- 1 -
C LC
LI NÓI U 3
CHNGI. TNG QUAN V NGÀNH CÔNG NGHIP  HP CA
VIT NAM TRONG NHNG NM GN ÂY 4
I.1.Lch s phát trin ca ngành công nghip  hp 4
I.2.Vai trò ca ngành công nghip  hp 5
I.3. Phân loi  hp 6
I.3.1. Các loi  hp ch bin t rau 6
I.3.2. Các loi  hp ch bin t qu 6
I.3.3. Các loi  hp ch bin t tht 7
I.3.4 .Các loi  hp ch bin t thy sn 8
I.3.5. Các loi  hp ch bin t sa 8
I.3.6. Quy trình sn xut  hp 9
I.4. Bao bì  hp 9
4.1. Bao bì st 11
4.1.1 Các vt liu ch to hp st 11
I.5. Cu to hp st 16
I.6. Bao bì thy tinh 18
CHNG II. LA CHN PHNG ÁN THIT K 20
II.1. C s lý thuyt ca quá trình ghép kín 20
II.1.1. Mi ghép và c cu ghép 20
II.2.  s thit k 22
II.3. Các phng án thit k 23
II.3.1. Phng án 1: Máy ghép mí th công 23
II.3.1.1. Cu to 23
II.3.1.2. Nguyên lý hot ng 23
II.3.1.3.u, nhc m 23
I.3.2. Phng án 2: Máy ghép mí bán tng 24
II.3.2.1. Cu to 24
II.3.2.3.u, nhc m 25

III.2.9. Tính toán cho con ln ghép mí 57
CHUNG IV. LP QUY TRÌNH CÔNG NGH GIA CÔNG BÁNH RNG 59
IV.1. C s la chn chi tit ch to 59
IV.2. Chn phôi và vt liu làm phôi 59
IV. 3. Thit k các nguyên công 61
IV.3.1. Nguyên công 1: Khoét rng l 1, xén mt u 2, tin mt ngoài 3 61
IV.3.1.2. Khoét thô 62
IV.3.1.3. Khoét bán tinh 62
IV.3.2. Nguyên công 2: Xc rãnh then 65
IV.3.3. Nguyên công 3: Tin mt u 5, tin mt ngoài 6 và vát các mép. 65
IV.3.5. Nguyên công 5: Vê u rng 70
IV.3.6. Nguyên công 6: Nhit luyn 70
IV.3.7. Nguyên công 7: Mài li l 70
IV.3.8. Nguyên công 8: Mài rng 73
CHNG V. KT LUN VÀ  XUT Ý KIN 84
V.1. Kt lun 84
V.2.  xut ý kin 85
TÀI LIU THAM KHO 86
- 3 -
I NÓI U
Ngày nay, ngành c khí ch to óng vai trò cho trong công nghip hóa
hin i hóa, nó to tin  cho các ngành công nghip khác phát trin. Vì vy, vic
u t khoa hc k thut trong ngành là iu kin tin quyt. Ngi sinh viên ngành
 khí ch to máy khi mi ra trng phi bit vn dng nhng kin thc ã hc 
t c hiu qu cao nht trong công vic.
i vi nhng sinh viên nm cui trc khi ra trng phi thc hin  án
tt nghip, nhm tng hp li các kin thc ã hc ng thi làm quen vi vic
nghiên cu khoa hc khi khi ã ra trng. Vi tinh thn ó nay tôi ã c nhà
trng và khoa c khí giao cho thc hin  án tt nghip vi  tài: Thit k k
thut máy ghép mí bán tng vi nng sut 25 lon/phút (ng kính lon 60 

nhng bng phng pháp th công.
− m 1849, ngi ta ã ch to c máy dp np hp.
Trong sut thi gian này ngi ta ch bit nguyên nhân gây h hng thc
phm là do không khí, mà cha có c s xác nh.
n nm 1860, nh phát minh ca Louis Pasteur ( ngi Pháp) v vi sinh
vt và phng pháp thanh trùng, mi thc st c c s khoa hc cho ngành
công nghip  hp. Cng tó ngành công nghip  hp phát trin.
− m 1861, bit dùng joint làm vòng m trong lp hp.
− m 1880, ch to c ni thanh trùng  hp.
− m 1896, ã dùng bt cao su c bit (Pasta) làm vòng êm  lp hp khi
ghép kín hp. Nn công nghip  hp phát trin mnh  nhiu nc vào cui th k
XIX, u th k XX. Hin nay trên th gii có hn 1000 mt hàng  hp khác
nhau. Các nc sn xut  hp phát trin nh: Pháp, Ý, Nht, M, Hà Lan, Trung
Quc, Nga v.v…
 nc ta t thi thng c, t tiên ã bit ch bin các loi bánh gói lá, các
loi giò ch nu chín và bo qun c thi gian ngn. Nhng sn phm ó cng
c gi là  hp.
- 5 -
n nm 1954, ta c Liên Xô và các nc khác giúp  xây dng c
mt s c s ch bin  hp  min Bc.
m 1957, nhà máy cá  hp H Long, Hi Phòng c xây dng xong.
m 1958, tin hành thí nghim và sn xut th.
n nm 1959, bt u sn xut mt s mt hàng tht ,cá , rau qu …phc v
xut khu và phc v chin trng. Cng cùng nm y xng ch bin chui sy
c xây dng xong ti Hà Ni .
m 1960, nhà máy cá hp H Long ã sn xut c vi nng sut gn
bng nng sut thit k. m 1961 m rng sn xut nhiu mt hàng rau, qu, tht,
cá, v.v…
Còn  min Nam, mãi n nm 1970 mi bt u hình thành mt s  s
sn xut  hp, ti thành ph H Chí Minh.

ng, mui, cà chua cô c và các gia v khác. em rán hay hp. Loi  hp này
dùng n ngay không phi nu li.
−  hp rau gim : Ch bin rau cùng vi gim, du, ng và các gia v
khác. Loi  hp này dùng n trc tip trong ba n.
−  hp rau nu chua: Là các loi rau cho lên men lactic, loi  hp này
cng dùng n ngay không cn phi nu li .
−  hp sauce cà chua: Ch bin t cà chua và mt s nguyên liu ph khác
nhng, mui, gim và các gia v khác.
−  hp cà chua cô c: ây là bán ch phm. Dùng  nu nng và ch
bin sauce mt s loi  hp tht, cá.
−  hp nc rau: Các loi  hp nc gii khát (có giá tr dinh dng cao).
c ch bin t các loi rau c có th làm nc ung c .
I.3.2. Các loi  hp ch bin t qu
−  hp qu nc ng: Loi  hp này c ch bin t các loi qu, qua
các quá trình x lý  b ri ngâm trong dung dch c ng. Loi  hp này
còn gic tính cht c trng ca nguyên liu.
−  hp nc qu: Có hai dng
- 7 -
+ Dng nc qu không có tht qu: Ch bin bng cách ép ly dch bào, ng tht
qu là rt ít.
+ Dng nc có tht qu: Ch bin bng cách chà ly tht qu, bao gm dch bào và
phn mn ca qu.
 hp nc qu dùng  ung trc tip hoc dùng nc qu ch bin mt ông,
siro qu, u
−  hp mt qu ch bin t qu, cô c vi ng n hàm lng cht khô
65-70%.
Gm nhiu dng:
v Mt ông: Ch bin t nc qu trong sut, sn phm có trng thái ông và
trong sut.
v Mt nhuyn: Ch bin t qu nghin mn, sn phm c, nhuyn.

chua.
-  hp cá ngâm du: c ch bin t các loi cá ã qua quá trình hun khói, sy,
hp hoc rán, ngâm trong du.
v  hp cá ngâm du.
v  hp cá hun khói ngâm du.
v  hp ln hun khói ngâm du.
I.3.5. Các loi  hp ch bin t sa
- hp sa cô c có ng : Là sn phm sa c bc hi nc trong nhng
ni cô c chân không, cô c sa  nhit  không cao lm (khong 50
0
), nên cht
ng sa không thây i nhiu.
- hp sa bt: Sa sau khi cô c, c sy khô. Có th sy theo 2 phng
pháp: sy nóng hoc sy lnh. Sy lnh m bo c phm cht ca sa hn,
nhng tn kém nhiu nng lng và thi gian.
- hp sa ti: Sa không qua ch bin li, ch kh trùng, cho ra sn phm.
Ngoài ra còn có các sn phm sa ã lên men cho ra các sn phm có hng v khác
sa nh yaourt, sa chua …
- 9 -
I.3.6. Quy trình sn xut  hp
 hp thc phm có rt nhiu dng, mi loi sn phm có cách ch bin khác
nhau, các thit b khác nhau. Nhng phn ln các loi  hp u c ch bin
theo qui trình công ngh c bn nh sau:
Nguyên liu
La chn , phân loi
Ch bin s b bng c hc
Ch bin s b bng nhit
Cho sn phm vào bao bì
Thanh trùng – làm ngui
Bo ôn -dán nhãn

gia công, r tin. Giy bi ch dùng ng thc phm khô hoc cô c.
Hin nay, bao bì  hp ph bin nht vn là bao bì kim loi, trong ó ch
yu là st trng, hp nhôm cng ang phát trin.  các nc mà k ngh luyn kim
và dát thép cha phát trin thì vic s dng bao bì thy tinh c c bit chú trng.
Tuy gn ây cht trùng hp mi c dùng làm bao bì thc phm nhng có nhiu
trin vng. Theo xu th chung ca th gii, ngi ta ang nghiên cu thay dn mt
cách hp lý bao bì thy tinh bng bao bì cht trùng hp, g bng catong ln sóng,
giy bi cng bng cht trùng hp do, kim loi bng cht trùng hp cng hoc do.
- 11 -
4.1. Bao bì st
4.1.1. Các vt liu ch to hp st.
1) St trng: St trng hay st tây là thép mng c m thic c hai mt. Lá thép
c dát mng bng hai phng pháp: dát nóng và dát ngui. Thép dát nóng có 
dày không ng u và có nhiu khuyt m trên mt, thng dùng làm bao bì
gián tip. Thép dát ngui có àn hi tt hn,  dày nhiu hn, phng hn nên
thng dùng làm bao bì  hp. Các thành phn khác trong thép nh sau:
Cacbon không quá : 0,17%
Magan không quá : 0,50%
Silic không quá : 0,03%
u hunh không quá : 0,05%
Photpho không quá : 0,09%
Ngi ta m thic bng phng pháp tráng nóng hay mn. St trng nóng
có lp thic dày 4
m
µ
mt mt nên có th sn hay không sn vecni, êmai. St m
in có lp thic mng hn (0,6- 0,7
m
µ
) nên thng phi có màng vecni hay êmai

0,23 – 0,27 –
0,23 – 0,27 -
ng thic ca st trng Nht Bn
Cp1 Cp 2 Cp 3
Ký hiu T1LB.BB(
1
) 1,75 T2LB.BB 1,50 T3LB.BB 1,35
ng thic
g/100cm
2
0,382 0,336 0,308
- Loi 2 cho phép:
+ Hai mép cong lên không quá 2mm hoc b mt góc vi kích thc nh loi 1.
+ Thic b tróc không quá 3 ch, ng kính mi ch không quá 2mm.
+ Chm en không quá 5, ng kính 1mm tr li.
+ Thic ni trên rìa không quá 4mm.
+ Có nhng vt r lm m nh ca thic trên nhng ch khác nhau ca lá st.
+ Không quá 3 vt xc, nhng không c phá hoi lp m
Kích thc (mm) ca các lá st là: 512 X 712, 356 X 508, 356 X 512,
492 X 521, 492 X 560, 492 X 620, 492 X 650, 492 X 712, 512 X 434,
512 X 685 , 356 X 712.
St làm v hp có chiu dày 0.19- 0.38 mm.  Liên Xô ngi ta t s hiu ca st
n c theo  dày trung bình ca lá st.
 hiu lá st  dày nh nht (mm)  dày ln nht (mm)
20
22
25
28
32
36

31
33
0.26- 0.28
0.27- 0.30
0.29- 0.32
0.33- 0.34
Gn ây,  tit kim thic nhng vn m bo hình thái p ca v hp,
ngi ta m n mng theo yêu cu s dng: thân hp mt trong tráng 0,227
kg/BB, mt ngoài 0,114 kg/BB, còn np ch tráng 0,114 kg/BB cho mi mt.
S hiu cun st  dày nh nht (mm)  dày ln nht (mm)
12
14
16
18
20
22
25
28
32
36
0.11
0.13
0.15
0.17
0.19
0.21
0.24
0.27
0.30
0.34

Loi vecni ph bin nht  Liên Xô có mã hiu 41-T và 41-T (B-1). Vi thc phm
giàu m thì dùng êmai  – 41 – T và  – 41 – T(B-1),  hp cua phi dùng êmai
c bit.
 Trung Quc có 2 loi vecni: vecni chng m và vecni chng chua.
Công thc pha ch vecni chng chua nh sau:
Thành phn Hàm lng T l
Nha 601 hóa lng
Hp cht ca fênol,fomaldehi
ci tin bng du tru
Nha 617
Nha 582
u butilic
50%
50
50
50
4%
25
16,5
7,8
8,7
- 15 -
Dung môi là ru butilic. Nha 617 có tính cht chng n mòn. Nha 582 là loi
nha cng có tác dng liên kt nha 617 và fênol aldehit, và làm cng nha 601,
nhm tng  bn c hc ca màng ph.
Vecni chng m (hoc chng lu hunh) còn gi là êmai gm vecni và bt
km oxit. Công thc pha ch gm:
ZnO dc dng 10%
Nha 617 87%
u butilic 3%

Chu un gp trên ming st dày 1mm
Chu c vt ri 1kg t  cao 50cm có din tích tip
xúc mm8
φ
mà không b tróc.
Màu
 trong
 nht(BZ- 4(
1
)  25
o
C)
 mn
Thi gian sy
 do
 chu dp
 bn hóa hc
Vn tt trong dung dch
acid Acetic 3% un sôi
trong 2h
Vn tt trong dung dch
Na2S.9H2O 1% un sôi
trong 2h hay 121
o
C trong
30ph.
- 16 -
I.5. Cu to hp st
Có hai phng pháp gia công hp st: phng pháp ghép và phng pháp dp.
Theo phng pháp ghép, thân hp c cun li, ri hàn, sau ó ghép vi áy hp.

250
318
353
484
570
892
1000
245
72.8
99
72.8
99
74.1
99
99
99
116X78
76.1
102.3
76.1
102.3
77.4
102.3
102.3
102.3
24
22.9
76.4
45.9
112.2

n
Hin nay  Liên Xô có hn 32 c hp, mang s hiu t 1 n 32, theo th t
a ra s dng, hp s 8 là hp tiêu chun.
Các kích thc ca hp tròn c tính theo các công thc sau:
ng kính ngoài D:
D = K
1
+ 2
δ
= (d + 2
δ
)
±
0.05 mm
d - ng kính trong
- 17 -
K
1
– ng kính ca áp u trên ca máy ghép lp
δ
- Chiu dày ca mí hp.
- Chiu dày ca mí hp
δ
:
δ
= ( 3s
1
+ 2s
2
+0.16)

– 9.6 mm
- Th tích hp V:
V =
4
.
2
hdπ
= 0.7854 d
2
h = 0.7854 d
2
(R – 2s
1
-9.6).
Nh trên ã nói, hp có kích thc càng ln thì phi dùng st có  dày càng ln.
Quy nh ca Liên Xô i vi st dùng cho các c hp là:áy hoc np hp ghép,
np hp dp phi làm t st dày hn thân.
S hiu st
S hiu hp
St tm St cun
1, 21
22, 23, 2, 3, 4, 5, 6,
7, 8, 9, 10, 11, 12,
13, 24, 25, 26,
14, 15, 27
25, 28
25, 28
25, 28, 32
32, 36
22, 23 , 28, 32

+ D m np.
- Nhc m :
+ Hn ch nng sut ghép.
+ Ch to np phc tp.
+ Không m bo  kín khi phi bo qun lâu dài.
Kiu PRY_OFF: Dùng cho c loi ming rng và ming hp. Np kim loi có m
cao su t quanh thành, s b kéo cng và dính sát vào ming chai khi trong chai có
chân không.
- u im:
+ ng sut ghép cao, ghép d.
+ Máy dùng cho nhiu c bao bì.
+ Gi np nguyên vn và d m.
+ m bo  kín.
+ Bao bì ít b v và d gia công.
Hình 2.1: Bao bì thy tinh
- 20 -
CHNG II
A CHN PHNG ÁN THIT K
II.1 . C s lý thuyt ca quá trình ghép kín
Ghép kín là mt quá trình quan trng nhm làm cho thc phm cách ly hoàn
toàn vi môi trng không khí và vi sinh vt bên ngoài, có tác dng rt quan trng
n thi gian bo qun thc phm và cht lng ca nó.
Np hp phi c ghép tht kín và tht chc m bo khi thanh trùng không b bt
np hay h mi ghép.
II.1.1 Mi ghép và c cu ghép.
 hp kim loi, mi ghép kín là mi ghép kép, tc là  ch mí hp thì c
thân và np u cun li. Vi bao bì thy tinh,  mi ghép ch có np kim loi là
cun li, gi là mi ghép n.
 to ra mi ghép ngi ta dùng các con n ca máy ghép np có cu to
nh sau:

phng pháp:
Ø Dùng con ln ép  ghép cht và kín np kim
loi và vành m cao su vào ming l, ng t nh
giai on ghép kín i vi hpkim loi. Phng pháp
này gi là phng pháp ghép nhn bng con ln.
Ø Dùng nòng bm có cu to c bit  bm np
và vòng m cao su vào ming bao bì. L thy tinh (1)
cùng vi np (2)c nâng lên phía nòng  (3), khi nòng  (3) dp xung thì
nòng bm (4) tin vào bóp np móp li mc cht vào vành g ca ming l.
Hai png pháp này ch dùng cho l, hp thy tinh ming rng.
Ø Dùng nòng dp hình côn tác dng t trên
xung  dp np vào ming chai và l ming hp.
 ghép dp nh sau:
Chai (2) và nút (3) c bàn  nâng lên và nòng
hình côn s (1) cnh, hoc là nòng hình côn
dp xung và chai cùng vi nút c t trên bàn 
cnh. Khi chu tác dng thng ng, nút kim loi
b bóp li do ng kính ca nòng nh dn, to ra các
np nhn và bám cht vào g ming chai.m cao su,
li-e hoc cht do (4) có tác dng m bo  kín
ca bao bì.
II.2.C s thit k
 có thóng np c các loi  hp ta da trên mt s nguyên lý ã
trình bày  trên. Chuyn ng chính là chuyn ng gia con ln và hp, tùy vào
cu to ca tng loi máy mà có th con ln chuyn ng quay xung quanh hp
hoc hp quay xung quanh con ln. B phn chính ca các loi máy ghép mí là u
máy ghép mí, c lp  khung trên ca máy ghép, chuyn ng quay ca con ln
c truyn ng tng  qua b truyn ng ai ( tr máy ghép mí th công).
- 23 -
II.3. Các phng án thit k

- 24 -
I.3.2. Phng án 2. Máy ghép mí bán t ng
II.3.2.1 . Cu to
1. ng cin. 2. Bánh rng
3. Con ln. 4. Hp
5. Mâm. 6. Trc mâm
7. C cu a con ln tin sát vào máy
8. Bàn p.
II.3.2.2 Nguyên lý hot ng
ng cin 1 làm chuyn ng h thng bánh rng
2, quay các con ln 3. Bàn p 8iu khin trc 6 và
mâm 5 trên t hp 4. Bàn p còn iu khin c cu
7 làm cho các con ln tin sát vào hp  ghép mí. Máy
ghép mí na tng ch có mt tr ghép, có mt cp con ln cun và con ln ép.
Khi ghép, ngi ta t hp vào mâm ri p bàn p. Lúc ó hp c hai mâm
gi cht, cp con ln cun s tin vào hp cun mép thân và mép np, sau ó cp
con ln ép ghép cht mi ghép li.
B phn quan trng nht ca máy ghép mí bán t ng là u máy ghép mí có
nguyên tc hot ng nh sau:
u máy ghép mí c gn vào
trc s 9 rôto 2 gn vào trc 9, trên
nh rôto gn bánh rng 8, bánh rng
7c lp lng trên trc rôto, hai
bánh rng 7 và 8 n khp vi nhng
bánh rng trên trc ng c ,bánh
ng s 8 và rôto quay vi tc 
345 v/phút, bánh rng s 7 quay
vi tc  321 v/p, phía di bánh
ng 7 là ly hp 6, hai cam 5 và 14
lp lng trên trc rôto, hai cam 5 và 14 lp lng trên trc rôto, cam s 14 u chnh

u máy ghép mí c t trong hp st và nhn ng t hai bánh rng 2 và 3, trc
rng s 4 c t cnh vào khung máy. C cu ép np hp s 6 c gn vào
trc s 5 và t phía trong trc s 4. Khi máy làm vic thì trc s 5 chuyn ng lên
xung nh c cu cam.