Nghiên cứu đặc trưng sinh thái thảm thực
vật Vườn quốc gia Bidoup-Núi Bà và đề xuất
giải pháp bảo tồn

Lê Thị Lệ Quyên

Trường đại học Khoa học Tự nhiên. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ ngành: Khoa học môi trường; Mã số: 60 44 03 01
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đăng Hội
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Nghiên cứu thảm thực vật nhằm đề xuất các hướng sử dụng hợp lý,
bền vững thảm thực vật, bảo tồn đa dạng sinh học và quy hoạch môi trường là
hướng nghiên cứu đặc biệt được quan tâm trong các khu bảo tồn và các VQG,
nơi nguồn gen tự nhiên còn phong phú, đa dạng. Theo kết quả nghiên cứu của
luận văn, thảm thực vật VQG Bidoup - Núi Bà có cấu trúc phức tạp, là kết quả
của sự phát triển lâu dài với sự quyết định của các yếu tố sinh thái phát sinh.
Theo đặc điểm cấu trúc đề tài đã phân chia thảm thực vật VQG thành 9 kiểu đặc
trưng bao gồm: rừng kín thường xanh cây lá rộng; rừng kín thường xanh cây lá
rộng, lá kim; rừng lá kim; rừng hỗn giao cây lá rộng, tre nứa; rừng thưa cây lá
rộng bị tác động mạnh; thảm thực vật tre nứa; trảng cỏ, cây bụi nhân tác; rừng
trồng thông ba lá; cây trồng nông nghiệp; và xây dựng được bản đồ thảm thực
vật tỷ lệ 1/50.000. Các yếu tố sinh thái có ảnh hưởng đến sự hình thành các kiểu
thảm thực vật trong khu vực nghiên cứu gồm có yếu tố địa hình, thổ nhưỡng,
khí hậu, hệ thực vật và nhân tố con người. Trong đó yếu tố địa hình có ảnh
hưởng quyết định nhất. Đề tài cũng đã xây dựng và đề xuất các giải pháp quản
lý, bảo tồn tài nguyên rừng VQG Bidoup - Núi Bà. Các nhóm giải pháp được đề
xuất cụ thể riêng cho từng phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và vùng đệm của VQG.

Keywords. Sinh thái học; Thảm thực vật; Vườn quốc gia BIDOUP Núi Bà; Khoa

2.2. Phạm vi nghiên cứu 17
2.3. Mục tiêu nghiên cứu 17
2.4. Nội dung nghiên cứu 17
2.5. Phƣơng pháp nghiên cứu 17
Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 21
3.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội VQG Bidoup - Núi Bà 21
3.1.1. Điều kiện tự nhiên VQG Bidoup - Núi Bà 21
3.1.1.1. Vị trí địa lý khu vực nghiên cứu 21
3.1.1.2. Đặc điểm địa hình, địa mạo 22
3.1.1.3. Đặc điểm khí hậu, thủy văn 22
3.1.1.4. Đặc điểm thổ nhƣỡng 23
3.1.1.5. Đặc điểm các hệ sinh thái đặc trƣng 24
3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội 24
3.1.2.2. Sản xuất kinh tế và đời sống 26
3.1.2.3. Hệ thống cơ sở hạ tầng xã hội 27
3.1.2.4. Hiện trạng kinh tế nổi bật ở khu vực nghiên cứu 27
3.2. Các kiểu quần xã thực vật chủ yếu ở VQG Bidoup - Núi Bà 28
3.2.1. Thảm thực vật ở độ cao dƣới 1000m 31
3.2.2. Thảm thực vật ở độ cao 1000m - 2000m 33
3.2.3. Thảm thực vật ở độ cao trên 2000m 35
3.3. Phân tích đặc điểm cấu trúc và sinh thái các quần xã thực vật chủ yếu VQG
Bidoup – Núi Bà 36
3.3.1. Rừng kín thƣờng xanh cây lá rộng 36
3.3.2. Rừng kín thƣờng xanh cây lá rộng, lá kim 40
3.3.3. Rừng lá kim 42
3.3.4. Rừng hỗn giao cây lá rộng, tre nứa 45
3.3.5. Rừng thƣa cây lá rộng bị tác động mạnh 46
3.3.6. Thảm thực vật tre nứa 47
3.3.7. Trảng cỏ, cây bụi nhân tác 48
3.3.8. Rừng trồng thông 3 lá 48

3. Dự án phát triển Lâm nghiệp, Quỹ bảo tồn Việt Nam (2008), Báo cáo sàng lọc xã
hội VQG Bidoup – Núi Bà, Lâm Đồng.
4. Lê Ngọc Công (2004), Nghiên cứu quá trình phục hồi rừng bằng khoanh nuôi trên
một số thảm thực vật ở Thái Nguyên. Luận án Tiến sĩ sinh học, Viện Sinh thái và Tài
nguyên sinh vật, Hà Nội.
5. Phạm Xuân Hoàn, Hoàng Kim Ngũ (2003), Lâm học, NXB Nông nghiệp - Hà Nội.
6. Nguyễn Đăng Hội và nnk (2010) Nghiên cứu đa dạng sinh học và đặc trƣng sinh
thái khu hệ động, thực vật VQG Bidoup – Núi Bà, tỉnh Lâm Đồng. Báo cáo kết quả đề tài
khoa học. Ủy ban phối hợp về Trung tâm nhiệt đới Việt Nga.
7. (a)Nguyễn Đăng Hội (2011), Cơ sở địa lý tự nhiên của việc quản lý, bảo tồn đa
dạng sinh học VQG Bidoup – Núi Bà, tỉnh Lâm Đồng. Báo cáo khoa học. Hội nghị toàn
quốc lần thứ nhất hệ thống bảo tàng thiên nhiên Việt Nam. Nxb Khoa học tự nhiên và
công nghệ, Hà Nội. (b) Nguyễn Đăng Hội, Kuznetsov A.N “Đa dạng sinh học và đặc trƣng
sinh thái VQG Bidoup-Núi Bà”, 2011.
8. Phùng Ngọc Lan (1986), Lâm sinh học, tập 1, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
9. Nguyễn Thị Loan, Nguyễn Đăng Hội, Phạm Mai Phƣơng (2010), Nghiên cứu biến
động tài nguyên rừng VQG Bidoup - Núi Bà dƣới tác động nhân sinh. Báo cáo khoa học.
Hội nghị Khoa học địa lý toàn quốc lần thứ 5. NXB Khoa học tự nhiên và công nghệ, Hà
Nội.
10. Phan Kế Lộc và cộng sự (2007), Giá trị của VQG Bidoup – Núi Bà và một số khu
vực lân cận trong việc bảo tồn Thông ở Việt Nam. Báo cáo khoa học về sinh thái và tài
nguyên sinh vật. Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ 2, Hà Nội.
11. Trần Đình Lý, Đỗ Hữu Thƣ, Lê Đồng Tấn (1997). Diễn thế thảm thực vật sau
cháy rừng ở Phan Xi Phăng. Tạp chí Lâm Nghiệp, 2/1997, 8-9.

12. Trần Đình Lý (2008), Bài giảng Sinh thái thảm thực vật, Đại học Thái Nguyên.
13. Hoàng Kim Ngũ, Phạm Xuân Hoàn, Phạm Văn Điển (1998), Giáo trình sinh thái
rừng, Nhà Xuất bản Nông nghiệp - Hà Nội.
14. Odum E.P (1971), Học thuyết hệ sinh thái trên cơ sở thuật ngữ hệ sinh thái
(ecosystem) của Tansley A.P, năm 1935.

rẫy làm cơ sở đề xuất giải pháp khoanh nuôi, làm giàu rừng ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái
Nguyên”, Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 02(12), tr.1109-1113.
28. Vƣờn Quốc gia Bidoup – Núi Bà (2008), Báo cáo Rà soát điều chỉnh các phân khu
chức năng VQG Bidoup – Núi Bà.
29. Vƣờn Quốc gia Bidoup – Núi Bà (2009), Tăng cƣờng năng lực quản lý dựa vào
cộng đồng cho VQG Bidoup – Núi Bà, Dự ản Hợp tác phát triển, Lâm Đồng
Tiếng Anh
30. Baur, G. N (1964), The ecological basic of rain forest management - XVII,
Rapport dactyl, Archives FAO, Rome.
31.
P. Odum (1971), Fundamentals of ecology, 3
rd
ed. Press of WB. SAUNDERS

Company.
32. P.W. Richards (1952), The Tropical Rain Forest, Cambridge University
Press, London.
33. Van Steenis. J (1956), Basic principles of rain forest Sociology, Study of
tropical vegetation prceedings of the Kandy Symposium UNESCO.
34. Website: