set
aluvi
862
OiukylV
Oiukylll
Qukyn
^it^\.200•
Oiukyl
ChukyV
Hinh 3. Màt cat
ticdng
dà ed dia ly
tuyé'n
I (hình 2)
Oaa ky
IV
Chu
ky III
Chu ky
li .f
Chukyl
,
;im
Hình 4. Màt cat tudng dd
ed
dia ly

i"i^"e-
.
b
.
1
liiiiii
iàb;'^
Tuóng
set
bót ho móng ngua
jjWìli
Tuóng
set
giàu
vài
cha't hùu co dàm lày
'^ '
'ryrrr,
'"aT"
Tuóng bót sét bài bói
™//
Tuóng sét bót tién chàu thó va
suòn
chàu thó

• "C I
Tuóng san, cat san long song
l/^
Diitgày
-

tudng tu lue dia ra bién xày ra theo thù tu
tu
phùe bé tudng aluvi (a) ->
ddng bang chàu thó (am) -> tién chàu thó, sudn chàu thó (ma).
- Trong pha bién tién (phàn trén cùa chu ky) quy luàt
chuyèn
tudng
tu
bién vào dàt lién xày ra theo thù tu: tudng sudn chàu thó ->
tudng tién chàu thó (ma) -> tudng ddng
bang
chàu thó (am) -> tudng
vùng vinh.
Qua
trình chuyèn tudng theo thdi gian
va
khdng gian dà thè hién
quy luàt chi mang tinh xu
thè
dinh lugng.
Vi
vày càc ranh gidi tudng
thudng dugc bièu dién dudi dang ranh gidi
chéo
(hình 3,4).
Ket luàn
1.
Ddng bang Nam Bd phàt trién trén eàu trùe mdng Kainozoi
phàn di: bdn trung tàm
va

Pleistoeen muón dén Holoeen.
3.
Tién
boa tram
tich DBNB dién ra theo 8 chu ky:
N,\
Nj',
N2^
Qi', Qi'
\
Qi'',
Qi^'-QÌ'"'
va
Q2^
Mòi chu ky dugc bàt dàu bòi tuóng
864
san
càt lue
dia là chù yéu
va
két thùc là tuóng bdt sét chàu thó
va
vùng
vinh.
4.
Bé
day tram
tich mdi chu ky
va
toàn bdn trùng bièn thién

Hanoi University of Science
Migration regulation of aneient river channels has been determined
by
thickness
variation of sedimentary eyeles from Neogene to
Quaternary and two faults (Hau River and Vam Co Tay river). These
faults bave divided the basin into secondary basins that developed
toward 7 sedimentary cycles:
N,\
Nj',
Nj^
Q,',
Q,",
Qf^'-Qz'"'
and
Q2^
Bach
eycle
was elosely related to sea
level change
and tectonie
movement to
lead
to quyekly lithofaeies change in lateral direction.
Tài
lièu
tham khào
1.
Colin V.M.W, Brian G.J, Tran Nghi, David M.P et al, (2002).
Thermoluminescence ages for a reworked coastal barrier,

._^
khoa hge
ve Trai
dàt, VKHVN,
Ha
Ndi, 6/1991, tr40-45.
4.
Tran Nghi, Nguyen Thanh Lan, Dinh Xuan Thanh, Pham
Nguyen Ha Vu, Nguyen Hoang Son,
2003.
Quaternary
sedimentary cycles in relation to sea level change in Vietnam.
In Shallow Geology and Geophysies Workshop. Hanoi 3/2004.
5.
Thi Kim Oanh Ta, Van Lap Nguyen, Masaaki
Tateishi,
Iwao
Kobayashi,
Yosbiki
Saito, 2001. Sedimentary facies, diatom
and foraminifer
assemblages
in a late Pleistocene - Holocene
ineised valley sequenee from the MeKong river Delta, BenTre
Province, Southern Vietnam: the BT2. Journal of Asian Earth
Sciences 20 (2001) 83-94.
6. Van Lap Nguyen, Thi Kim Oanh Ta, Masaaki Tateishi, 2000.
Late Holocene depositional environments and coastal evolution
of the MeKong River Deha, Southern Vietnam. Journal of
Asian Earth Sciences 18 (2000) 427 - 439.