l9\
.
Ul(^
^
DAI HOC
QUÓC GIÀ HA
NÓI
TRirÒNG
DAI HOC KHOA HOC XÀ
HÓI VA
NHÀN VÀN
^
TRAN
TUAN
ANH
MOT SO
GIAI
PHAP
GIAI
QUYET
VIEC
LAM TRONO
• •
QUA
TRINH
CHUYÉN
SANO NÉN
KINH
TE
THI
TRUÒNG
CHl/ONG
1:
Nhumg
vàn de
lao
dóng,
viéc
làm
va
thuc
trang
lao
dòng viéc 6
làm o nuóc
ta hien nay
1.
NHUNG
VAN DE VE LAO DÒNG VIÉC LÀM 6
1.1
Lue lugng
lao dóng 6
1.2
Viéc
làm 9
1.3Thàtnghiép
11
2.THirC
TRANG VAN DE VIEC LÀM Ò
VIÉT
NAM HIÈN NAY 16
XU HirÒNG PHÀT TRIEN NGUON
LAO
DÓNG VA
NHCNG
YÈU CAU DAT RA 47
1.1 Xu
hudng
phàt
trién
cùa nguón lao dóng
48
1.2 Nhu
càu
giài
quyét
viéc làm
50
2.
QUAN
DIEM
VA GIÀI
PHÀP
GIÀI QUYET VIEC LÀM Ò
NlTÒC
TA
HIÉN NAY 54
2.1 Quan
diém
giài quyét viec làm 54
2.2.
dòng
KÉT
LUAN 90
TÀI
LIÈU
THAM KHÀO 92
LOl MO
DAU
I
TINH
CÀP
THIÉT
CUA DE TÀI
Viéc làm
va
giài quyét viec làm là mot trong nhùng vàn
de
kinh té
xà
hói
co tình
chà't
toàn càu, là mó'i quan tàm
lon
cùa hàu hét càc quoc
già.
Theo
dành già cùa
tó chùc
lao dòng quò'c té, ké
mùc
song toi thiéu.
TÓ chiie
lao dòng quò'c té
eùng
du doàn
ràng hien nay
co tói
trèn 820 triéu nguòi thàt nghiep
va
thiéu viéc làm, trong
do phàn
lón ò
nhùng nuóc kém phàt
trién,
phài song duói
miie
nghèo
khó.
Ngay ò càc nuóc phàt trién, tình trang thiéu viec làm
cQng
dang
già
tàng vói
con so bào dóng. Bai vay cuoc dàu tranh ehong thàt nghiep
va
dàm bào viec
làm co thu nhap cho nguòi
lao
dóng là mot trong nhùng
hàng thù
115
trong
tóng
so 173 nuóc trén
thè
giói. Diéu
dò
ehùng tò nuóc ta
tny con
ò trình do thàp
ve
kinh té, song néu coi trong
mat
xà hói, co chinh
sàch
dùng
dàn sé góp phàn quan trong vào phàt trién kinh té
va
dàm bào cóng
bang
xà hói. Trong
dò,
vàn de co bàn, gòc ré nhàt là viéc làm, dàm bào moi
nguòi co viéc làm
day
dù
va
eó thu nhap.
Trong nhùng nàm gàn
va
day
lui duac
lam
phàt, giài
quyét vùng chàc
ve luong
thuc, chàng nhùng dàm bào tiéu dùng trong nuóc
ma con
dành mot phàn cho xuàt
kh^u,
quan he kinh tè doi ngoai ngày càng
marong.,
Ben
canh nhùng thành tuu to lón dò, vàn
con
nói
lén
nhiéu vàn de gay càn
càn giài quyét. Diéu này
thè
hien ro nhàt à su xuòng càp nghiém trong trong
mot so màt cùa dòi song xà hói, là màm mòng
gay
nén nhùng
''diém
nóng\
co thè
dàn dén màt ón dinh
ve
Vi
vày, viéc tìm ra nhùng giài
phàp giài quyét vàn de này trong qua trình chuyén sang nén kinh té' thi truòng
b nuóc ta giai doan hién nay dà
thè
hién duac
tinh
càp thiét cùa
de
tài
"Mot
so
gidi
phàp giài quyét viec làm trong
qua
trình
chuyén
sang nén kinh
té
thi
truòng nuóc ta hién
nay".
n
TÌNH HÌNH NGHIÈN
CÙU
Dói vói Viét Nam, dùng truóc nhùng thuc trang
ve
viéc làm, trong thòi
gian qua, dac biét là
tu
gang
nò lue
dò
mói chi
tiing
buóc giài quyét, thào
ga nhùng khó khan truóc màt cùa và'n
de
này.
Vi
vày viéc nghién cùu mot
eàch co bàn,
he
thóng eà
ve
ly
luàn va
thuc tién và'n
de
giài quyét viéc làm
trong giai doan chuyén minh cùa nén kinh té là rat càn thiét nhung cùng rat
mói me
va
khó
khan.
ni
MUC
DÌCH CÙA
LUAN ÀN
Do tình càp thiét dà trình
DÓI TU'ONG VA
PHAM VI NGHIÈN CÙU CÙA LUAN ÀN
Dói
tugng
nghién cùu cùa luàn àn là và'n de ve lao dòng viéc làm, mot bò
phàn cùa ehièn
luac
phàt trién kmh té xà hói, mot muc tiéu cùa chinh sàch
kinh
tèvTmó.
Giài quyét viéc làm trong qua trình chuyén sang nén kinh tè thi truòng
nuóc ta hién nay là mot vàn
de
eó pham vi rong lón
va
rat phùc tap. Và'n
de
này eó
thè dugc
xem xét duói nhiéu góc do khàc nhau nhu:
lua
chon ehièn
lugc
phàt trién kinh tè xà hói phù hop vói quy mó dàn so, trình dò lue
luoiag
lao dòng hay nhùng giài phàp nhàm giài quyét viéc làm, hay
ve
khia canh dào
tao nguón nhàn lue ò mói góc do nào cùa vàn de này déu co
thè
tue
sang nén kinh tè hàng hoà nhiéu thành phàn.
V
PH^ONG
PHÀP NGHIÈN CÙU
Là mot vàn
de
rong lón, eó tinh thòi su. Han nùa
de
dat dugc muc tiéu
nghién cùu cùa
mìrJi,
vé mat tóng thè trén ca sa phuang phàp duy vàt bién
chùng, duy vàt
lich
su,
lo gic, tàc già di
tu
tu duy
trùu
tugng dén cu thè, di
tu
thuc tién sinh dóng dén he thóng hoà
va
khài quàt thành ly luàn. Dac biét tàc
già
chù
trong phuang phàp he thóng
de
xem xét, phàn tich càc và'n de,
co
nhùng dóng góp nhò vào cóng cuoc nghién cùu
de
tìm ra
phuang huóng, bién phàp giài quyét và'n
de
này:
- Néu ra dugc mot so
net
ca bàn vé thuc trang lao dòng, viéc làm nuóc ta
hién nay.
- Dua ra nhùng quan diém giài quyét viéc làm a nuóc ta hién nay phù
hgp vói ehièn lugc phàt trién kinh tè xà hói.
-
De
xuàt mot
so
giài phàp
de
giài quyét vàn
de
viéc làm trong
qua
trình
chuyén sang nén kinh té thi truòng a nuóc ta hien nay.
Vn KÉT
CÀU CÙA LUAN ÀN
De
dat dugc muc dich nghién cùu dà néu trén, ngoài phàn ma dàu
va
càp dén vàn
de
lao dòng thi truóc tién phài nói dén do là lue lugng
lao dóng. Khi con nguòi
con
dóng vai trò chù dao trong
qua
trình san xuàt thi
lue
lugng lao dòng
luón
là vàn
de
quan tàm dàu tién cùa mgi xà hói, cùa mói
quò'c
già.
Co
thè nói dò là
mot chi
tiéu phàn ành khà nàng tién hành hoat
dóng
san
xuàt cùa mói quóc
già,
mòi khu vuc.
Tuy là mot vàn
de
quan trong nhu vay, song cho dén nay vàn
con
khà
là
mot
bò phàn dàn so trong dò tuoi quy dinh (tuy thuóc tùng nuóc) thuc té' co
tham
già
lao dòng
va
nhùng nguòi khóng co viéc làm nhung dang tich cuc tìm
viéc làm [7]
Trén thuc tè khài niém lue
luong
lao dóng cùa tó chùc lao dòng quò'c tè
dua ra dugc thóng nhàt a nhiéu nuóc. Song giùa càc nuóc vàn
co
su khàc nhau
trong viéc àp dung khài niém này vào hoat dòng thuc té
ma
chù yéu là su
khàc nhau vé dò tuoi quy dinh cho nhùng nguòi dugc tinh vào lue lugng lao
dòng. 0
day
co hai su khàc biét: khàc biét thù nhàt trong quy dinh vé giói han
tuoi tói thiéu, mot so nuóc do
nhùiig
dac diém vé kinh tè, xà hói, vàn hoà
ma
quy dinh tuoi tói thiéu khà thà'p, vi du nhu ò Ai Càp tuoi tói thiéu dugc giói
han là 6 tuoi, Braxin là 10 tuoi; nhung nhin chung thi phàn lón càc nuóc quy
dinh giói han tuoi này khoàng
tu 15
15 tuoi dén 59
ò
mot so quò'c
già
hoac
tu
10 dén 59 a
mot
so nuóc khàc). Song hien nay ò
nhiéu quò'c
già va
ngay eà tó chùc lao dóng quóc té khóng quy dinh giói han
tói da
va de
mò a dò tuoi này.
Tó chùe lao dòng quò'c tè
cQng
dua ra cóng thùc xàc dinh lue lugng lao
dóng
va
ty le tham
già
vào lue lugng lao dòng:
LF
=
E
+
U
T
T^r.
dugc
su
dung
de
uóc tinh quy mó cùa du trù lao dòng trong pham vi mot nén
kinh tè
va
eó nhiem vu quan trong trong càc thóng ké thà't nghiep.
Ngày nay cùng vói su phàt trién manh cùa khoa hoc ky thuàt, su ra dòi
cùa nhiéu ngành,
ITnh
vuc mòi àp dung nhùng cóng nghé
va
ky thuàt cao, dac
biét a mot
so
nuóc phàt trién dà xuàt hién khài niém lue lugng lao dóng mói.
Trong khài niém này thi yéu tó
chat
lugng lao dòng dugc
de
càp dén, nguòi
tham
già
lue lugng lao dóng
klióng
chi là nguòi a trong dò tuoi quy dinh, eó
sue
khoè tot
ma
Ben
canh do, mot bò phàn nhùng nguòi lao dòng
khóng dù tiéu chuàn vé
sue
khoè (nhùng nguòi tàn tàt) cùng tham
già
vào
hoat dóng san xuàt. Dac biét
a
nuóc ta trình do kièn thùc, tay nghé cùa nguòi
lao dòng rà't
chénh léeh
nhau (chù yéu là nhung ngUòi eó trình dò tay nghé
thà'p hoàc khóng eó trình dò), diéu này eùng phàn ành dugc trình dò phàt trién
cùa nén kinh tè nuóc nhà.
Nhin chung, khài niém lue lugng lao dóng do tó chùc lao dòng quóc té
dua ra là phù hgp, song vói nhùng diéu kièn, hoàn cành cu thè hién nay a
nuóc ta, theo Tóng cuc thóng ké, khài niém này dugc hiéu nhu sau: Lue lugng
lao dòng là so nguòi trong dò tuoi lao dóng cóng 1/2 so nguòi lao dòng trén
tuoi cóng 1/3
so
nguòi lao dòng duói
tuoi
eó khà nàng lao dóng
va
co nhu càu
làm viéc.
Khài niém này dà phàn ành
mot eàch
tóng thè vé lue lugng lao dòng Viét
1 :
Lue lugng lao dóng tré (góm nhùng nguòi
tu 13-24
tuoi)
+ Nhóm 2:
Lue
lugng lao dòng tmng nién (góm nhùng nguòi trong
khoàng
tuoi
25-59)
+ Nhóm 3:
Lue
lugng lao dòng cao
tuoi
(góm nhùng nguòi 60 tuoi trò lén
dang làm viéc trong càc ngành kinh té quóc dàn)
Nhung gàn
day
khi xàc dinh chi tiéu ty
le
tham
già lue
lugng lao dóng,
Tóng cuc thóng ké dà quy dinh: Lue lugng lao dóng là nhùng nguòi
tu
15 tuoi
tra lén eó viéc làm
va
khóng co viéc làm.
Con
doan chuyén sang nén kmh tè hàng hoà nhiéu thành phàn hién nay, quan
niém vé viéc làm dà dugc thay dói mot eàch càn bàn.
Theo mot
so
chuyén
già
trong
ITnh
vue lao dòng ò nuóe ta, quan niém vé
nguòi eó viéc làm nhu sau: Nguòi co viéc làm là nguòi làm viéc trong nhùng
ITnh
vuc, ngành nghé, dang hoat dòng co ich, khóng bi phàp luàt ngàn càm,
dem lai thu nhàp
de
nuói
song
bàn thàn
va già
dinh, dóng thòi dóng góp mot
phàn cho xà hói
[7]
Khài niém này dà cho thày nói dung cùa viec làm dugc mò rong
va
tao ra
khà nàng to lón cho viéc giài phòng tiém nàng lao dòng, giài quyét viec làm
cho nhiéu nguòi, diéu này thè hien trén hai góc dò sau:
*
Viéc làm dà dugc mò rong rat lón, bao góm tà't eà càc thành phàn kinh
tè,
trong moi hình thùc
quan diém trén cho thày khài niém viéc làm bao góm càc nói dung:
+ Là hoat dòng lao dòng cùa con nguòi
+ Là hoat dóng lao dòng nhàm muc dich tao ra thu nhàp
+
Hoat dòng lao dóng dò khòng bi phàp luàt ngàn
cà'm.
Khài niém này dà dugc thè
che
hoà thành càc chi tiéu quàn ly nhà nuóe vé
viéc làm
va
thóng nhà't trong cà nuóc.
De
tao diéu kién thuàn
Igi
trong càc
hoat dòng thuc té, khài niém này dà dugc cu thè hoà nhu sau:
Viéc làm là hoat dóng dugc thè hien a mot trong ba dang:
10
+ Làm càc cóng viéc
de
nhàn tién cóng, tién
luang bang
tién màt hoac
hien vàt cho cóng viéc do.
-h
Làm càc cóng viec
de
thu
Igi
va
thu nhàp cùa dàn giàm. Trong nhùng thòi ky nhu vày,
nén kinh té se gap nhiéu khó
khan va
ành
huong
dén tinh càm
va
cuoc song
già
dinh trong nhàn dàn. Mot thiét hai nghiém trong nùa do thà't nghiep dua
lai dò là su màt di vé
san
lugng là nhùng khoàn làng phi to lón nhà't trong nén
kinh tè hién dai. Thàt nghiép luón luón gàn lién vói
san
lugng. Vói nén kinh
té suy thoài thi ty le thà't nghiép tàng vi khi
dò
càc dan dàt hàng
va
san lugng
giàm sùt. Trong mot nén kinh té binh ón vàn tón tai
mot
ty le thàt nghiép nhàt
dinh,
co thè
ggi do là ty le thà't nghiép tu nhièn. Ty le thàt nghiep tu nhièn là
ty le thàt nghiép trong dò thi
tmòng
so
hoc ALFred
SauVy
cho ràng "nguòi thàt nghiep là nguòi khoè
manh, muón lao dòng
de
kiém song nhung chua tìm dugc viéc làm" [24]
TÓ chùc lao dòng quóc tè dà dinh nghTa ràng: Thàt nghiép là tình trang
tón tai khi mot
so
nguòi trong
lue
lugng lao dòng muón làm viéc nhung
khóng thè tìm dugc viec làm ò mùc tién còng dang thinh hành.
Nhu vày eó thè nói mot
eàch
khàc ràng thàt nghiep là hién tugng nguòi
trong do tuoi lao dóng, eó
sue
lao dòng, muón di làm nhung chua co viéc làm.
Nhung khóng phài bà't ky ai co
sue
lao dòng, chua co viéc làm déu dugc coi là
nguòi thàt nghiep. Vàn
de
càn xem xét
de
biét mot nguòi co thàt nghiep hay
khóng là phài nàm dugc nguòi ày co muón di làm hay khòng, bòi
vi
su màt càn dói giùa cung
va
càu dói vói còng nhàn. Su màt càn dói này co thè dién ra
vi
mùc càu
dói vói
mot
loai lao dóng tàng lén trong khi mùc càu dói vói mot loai
lao dóng khàc giàm di, trong khi dò mùc cung khòng the diéu chinh
nhanh chóng. Nhu vày, chùng ta hay thày nhùng su màt càn dói trong
càc nghé nghiep hoàc trong càc
\àing
do mot
so ITnh
vuc phàt trién so
vói càc
ITnh
vuc khàc. Néu tién luang
rat
linh hoat thi su màt càn dói
trén càc thi truòng lao dóng sé màt di khi tién luang ha xuó'ng trong
nhùng khu vuc co nguón cung cao va tàng lén trong nhùng khu vuc
co
mùc càu cao. Nhung, nhu chùng ta dà nhàn manh, mùc luong trong
thuc tè hoàn toàn ón dinh.
+
Thàt nghiep chu ky: phàt sinh khi mùc càu chung vé lao dòng thàp.
Khi tóng mùc chi
va
san lugng giàm, chùng ta thày thà't nghiep tàng lén
dà chù
dóng tìm viéc làm eà ngày hoàc nùa ngày tai bà't ky mot thòi diém nào trong
4 tuàn, bao góm cà tuàn diéu tra
va san
sàng làm viéc khi co viéc làm. Dóng
13
thòi dò, giùa càc nuóc cùng eó su khàc nhau a viéc xàc dinh dò tuoi cùa lue
lugng lao dòng
va
viéc eó dàng ky hay khòng dàng ky thàt nghiép. Vé viéc
xàc dinh dò
tuoi
dà néu a phàn trén,
con
viéc dàng ky thà't nghiép thi phàn lón
càc nuóc khóng
de
càp dén yéu càu này.
Trong viéc thóng ké
so
nguòi thàt nghiep, càc nuóc cùng tinh eó mot bó
phàn lao dòng khóng eó viéc làm, song dang chò
de
dugc ggi trò lai làm viéc.
TÓ chùc lao dóng càc nuóc cùng
de
càp tói càc nguyén nhàn
gay
ra su bién
dòng vé
U: So nguòi thàt nghiép.
E: So nguòi
co
viéc làm.
O Viét Nam, do thi tmòng lao dòng chua dugc phàt trién
va
chua dugc tó
chùc tot, mang
luói
dàng ky, dich vu viéc làm
con
manh nha chua he thóng
va
hoat dóng chua co hiéu qua; mói quan he vói giói chù
va
khà nàng giói thiéu
viéc làm
con
han
che,
ehmh
sàch
ho
trg thàt nghiep chua dóng bó, nguòi lao
dóng vàn quen vói tu tuòng tu do là chmh, nén so nguòi thà't nghiép dén dàng
ky do do se it han nhiéu so vói so thà't nghiep thuc tè. Cho dén nay a Viét
Nam, càc con so thóng ké vé that nghiep do càc ca quan,
tó
chùe khàc nhau
14
khòng dàng ky nhung thuc tè dang thà't nghiep. Nhung
de
dàp ùng
yéu càu quàn ly, thi khóng tinh nhùng nguòi nghi huu truóc tuoi quy dinh cùa
Bó luàt là nhùng nguòi thà't nghiép.
Trong giai doan chuyén dói nén kinh tè nhu hién nay, thà't nghiép a nuóc
ta eó nén chia ra thành hai dang:
+ Thàt nghiep
dai
han: là nguòi thàt nghiép lién tue
tu
12 thàng tra lén
tinh
tu
ngày dàng ky thà't nghiép hoàc
tu
tuàn le diéu tra tra vé truóc.
+
Thàt nghiep ngàn han:
là
nguòi thàt nghiép duói 12 thàng
tùih tu
ngày
dàng ky thà't nghiep hoàc
tu
tuàn
le
diéu tra tra vé truóc.
15
IL THUC TRANG VÀN DE VIÉC LÀM 0 VIÉT NAM HIÈN NAY
(1)
(Dan.vi:
ngàn nguòi)
64000
62000
1994
1995
Dan
so Viét Nam vào loai tré. Theo thóng ké thi ty
le
dàn so duói 15
tuoi
chièm khoàng 34,5% (khoàng 25,5 triéu nguòi). Diéu dò ehùng tò, dàn so
Viét Nam vàn dang trong thòi ky phàt trién manh, nén vé mat kinh tè se gap
rà't nhiéu khó
khan
vi bình quàn so nguòi phài nuói
duong
(so nguòi àn theo)
trén mot lao dòng cao hon càc nuóc khàc, di theo no là và'n
de
viéc làm, giào
due,
y té
va
càc yéu càu xà hòi rà't
lón.
Ben
canh do, hàng nàm dàn
so
trong
dò
tuoi lao dóng cao, dòi hòi tó'c dò
già
tàng viéc
làm lón mói eó khà nàng giài quyét và'n
de
thàt nghiep
va
du thùa lao dòng.
Day
là mot
sue
ép lón dói vói nén kinh tè nuóc ta. Màt khàc, lao dóng tre
co
thuàn
Igi
là co
sue
khoè,
co
trình do hoc và'n nhàt dinh, nhung cùng là khó
khan
néu khóng
su
dung ho mot
eàch
hgp ly.
Toc dò tàng dàn
so
Thành
thi
Tuyét dói
5.755.790
5.851.128
5.968.542
6.191.068
6.369.990
6.622.520
6.'838.2Ò3
%
18,5
18,7
18,6
18,8
18,8
19
19,1
Nóng
thòn
Tuyét
dói
24.860.116
25.438.328
26.103.151
26.740.147
27.512.938
28.232.849
29.027.972
%
15.736.576
16.045.234
16.417.500
16.837.731
17.324.342
17.790.181
18.151.601
%
51.4
51.3
51.2
51.2
51.2
51.1
51
C1).C2)
Thuc trang
dàn
so'
-
lao
dóng Viét
nam
1996.
^fXB
Thóng
ka:H:T997
17
i
Nhu vày, ta co thè thày ràng,
khu
vUc,
viéc mò cùa nén kinh tè mèi quóc
già
duong nhièn là khòng trành khòi,
cho nén vói chù truong mò cùa nén kinh tè, thuc hién ehièn lugc CNH va
HDH ò nuóc ta là
mot
tà't yéu khàch quan, là su nhin nhàn dùng dàn cùa
Dàng
va
Nhà nuóc.
Va tu day
dà co mot su dich
chuyén
dàn dàn cùa lue
lugng lao dòng
tu
nóng thón ra thành thi, Tuy nhién su dich
chuyén
này
con
do tàc dòng bòi nhiéu yéu tó khàc nhu thiéu viéc làm
ò
nòng thón, dàt canh
tàc bi thu hep
vé
co càu lao dòng theo dò tuoi, theo kèt qua diéu tra cùa tmng tàm
thóng tin khoa hoc lao dòng
va
va
Tày Nguyén, vùng sàu cùa dóng
bang song
Cuu Long. Mac dù so nguòi dugc giào due ò
18
c
Xi
)«
3
s
ca
o
*^
ei)
e
<o-
o
I-
s
o
t:JD
s
.BH
^<o
•*^
£
e
o
.£
iat
.*"
•w-
>ì
•*
H
^
'O
^
4^
,y.
>i
a
•v4
"
^
.*"
•M
•^J
,-;.
>i
^
#
<o-
>".
^
^
^
•e
<tJ-
>%
()06-
oc
ce
O
^
oc
oc
'» '
(N
r
^*
-^
f*",
^
^
_-i
CN
o\
r-
o
^
(N
^^
CNI
CN
0\
o\
IT;
OO
^
oo
(N
O
<N
W-j
o"
r-
i/"j
3.0
C^i
r^
CN"
.337
_
oo
-—1
^
(T,
r^
O)
ir>
»r.
r^^
CN"
,__!
ON
r^
t^
"Ci
oc
o
<N
od
r^j
oc
\d
'•B
^
•S
/S
[S
(N
^^
O
oo
r^
d
—«
CN
•~-i
OO
(D
V-
o
7.5
CN
Csl
^ 1
ir?
r-^
ON
od
^
u~j
od
(T-^
r-'
CN
CM
<r,
O)
»0
^
ON
t-^
fT.
r
ON
r-^
CN
c
CN
<0
00
e
z
a
5
ri
or
o
H^
^^
càp
a
!—'
C
«^
*•
Q
"•
a.
:^
a
<!).
^n
DI
c
'O
*->
'«
£::!
1 1
a
a
<^.
fcX
e
'§
Cd
•^^
3
H
^
'o
'O
^
H
^
"o
"O
•^^
H
rn
:
1—1
(N
:
rs)
;
^ :
(N
i
r-;
:
00
•
^ \
0_
:
,_i
~H
CTN
fO
o
e
(N
liO
r-
^
^
oo
vri
co
u
^O
^3
C
-C3
u
r^
:
co
i
f<-j i
ro
CN
i
U-i
i
'O
^
co
ON
ro^
CN'
ro
(N
tn
tn
in
^
ro
O
CN
'od
•
co
:00
i-d
Ì'-S
• _
;
"5
•
/ra
IfS
0\
oo
^i
^
U-j
^
^D
OC
oo
ro
od
O
O)
.
i—'
:rsi
:t^
:ON
ir-'
:CN
IO
\o^
:CN
i c
:
O
i
oc
:
e
eac cap
hien
nay tàng vé tuyét dói. Theo diéu tra dàn so (1/4/1989)
duói càp I
dén hét
càp n. Ty le này cho thày ràng trình
dò vàn hoà cùa lue lugng lao dóng nuóc ta ò mùc rat thàp.
Day
là vàn de bào
dòng dói vói mot quóc
già
dang trong giai doan dàu cùa qua trình CNH,
HDH. 0 khu vuc thành thi, do yéu càu cùa cóng viec vé trình do tay nghé,
do eó su quan tàm dàu tu hon, cùng nhu càc diéu kién thuàn
Igi
khàc
ma
ty
le
nguòi
tòt
nghiep càp IH cao hon ò nóng thón (gàn gap 4 làn)
va
so nguòi
khóng biét chù thàp hon (gàn 3
làn)
Dói vói lue lugng còng nhàn ky thuàt tré, theo Trung tàm thóng tin
nghién cùu ly luàn cùa TÓng lién doàn lao dòng Viét Nam, trén 1,7 triéu
cóng nhàn ky thuàt chi
co
70 van dugc dào tao qua truòng
lóp
chiém 40%.
day duói 35 tuoi chi chiém 8%. So eó trình do phó tién
si,
tién
sT
chù yéu tàp
trung ò càc truòng dai hoc va vién nghién cùu. Diéu dàng luu y là phàn lón
nhùng
tri
thùc co trình dò trén dai hoc dang là nhùng chuyén
già
dàu ngành
dà ò dò tuoi
55-60-
Trong khi dò sinh vién giòi
tòt
nghiép ra
20
a\
fi
ۥ
O
oc
I
S
fi
fi
oc
\C5
U
oc
o
o-
_c
DO
—
Z)
H
,,_,
<r3-
3
-^
l>ì
-i^
c
<ri
.C
U
*-
l>^
r—'
<c5
J=
r-
u
CH
Vrt
o
G
00
DiJ
H
^
<B-
>.
H
^
,^
<0'
b
H
^
<t>'
>.
3
H
^
<"S-
>^
~
H
^
<'U'
>>
H
r^i
q.
o
.^^
in
^
ce
r—•
O
-^
(N
d
r^
\o
r-^
r-"
oc
00
CN
»ri
-^
:^
CO
IO
r^
d
o
00
in
m
o
-•o
5
^r3
u
ro
ro
o
OS
-sf
^
r-^
CN
OO
.—(
^
r^i
00
-—(
^^
ce"
o
00
co
ro
d
oo
^
^*
ro
O
(N
od
ro
00
\ó
^
^
00
ro
^i.
,—,
-d-
IJO
o
ro
\D^
'""'
oo
(N
oq
CN
»n
^
(N
(N
OS
O
00
t^
r-
\6
CN
CN
r^
OS
cà trong
linh
vuc khoa
hoc tu nhién. Chùng ta cùng dang thiéu nhùng nhà khoa hoc dàu dàn trong
linh
vuc quàn ly kinh té, quàn ly
xà
hói, quàn tri kinh doanh, ké cà trong
Imh
vuc cóng nghé. Viéc xày dung mot dgi ngù càn bò co trình dò cao, dàm bào
dugc co càu càc ngành nghé hgp ly cùng là vàn
de
càn nghién cùu
va
eó
nhùng giài phàp hùu hiéu.
Day là
nhùng khó
khan
cho dàt nuóc trong giai
doan chuyén minh cùa nén kinh té.
Ngoài hình thùc dào tao theo he chmh quy, cà nuóc tmh dén nay
con co
he thóng càc trung tàm day nghé ò càc càp, càc ngành, càc tó chùe doàn the,
trong dò
co
hon 143 Trung tàm xùc tién viéc làm dugc Quy quóc
già
giài
quyét viec làm dàu tu trg giùp
mot dói ngù
lao
dòng co trình dò tó chùe san xuàt kmh doanh giòi, thiéu mot
dòi ngù thg lành nghé bàc cao trong mot so ngành
va linh
vuc kinh té.
Vi
du:
Nhà mày bia Viét Nam tai Hòc Món (thành phó
Ho Chi
Minh) co khà nàng
san xuà't
50 triéu
lit/nàm,
mot
so
vi
tri
diéu hành hàng trung
eà'p
dà dugc giao
cho nhàn vién Viét Nam dàm tràch,
thè
nhung theo óng Johan Doyer - Tóng
giàm dóc nhà mày cho biét: dén nay nhà mày vàn chua chon dugc mot ky su
22
giòi
co
dù trình dò
de
dang làm viec trong càc ngành kinh té quóc dàn. Lao dòng nóng thón nuóc ta
cùng co dac trung là tré, nhung dai bò phàn là lao dóng gian don, khòng dugc
dào tao, diéu kièn tiép càn vói khoa hgc ky thuàt cóng nghé va thi truòng han
che.
Nguyén nhàn cùa su chénh léeh vé trình dò ò trén, mot màt là do hàu hét
càc truòng dào tao day nghé, trung hoc chuyén nghiép, cao dàng, dai hgc déu
bó
tri
ò càc dò thi, nguòi lao dòng nóng thón
it
co diéu kién tiép càn dugc vói
càc eà'p, càc co so dào tao này; màt khàc, do phàn lón so nguòi dugc dào tao
lai khóng muón trò vé làm viéc ò nòng thòn.
Tom lai, nuóc ta co nguón lao dòng rat dói dào,
toc
do phàt trién nguón
lao dóng o nuóc ta vàn ò mùc cao, lai phàn bó khóng déu, phàn lón tàp trung
ò khu vuc nóng thón; chat lugng nguón lao dóng rà't thà'p, dac biét chua qua
dào tao, lai dang trong qua trình chuyén dói nén kinh té dàn dén tình trang
khó
khan
rà't lón vé viéc làm
va
tao ra co eà'u lao dòng hgp ly, dàp
ling
yéu
càu cùa su thay dói eà'u trùc nén kinh té, tàng nàng suà't lao dóng va hiéu qua
kinh té - xà hói.
23