PHUONG
PHÀP LUYÈN TAF
THLJC
HÀNH
NGOAI
NGO
CHO
SINH VIÉN VIET
NAM TRONO
DIÉU KIEN
KHÒNG
CO
MÒI TRUÒNG
NGOAI
NGQ
ThS.
Nguyèn
Thi Nhàn
Khoa Ngòn
Ngù va
Vàn hoà
Nga,
BHNN,
DHQGHN
L
DÀT VÀN
DE
Vige bòi nhàp vói the giói trén càc
linh vUe
khoa hgc, vàn hoà, xà
boi

-dgc
- vié't, dong
thdi
kbàng
dinh vai trò tinh
tìcb
eUc
cùa
ngUdi hgc. Tuy nhién, trong
diéu kien khdng
ed
mdi
trUdng
tié'ng, vige
luyén
tàp thUc bành giao
tiép edn gap nhiéu khd
khan,
dac
biet là
luyen
tàp thue bành khàu ngù.
ThUc té dà
cho
chùng ta thà'y ed nhiéu sinh vièn sau khi td't nghiép dai
hgc,
dù dà hgc ngoai ngù
ò
trUdng phd thdng
tu

lUc
giao tiép
bang
ngoai ngù.
Chùng ta dà bié't mot
Idp
hgc ngoai ngù
ò
Viet Nam thudng rà't ddng:
càc
Idp
chuyén ngù ehinh quy cùng eó
tu
25 dè'n 30
ngUdi
hgc, càe
lóp
507
hgc
ò
phd thòng
boàc
càc
Idp
khdng chuyén eó
tu
40 dén 50 ngUdi hgc.
Vige td chùc de tà't eà sinh vién déu
tham già
luyén tàp

boàc khdng dù
sue
tham
già.
TrUde sue
"y"
dd cùa
ngUdi hgc, dudng
huóng
giao tié'p
" là'y ngUdi
hgc làm trung tàm
",
càc
phUdng phàp
tich
cUc rà't khd thUe hién. Cd
thè
nói, cho dén nay
phàn
lón
càc
Idp
ngoai ngù d mgi cà'p hgc déu edn
tinh
trang hgc thu
dòng (ké eà càc gid thuc bành tiéng). NgUdi hgc thudng
tbich ghi
chép,
làm càc bài tàp ngòn ngù,

IL NOI DUNG
1.
Qua trình hình thành ky nàng giao tié'p ngòn
ngùf
"Ngòn ngù là
còng
cu giao tié'p cùa con
ngUdi"
(V. I. Lenin). Mdi
ngUdi bình thudng sd'ng trong mdi trUÒng ngòn ngù déu eó khà nàng
giao
tiép bang
ngòn ngù. Chùng ta eó
thè
thà'y rò diéu này néu xem
xét
qua
trinb bình thành ky nàng giao tiép
bang
tiéng me de. Dùa tre
ngay
tu
khi mói sinh ra bié't giao tiép vói
thè
giói xung quanh nbd
thinb giàe
va
thi
giàc.
Cùng vói vige nhàn bié't ngudi

y. Ky nàng ndi dUdc bình thành.
Bé bàt dàu bié't tu duy
va
bié't
diln
dat tu duy
bang
ngdn ngù. Cho dè'n
6 - 7 tuoi,
trudc
khi dén trUdng, bé dà ed ky nàng nghe
va
nói thành
thao theo càc ehù
de
quen thuòc phù hdp vói tu duy cùa bé. Chi khi
dè'n trUdng bé mói dUdc hgc dgc, hgc vié't
va
pbài mot thdi gian sau bé
mdi co khà nàng " dgc thdng, vié't thao
",
ed nghia là co ky nàng giao
tié'p
dudi
dang dgc
va
vié't.
Nhu vày, ky nàng giao tiép
bang
tié'ng me de dUde hinh thành

day
chùng tdi
de
càp dè'n ngUdi hgc là sinh vièn dai hgc) phài hgc ddng thdi
cà 4 ky nàng: nghe - nói - dgc - vié't
bang
tiéng
nUóc
ngoài.
Vi
vày, qua
trình day- hgc phài
dxióc
td chùc sao cho ngUdi hgc tàn dung dUdc
nhùng
"
chuyén di tich cUc
" va
han
che'
dUde nhùng
"
chuyén di tièu
cUc
" tu
tié'ng me de
Tri thùc ngdn ngù ed nhieu
kbàc
biét so vói tri thùc cùa càe ngành
khoa hgc kbàc

mot
boat ddng nào dd cùa con ngudi, boat dòng
Idi
ndi (dudi dang khàu ngù
va
bùt ngù) cùng dién ra theo 3 bude:
- Ddng ed (nhu càu dién tà y
nghì,
tinh
càm );
- Dinh budng (ehgn
pbUdng
tién, chgn
tu
vUng,
càch dién dat );
- Thue hién (ndi boàc vié't).
509
Trong eà'u trùc trén, chùng ta thà'y ddng ed ed vai trd rà't quyét
dinh, nd dàn dàt ehù the tdi mue dich cùa hành ddng, giùp ehù
thè
nhàn ra y nghìa cùa hành ddng, tao ra hùng thù trong vige thUe hién
hành dòng. Diéu kien dàu tién de eó
dUde
mot boat dòng
Idi
nói là
ngUdi hgc phài ed dòng
ed,
ed nhu càu tham

dUa
càc hién tUdng ngòn ngù thòng qua càc bành
dòng
Idi
ndi (boat ddng ngù àm, boat ddng ngù phàp, boat ddng
tu
vUng ) vào nhùng
tinh
buò'ng giao tié'p thUc, bay vào nhùng
tinh
buò'ng tu tao gàn vói thUc dàm bào mòi gid hgc là mot gid thUe hành
giao tié'p. Sau khi luyen tàp càe boat ddng
Idi
ndi dè'n do tU dòng boa,
ngUdi hgc eó thè
su
dung dUdc nhùng càu dùng, nhùng phàt ngdn,
ngòn bàn dùng trong càe
tinh
buò'ng giao tiép khàc nhau.
Dò
là
lue
ngUdi hgc
co
dUdc ky nàng
Idi
nói
va
mue dich day - hgc dà dat dUde.

"
nàm dUdc ngoai ngù
mot
càch
510
thành thao
duòi
dang khàu ngù
va
bùt ngù
d
mùc dò gàn giò'ng nhU
ngUdi bàn ngù, ed kié'n thùc ve he thd'ng ngdn ngù
va
ky nàng
su
dung
kié'n thùc ngdn ngù vào boat dòng nghe nghiép tUdng lai" (day ngoai
ngù boàc bién dich, phién dich).
Con
sinh vién cùa càc trUdng khdng
chuyén ngù khòng ed mue dich " nàm kié'n thùc
ve
he thd'ng ngòn ngù
va
ky nàng
su
dung kié'n thùc ngdn ngù vào boat dòng nghé nghiép
tUdng lai", nhUng lai phài "ed ky nàng giao tiép td't theo càc
ehù de

ed
dUde nàng lue giao tiép dudi dang khàu ngù
(nghe- ndi)
va
dUdi dang bùt ngù (dgc-viè't).
De ed
dUdc nàng
lUc
giao
tiép ngUdi hgc phài dUde luyén tàp
tbUe
hành lién
tue va làu
dai.
Ky
xào,
ky nàng ngdn ngù chi ed thè dUcie bình thành va ben vùng thòng
qua luyen tàp thUc bành trén ed sd nhùng
biéu
bié't ve ngòn ngù
va
vàn hoà. Nhu vày,
de
dat dxióc mue dich thUe hành giao tié'p, noi dung
day hgc phài dUdc the hién qua trình hình thành càc nàng
lUc
sau:
Nàng
lue
ngdn ngù : biéu bié't

xùc
tàe de
qua trình luyén tàp thUc bành nhanh ehóng dat két qua td't
hdn.
Vige
td chùc luyen tàp
thUe
hành ed
thè
dat
dUde
ké't
qua
cao néu
giào vièn thiè't kè' dUde gid hgc hdp ly, soan dUde he thò'ng bài tàp
phong phù
va
lién boàn, dàm bào
dUde
nhùng yéu eàu
ma
phUdng
phàp thuc hành giao tiép
de
ra sau
day;
- Cho sinh vién thUe hành cài
ma
sinh vién dang
co

thue
hành ky nàng
su
dung eà'u trùe ngù phàp trén ed
sd
tu
vUng dà quen boàc luyén ky nàng
su
dung
tu
trén ed sd eà'u trùe
ngù phàp dà biét. Tuy nhién, mòi bài tàp luyén phài eó mot yé'u td' mài
dòi bòi su co'
gang
vUdn tdi cùa sinh
vién.
- ThUc hành phài dàm bào eà
thè
hoà. He thò'ng bài tàp phài dUde
hình thành sao cho tùng smh vién déu
co thè
dgc
lap thUe hién
theo
khà nàng eùa mình
co nghla
là phài
co
nhùng bài tàp
ma

chijfc
càc boat dòng day- hoc
Mgi boat dòng day - hgc dUde td chùc déu nhàm 3 mue dich: tao
ra mòi trUdng tiéng, tao dòng ed, nhu càu giao tié'p
bang
ngoai ngù
dang hgc
va
phàt huy cao nhà't tinh tich eUc cùa mòi sinh vièn. Khi tò
chùc càc boat ddng day - hgc, càn ehù y nhùng diém sau
day:
3.1.
Tién trình cùa
qua
trình day - hgc:
Nbin
chung,
qua
trình day-hgc ngoai ngù
de
hình thành ky xào,
ky nàng giao tiép
dUde
dién ra theo càe bude sau:
-
Bude
1: Làm quen, tiép nhàn ngù lièu thòng qua nghe hoac dgc.
Ngù liéu dUdc
gidi
thieu qua vàn bàn (ddn vi day-hgc). Giào vién giùp

su
dung eùa chùng.
-
Bude
2: Luyén tàp vàn bàn
de
hình thành ky xào.
Ky xào là nhùng thao tàe
ma
con ngUdi tbUc hién mot càch tu
dòng hoà thòng qua he thò'ng bài tàp luyen tàp dUdc thUe hién nhiéu
làn,
dxióc lap di, lap lai. Khi
ed
dUdc ky xào
Idi
ndi, ngUdi hgc ed nhùng
thao tàe ngdn ngù (ehia dòng
tu,
bién ddi
tu,
dat càu ) nhanh,
luu
loàt,
chuàn xàc trong mgi trUdng hdp
va
ed
thè
tham
già

ehù
yéu nén
su
dung càc bài tàp giao tié'p vdi nhùng tinh
huò'ng giao tiép giò'ng hoac gàn giò'ng vdi giao tiép tu nhièn, diéu kien
giao tié'p cùng phài gàn giò'ng nhu diéu kién giao tié'p tu nhién.
Vi du: Sau khi hgc càch Ba va càch vié't thU
bang
tiéng Nga, yéu
càu sinh vién vié't thU cho thày giào day tiéng Nga eù d trUdng phd
thòng, chùc mùng thày nhàn ngày nhà giào Viet Nam
va
ké cho thày
nghe
ve
cuòc sò'ng
va
hgc tàp cùa mình d trUdng dai hgc.
Tuy nhién, nàng
lUe
giao tiép khòng
ehi
bao gom càc ky xào, ky
nàng
Idi
nói ddn tbuàn
va con
cà khà nàng
su
dung ngòn ngù thich hdp

xà bòi, nghe tbuàt, phong
tue
tàp quan
cùa dàn toc
ma
mình hgc tiéng
con
eó tàe dung
gay
hùng thù, niém say
me
cho nguòi hgc.
Chình
vi vày, trong suò't
qua
trình day hgc giào vièn
càn
lUu
y eung cà'p nhùng kién thùc dà't nUóc hgc càn thiè't cho sinh
vién thòng qua bé thò'ng bài tàp luyén tàp.
3.2. Tò chùc càc hogt dòng dgy - hgc
3.2,1.
Hxiòng
dàn càc boat dòng
t\i
hoc
Smh vién dai hgc nhìn chung eó khà nàng tu hgc nhung lai
chUa
co
phUdng phàp tu hgc. Trong mot cuòc diéu tra cùa chùng tòi, 100 %

trình day-hgc dà dUde hoàn tà't
trUde
khi
sinh vién dén
Idp.
3.2.2.
Càc hoat dòng day - hoc trong
giò ehinh
khoà
Nhu dà trình
bay ò
phàn
III.l,
gid hgc dUdc tién hành theo ba
bude. Buóc 1 chiém rat it thdi gian, ehù yéu sinh vièn làm quen vói ngù
liéu khi chuàn hi bài d nhà. Vi vày trén gid hgc càc boat dóng day-hgc
là càc boat dòng luyén tàp
tbUe
bành, giào vién chi dUa ra nhùng
nhiem vu, nhùng yéu càu, sinh vièn là ngUdi
thUe
hién nhùng nhiem
vu dd. Ddi khi ngUdi chi dao cùng là sinh vién, giào vién
ehi
nghe
va
ehi xuà't hién khi sinh vién gap nhùng khd
khan qua
vdi
khà

thè
dén lóp vdi cài dàu khòng
va
ehd
ddi thày giàng bài
ma
phài dè'n
Idp
vdi tinh thàn ehù ddng de tham
già
vào càc boat dòng giao tié'p, trao dòi y kié'n eùa mình
ve
nhùng và'n de
mình dà chuàn bi. Noi dung, nhiem vu
va mue
tièu thUc hành khòng
bao gid dUde là yéu tò' bà't ngd vói sinh vién. Trong trUdng DHNN -
DHQG
Ha
Noi nhdm giào vién càc
Idp
chà't
lUdng
cao cùa khoa NN &
VH Anh- My dà ed nhiéu phUdng phàp td chùc td't càc boat dgnh day -
hgc,
phàt huy cao tinh tich cUc cùa ngUdi hgc. (4,tr.l5)
3,2.3.
Càc hoat dòng day-hoc ngoài
gid? ehinh

ddn ehd "nhùng diéu mói la, gay à'n tUdng" sé giùp cho tri nbd ngoai
ngù dUdc tàng
cuòng.
Càe hoat dòng ngoài gid hgc
ma
chùng tòi sé néu
d
day
khòng phài là hoàn toàn mói
ma
dà tùng dUde tò chùc cho sinh
vièn càe khoa d trUdng chùng ta vói nhùng hình thùc nhU: eàu
lac
bò
ngoai ngù, da bòi ngoai ngù, thi dich, thi hàt tié'ng
nUóc
ngoài w
Càe boat dòng này dUde tò chùc nhàm dat ba mue dich:
Tao mòi trUdng ngoai ngù, tao dòng ed,
gay
hùng thù trong hoc
tàp
va
luyén tàp tbUc hành giao tié'p.
Cung cà'p cho sinh vièn kié'n thùc ngòn ngù, kié'n thùc ngòn ngù
dà't
nUóc
hgc.
Huóng dàn sinh vién tU hgc, tu nghién
eùu,

là'y thòng tin,
sau dò thòng bào lai cho
làp
dudi hai hình thùc khàu ngù
va
bùt ngù .
*
Thòng bào khoa hgc
Giào vién cho sinh vién nhùng
de
tài nbd ed trong
chUdng
trình
va
budng dàn càch làm vài càc yéu càu cu thè.
Day
là càc
de
tài
ve
kié'n
thùc ngòn ngù (ngù àm,
tu
vUng, ngù phàp )
va
ngòn ngù dà't nUde
hgc.
Sau khi hoàn thành duòi dang vié't, càc thòng bào này dUde sinh
516
vièn trao ddi dgc trUóc cùa nhau. Sau dò sé td chùc bào cào, bòi dàp,

ehgn bài
ma
mình thich
de
dich.
Nén td chùc dich xuòi
va
dich ngUde theo tùng ddt, theo ehù de.
*
Xem phim theo càc
ehù
de
co
trong
chUcfng
trình
Su
dung càc thiè't bi ky thuàt ed trong lóp hgc, giào vién cho sinh
vièn xem phim hoac tranh ành
ve
dà't
nUde,
con ngUdi, thièn nhién
trudc khi xem phim, giào vién cho sinh vièn mot sd'
tu
mdi, eà'u trùc
mdi sé dUdc
su
dung trong phim. Sau khi xem phim, sinh vién sé trao
ddi,

trUde
Idp.
517
''^
Da hòi ngoai ngit
Hoat dòng này ddi hòi khà nàng tdng hdp cùa sinh vién
va
su
chuàn bi còng phu cho nén mot nàm hgc chi chuàn bi 2 - 4 làn vào giùa
ky hoac cuò'i ky nhàn dip càc ngày le làn. Trong
mot
budi da bòi ed thè
két hdp rà't nhiéu
loai
hình boat ddng
va su
dung nhiéu kié'n thùc lién
hoàn cùng nhu càc ky nàng, ky xào dà tich
luy
dUdc. Day là nhùng tinh
hud'ng giao tiè'p thUc ddi hòi sinh vièn khà nàng giao tiép thUe sU. Mòi
budi da bòi
co mot
ehù diém, càc tiét mue eó thè da dang nhUng
chi
dùng ngoai ngù dang hgc
*
Thàm quan du lich
Day là mot hoat dòng rà't càn thiè't
de

dà't
nUde
mình.
TrUóc khi di thàm quan, giào vièn cung cà'p cho sinh vièn mot so'
thòng tin
ve
càc dia danh
va
so'
lUdng tu
vUng càn thiè't. Sau khi tham
quan sé eó cuòc trao dòi
ve
nhùng diéu dà
dUde
nhìn thà'y trong chuyén
di
va
sé eó bài kè lai chuyén di ày.
Tà't
eà
càc boat dòng trén
day
eó thè td chùc trong gid hoac ngoài
gid
chình
khoà. Tuy nhién khi td chùc ngoài gid hgc ehinh khoà, sinh
vién sé
co
tàm ly thoai mài hdn, tu tin hdn. Cd thè mòi khàch là ngUdi

- hgc ngoai ngù cho sinh vièn Viet Nam tai Viet Nam muò'n dat dUde
két qua cao, ngUÒi day
va
ngUdi hgc phài cùng tao ra mot mdi trUdng
ngoai ngù,
gay
hùng thù, dòng
ed,
khich le ngUdi hgc tich cUc, ehù dóng
tham
già
vào qua trình luyén tàp, hình thành ky xào, ky nàng
va
nàng
lue giao tié'p.
TÀI LIÈU THAM KHÀC
1.
DUdng
Due
Niém,
"
PhUcfng phàp luyén
thitc
hành trong dgy-
hgc khàu ngit tié'ng Nga à nàm thù
nhdf.
De tài boi
dUÒng
chuyén
mòn cho giào vién tò thUe hành tiéng I Khoa

Ha
Noi 04- 2004.
5.
Pon Pupont, Marcelo Ossamdon. Nén sU pham dai hgc, Nxb
Thè
gidi,
Ha
Noi, 1999.
519