Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh THPT thông qua dạy học môn Lịch sử - Pdf 25

Phần A: Phần mở đầu
1/ Lời mở đầu:
Một trong 5 nội dung của phong trào thi đua “ Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực ” đó là rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Thiết
nghĩ, đây là môt nội dung quan trọng, gắn liền với các hoạt động giáo dục trong
nhà trường.Viêc làm này được nhiều người ủng hộ và kì vọng. Song , thực tế thí
điểm một năm qua cho thấy đây không phải việc muốn là làm được, và không
hẳn có kết quả ngay mà phải có sự kết hợp cả gia đình và xã hội. Cùng với xu
thế, thế giới đang có sự thay đổi sâu sắc về mọi mặt, khoa học kĩ thuật, công
nghệ thông tin phát triển như vũ bão, tác động đến nhiều lĩnh vực của đời sống
xã hội. Một số các chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử, quy tắc sống cũng bị
ảnh hưởng. Đặc biệt là thế hệ trẻ, các em dễ dàng học theo, bắt chước một thói
hư, tật xấu du nhập từ thế bên ngoài, thế giới trên mạng internet.
Học sinh sống trong xã hội phát triển cần phải được trang bị những kĩ năng
thích hợp để hoà nhập với cộng đồng, với xu thế toàn cầu hoá. Đối với học sinh,
đặc biệt là học sinh bậc trung học phổ thông cần phải được giáo dục một số giá
trị sống, rèn luyện kĩ năng sống.Theo nghiên cứu mới của ngành giáo dục có
khoảng 35% sinh viên ra trường không tìm được việc làm do thiếu kĩ năng thực
hành xã hội hơn 80% sinh viên ra trường bị các nhà tuyển dụng đánh giá là thiếu
kĩ năng sống. Các em chưa bao giờ được dạy cách đương đầu với những khó
khăn trong cuộc sống.
Vì vậy Giáo dục giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống càng trở nên cấp
thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì các em là những chủ nhân tương lai của đất nước,
lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu
biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu
hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ lại bị lôi kéo, kích
động.
Kĩ năng sống cơ bản của học sinh bao gồm kỹ năng ứng xử hợp lí các
tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm,
1
kỹ năng ứng xử văn hoá phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội, suy nghĩ và

năng lực cần thiết cho các em học sinh, phát huy tính tích cực tự giác, chủ động,
sánh tạo của người đọc, phù hợp với từng lớp học, tăng cường khả năng làm
việc theo nhóm vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm đem
nhiều niềm vui hứng thú hoc tập cho học sinh.
Giáo dục kỹ năng sống trong các môn học ở THPT nhằm đạt mục tiêu
trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị thái độ và kỹ năng phù hợp, tạo cơ
hội thuận lợi cho học sinh sử dụng toàn quyền và bổn phận của mình và phát
triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức.
Bộ GD và ĐT đưa nội dung giáo dục kĩ năng sống lồng ghép vào các bộ
môn ở bậc THPT. Đây là mội chủ trương cần thiết và đúng đắn. Tuy nhiên để
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả đòi hỏi nhiều yếu tố chứ
không phải từ các bài giảng
Nhiều ý kiến cho rằng ở các trường học hiện nay đã quá nặng về kiến
thức, ít quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dẫn đến có một
bộ phận hoc sinh trong các trường thiếu hụt hiểu biết về môi trường xung quanh,
ứng sử cần thiết trong cuộc sống. Điều này cũng là một trong những nguyên
nhân dẫn đến những bất cập trong hành vi, lối sống đạo đức của nhiều học sinh.
Chính sự cần thiết ấy bản thân tôi đã cố gắng thử nghiệm nhiều biện pháp
xong tôi thấy rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh được thể hiện tốt trong việc
lồng ghép vào những bài học lịch sử. Vì vậy tôi quyết tâm thực hiện đề tài này.
3/ Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu cơ sở lí luận và pháp lí của đề tài. Xây dựng mô hình giáo dục
giá trị sống rèn luyện kỹ năng sống giúp học sinh có tinh thần , thái độ học tập
tự giác , tích cực, sống có lí tưởng và hoài bão, ứng xử, hành động mang tính
nhân văn . Nó giúp cho học sinh có ý thức bảo vệ và rèn luyện cơ thể , không vi
phạm các tệ nạn xã hội. Giúp học sinh có đủ khả năng tự thích ứng với môi
trường xung quanh, tự chủ, độc lập , tự tin khi giải quyết công việc.
- Đạt hiệu quả cao trong phong trào “Xây dựng trường học thân thiện , học
sinh tích cực’’
3

4
2. Cơ sở lí luận :
a)Vị trí, nhiêm vụ giáo dục kỹ năng sống trong môn Lịch sử - Lớp 12 THPT:
Kỹ năng sống thúc đẩy phát triển cá nhân và xã hội, kỹ năng sống là nhịp
cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực,
lành mạnh.
- GD kỹ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ
- GD kỹ năng sống nhằm yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
- GD kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường là xu thế của nhiều nước
trên thế giới.
Môn lịch sử có nhiệm vụ hình thành kỹ năng phân tích đánh giá, tổng hợp rút ra
bài học kinh nghiệm để học sinh tự giác học tập và có ý thức tự chủ trong cuộc
sống, có ý thức xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
b. Cơ sở tâm lí và cơ sở lí luận
Kỹ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải
nghiệm của cuộc sống và giáo dục mà có – Không phải đợi đến lúc được học kỹ
năng sống một con người mới có kỹ năng sống đầu tiên . Chính cuộc đời những
trải nghiệm, va vấp, thành công và thất bại giúp con người có được những bài
học quý giá về kỹ năng sống. Tuy nhiên nếu được dạy dỗ từ sớm, con người sẽ
rút ngắn thời gian học hỏi qua trải nghiệm, sẽ thành công hơn
Kỹ năng sống cần cho suốt cả cuộc đời và luôn luôn được bổ xung , nâng
cấp để phù hợp với sự thay đổi của cuộc sống biến động.
Ơ học sinh THPT đây là lứa tuổi các em có nhiều thay đổi về mặt tâm lý , thích
tìm tòi học hỏi các điều mới lạ. Có em chưa được phân biệt cái gì tốt cái gì xấu,
điều gì nên làm điều gì không nên làm. Do đó người giáo viên phải dẫn dắt các
em vượt qua những khó khăn, thử thách để giúp các em nhận thức sâu sắc về
những việc cần thiết phải làm đối với cuộc sống của bản thân và mọi người ở
lứa tuổi học sinh
3/ Giải pháp thực hiện :
5

- Học sinh tập trình bày báo
cáo của mình trước tập thể
23-24-25 Bài 16: Phong trào giải phóng
dân tộc và tổng khởi nghĩa
tháng Tám…
- Kỹ năng tư duy sáng tạo
- Nhận xét đánh giá sự kiện
- Liên hệ thực tế bản thân
26-27 Bài 17: Nước Việt Nam dân
chủ cộng hoà từ sau ngày 2-9-
1945
- Hiểu biết thực tế
- Nâng cao trách nhiệm
28- 29 Bài 18: Những năm đầu của
cuộc kháng chiến toàn quốc
- Xác định nguyên nhân
- Khẳng định đường lối
6
chống pháp - Nâng cao ý chí đấu tranh
31 Bài 19: Bước phát triển mới
của cuộc kháng chiến
- Kỹ năng tư duy độc lập
- Phát hiện vấn đề
32-33 Bài 20: Cuộc kháng chiến toàn
quốc chống thực dân pháp kết
thúc
- Kỹ năng nhận định vấn đề
- Suy đoán tình huống
- Rút ra kết luận nhận xét
34 Ôn tập - Kỹ năng ghi nhớ

- Quan điểm học sinh: Kỹ năng sống là cái gì mơ hồ, không thiết thực, chưa
có ý thức trau dồi kỹ năng sống.
7
- Quan điểm giáo viên: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là ở phân môn
đạo đức, là công việc của người khác, giáo viên chỉ lo trang bị kiến thức
cho học sinh
- Quan điểm phụ huynh: Nhiều phụ huynh cho rằng giáo dục con em chủ
yếu là ở nhà trường mà thiếu quan tâm sát xao theo dõi diễn biến tâm lí
của các em để có biện pháp kịp thời uốn nắn
Việc giáo dục kỹ năng sống trong trường học là mội việc làm cần thiết không
thể thiếu, bên cạnh đó việc khắc sâu và tạo thành kỹ năng thuần phục cho học
sinh là việc làm thường xuyên không ai biết chính là những người gần gũi học
sinh nhất là giáo viên và phụ huynh
CHƯƠNG II: NGUYÊN NHÂN, thực trạng và giải pháp
I. Nguyên nhân:
Những biến đổi mạnh mẽ về kinh tế- xã hội đã đang tác động mạnh mẽ
đến đời sống của con người . Nếu như trong xã hội truyền thống , các giá trị xã
hội vốn được coi trọng và được các cá nhân tuân thủ một cách nghiêm túc thì
nay đang dần bị mờ nhạt và thay vào đó là những giá trị mới được hình thành
trên cơ sở giao thoa giữa các nền văn hoá, văn minh khác nhau. Việt nam không
nằm ngoài quy luật đó, đặc biệt là các địa phương có tốc độ công nghiệp hoá, đô
thị hoá nhanh chóng.
Những thay đổi nói trên còn ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục con cái
của gia đình cũng có những biến đổi nhất định. Cha mẹ ít có thời gian quan tâm
đến con cái hơn là một thực tế không thể phủ nhận, thay vào đó là các hoạt động
kinh tế, tìm kiếm thu nhập. Trong nhà trường, hiện tượng quá tải với các môn
học cũng đang gây nhiều áp lực với người học. Cùng với đó là những tác động
nhiều chiều của các nguồn thông tin khác nhau từ xã hội khiến cho giới trẻ đặc
biệt là học sinh và sinh viên đang đứng trước nhiều thách thức khi hoà nhập xã
hội. Các kỹ năng sống đã bị xem nhẹ trong một thời gian dài

Để giúp học sinh có hứng thú học tập, phát hiện ra kĩ năng cần có tôi có
một số giải pháp sau đây :
9
1/ Người giáo viên phải xác định rõ nhiệm vụ của môn học và nhiệm vụ
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong môn học.
Chúng ta phải xác định dạy học sinh môn Lịch sử giúp các em rèn khả
năng tư duy, trí tưởng tượng phong phú. Qua đó vốn sống của các em được tăng
lên giúp các em tự tin, có khả năng ứng xử, lý luận vững vàng trong cuộc sống.
2/ Những việc cần chuẩn bị.
- Chọn những kĩ năng cần thiết phù hợp địa phương :
- Chọn những kĩ năng phù hợp , gần gũi với học sinh. Các em có khả
năng trực tiếp thực hành kĩ năng sau khi tiếp cận .
- GV phải chuẩn bị các câu hỏi gợi ý hướng dẫn học sinh tự xác định
các kĩ năng sống cần đạt
- GV cần chuẩn bị một giáo án lồng ghép thật cẩn thận( có nêu ra cụ thể
các kỹ năng học sinh cần đạt sau khi học bài này; các kỹ thuật dạy học sử dụng
trong bài dạy ; các phương tiện cần thiết phục vụ cho tiết dạy…)
3/ Tổ chức cho học sinh thực hành kĩ năng sống vừa tìm được :
Tuỳ theo bài , giáo viên tổ chức cho các em hoạt động ngay tại lớp với
tình huống tương tự tìm ra hướng giải quyết vấn đề , sau đó học sinh tự nêu các
kỹ năng mà em đã ứng dụng để giải quyết vấn đề đó.
Nếu không thể tổ chức thực hành được thì giáo viên hướng dẫn học sinh
tự tìm hiểu các tình huống tương tự mà các em đã gặp ở cuộc sống thường
ngày, ghi chép và nêu cách giải quyết của bản thân để hôm sau trình bày trước
lớp cho các bạn nghe và bổ sung chọn cách giải quyết của bản thân để hôm sau
trình bày trước lớp cho các bạn nghe và bổ sung chọn cách giải quyết tốt nhất .
4/ Ví dụ cụ thể: Soạn giảng
10
Bài 20
cuộc kháng chiến toàn quốc


*Giáo viên phát vấn: Kế
hoạch Nava được xây dựng
trong hoàn cảnh nào

-Kỹ năng: Học sinh theo dõi
Sgk và nhớ lại những kiến
thức đã học để trả lời câu hỏi
-Giáo viên nhận xét bổ sung.
7/5/53: Nava được điều sang
Đông Dương, đến 7/53 Nava
đề ra kế hoạch mang tên
mỡnh.
* Giáo viên giúp học sinh nắm
được nội dung Kế hoạch
Na Va
-Kỹ năng : học sinh đọc sách
giáo khoa, lắng nghe, ghi chép
* Giáo viên phát vấn:Để thực
hiện được kế hoạch trên thỡ
Nava đó cú những chớnh sỏch
gỡ?
-Kỹ năng:học sinh tư duy, tìm
hiểu để trả lời
* Giáo viên: Qua nội dung của
I, Âm mưu mới của pháp – mỹ
ở đông dương: kế hoạch nava.
* Hoàn cảnh:
+ Phỏp: khó khăn về tài chính, lúng túng về
chiến lược, khủng hoảng về chính trị ( 18 lần

trương gỡ?
-hs đọc sách giáo khoa phát
hiện vấn đề: Chủ trương
đường lối của ta rất chủ động
kịp thời với
Phương châm chiến lược: tích
cực, chủ động, cơ động linh
hoạt; đánh ăn chắc, tiến ăn
chắc, chắc thắng thỡ đánh cho
kỳ thắng, khụng chắc thắng
thỡ kiờn quyết khụng đánh.
Gv: Trỡnh bày trờn sơ đồ
câm, h/s nghiên cứu thờm
II. CUỘC TIẾN CễNG CHIẾN LƯỢC
ĐễNG XUÂN
1953 – 1954 VÀ CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIấN
PHỦ 1954
1. Cuộc tiến cụng chiến lược Đông Xuân
1953 – 1954
* Chủ trương của ta:
Tập trung lực lượng đánh vào những hưống
quan trọng mà địch tương đối yếu: tiêu diệt
sinh lực địch, giải phóng đất đai đồng thời
phân tán lực lượng của chúng.
* Các cuộc tiến công chiến lược:
1. Chiến dịch Tây Bắc : Tháng 12 -1953 giải
phóng thị xã Lai Châu, buộc Pháp phải điều
quân tăng cường cho Điện Biên Phủ, biến nơi
đây thành nơi tập trung quân thứ hai của Pháp
13

địch
4. Chiến dịch Tây Nguyên : Tháng 2 – 1954 ta
giải phóng thị xã Kon Tum, uy hiếp Plâyku.
Địch phải tăng cường lực lượng cho Plâyku.
Đây trở thành nơi tập trung quân thứ năm của
Pháp

2. Chiến dịch Điện Biên Phủ ( 1954 ).
* Âm mưu của Pháp - Mỹ:
- Thu hút lực lượng của ta, biến Điện Biên
Phủ thành trung tâm của kế hoạch Nava.
- Xây dựng Điện Biên Phủ thành cứ điểm
mạnh để quyết chiến chiến lược với ta.
* Chủ trương của ta: Điểm quyết chiến chiến
lược, chuẩn bị với tinh thần để chiến thắng.
14
Phủ Pháp – Mỹ có âm mưu
gỡ?
- hs : Tư duy, tưởng tượng ra
cách bố phòng của Pháp và sự
chuẩn bị chu đáo của ta ở
ĐBP
Bố phũng: 49 cứ điểm chia
làm 03 phân khu:
Bắc: Himlam-Độc lập-Bản
kéo.
Trung Tâm: Mường Thanh,
A
1
,

Chiều 7/5 ta đánh vào sở chỉ huy bắt sống
tướng Đờ Cát và toàn bộ tham mưu địch.
Kết quả: Thắng lợi hoàn toàn.
- Trong Đông Xuân 1953 -1954 và chiến dịch
ĐBP ta đó loại khỏi vũng chiến đấu 128 200
15
ác liệt của chiến dịch, đây là
chiến dịch lịch sử trấn động
năm châu, lừng lẫy địa cầu.
Từ đó học sinh sục sôi khí thế
tinh thần cách mạng và tự hào
về kết quả thắng lợi của chiến
dịch
* Gv: theo em cuộc tiến công
chiến lược Đông xuân 1953-
1954và chiến thắng lịch sử
ĐBP có ý nghĩa lịch sử gì?
- Kỹ năng: hs suy nghĩ , đưa
ra ý kiến để thảo luận, và
khẳng định ý nghĩa
GV trình bày về hoàn cảnh
triệu tập hội nghị , yêu cầu
học sinh tìm hiểu nội dung
của hội nghị
- Kỹ năng: hs theo dõi sgk tìm
hiểu nội dung của hiệp định
* Gv: Hiệp định Giơnevơ là
một thắng lợi của ta trên lĩnh
vực ngoại giao, thế nhưng
hiệp định Giơnevơ này có

hệ quốc tế đưa lại, chủ yếu là
các nước lớn.
* Gv: Hiệp định Giơnevơ
được ký kết cú ý nghĩa như
thế nào đối với cách mạng
nước ta?
- hs: Suy nghĩ, liên hệ với
hoàn cảnh cụ thể của VN để
rút ra ý nghĩa
* Gv: Theo em cuộc kháng
chiến chống pháp thắng lợi là
do những nguyên nhân nào?
- Kỹ năng: hs suy nghĩ, dựa
vào kiến thức Sgk trả lời.Từ
đó khặng định được đường lối
lãnh đạo đúng đắn của đảng
và phát huy tinh thần đoàn kết
c. í nghĩa : Mỹ không thể “Quốc tế hóa” vấn
đề Đông Dương.
- Pháp chấm dứt chiến tranh Việt Nam, báo
hiệu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ.
- Miền bắc được giải phóng, tạo điều kiền hũa
bỡnh để xây dựng CNXH: hậu phương để
thống nhất nước nhà.
- Thắng lợi giữa đấu tranh quân sự trên chiến
trường với đấu tranh ngoại giao trên bàn hội
nghị.
V . NGUYấN NHÂN THẮNG LỢI VÀ í
NGHĨA
LỊCH SỬ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN

Đảng vỡ độc lập dân tộc.
- Có hậu phương vững mạnh.
* Nguyờn nhõn khỏch quan.
- Sự liên kết của cách mạng 3 nước Việt –
Miên – Lào.
- Sự giúp đỡ của các nước XHCN và các lực
lượng yờu chuộng hũa bỡnh thế giới, trong đó
có nhân dân Pháp.
2. í nghĩa của cuộc khỏng chiến chống Phỏp
* Trong nước:
- Pháp phải thừa nhận độc lập của 3 nước
Đông Dương, phá tan âm mưu kéo dài và mở
rộng chiến tranh ĐD của Mỹ.
- Kháng chiến thắng lợi, ta đó bảo vệ được
thành quả cảu cách mạng tháng Tám, Miền
Bắc hoàn toàn giải phóng, tạo điều kiện tiến
lên CNXH.
* Thế giới:
- Giáng đũn mạnh vào chủ nghĩa thực dõn, mở
đầu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ.
18
4. Sơ kết bài học
- Sau bài học giáo viên yêu cầu hs gấp sách vở lại bằng trí nhớ và tưởng
tượng của mình hãy thuyết trình lại cuộc tiến công chiến lược Đông- Xuân
1953- 1954 và chiến dịch ĐBP.
- hs xâu chuỗi các sự kiện để nêu thắng lợi vang dội của chiến dịch.
- Rút ra bài học kinh nghiệm và ý nghĩa lịch sử của bài học.
5. Dặn dò ra bài tập:
- H/S làm bài tập trong SGK…., đọc trước bài mới.
V. Kết quả nghiên cứu:

GV cần nắm được phương pháp đặc trưng việc giáo dục và rèn kĩ năng
sống cho học sinh, biết lựa chọn phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp, kết hợp
hình thức dạy học hợp lý nhằm phát huy tính chủ động của học sinh sẽ giúp các
em phát huy cao độ trí tuệ, cảm xúc, năng động, sáng tạo trong học tập và giao
tiếp.
19
Tôi thấy đây cũng là cơ sở bước đầu khẳng định rằng: Để tổ chức giờ học
dạy lồng ghép giáo dục và rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 12, đòi hỏi người
GV phải vận dụng tri thức, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm một cách hợp lý. Đồng
thời đưa ra áp dụng là hoàn toàn có cơ sở khoa học phù hợp với thực tế giảng
dạy hiện nay.
Cuộc sống luôn biến đổi, do vậy không thể có một giáo trình cứng nhắc về
kỹ năng sống. Một trong những yêu cầu quan trọng để thực hiện việc lồng ghép
giáo dục kỹ năng sống. Một trong những yêu cầu quan trọng để thực hiện việc
lồng ghép giáo dục kỹ năng vào bài học trên lớp là giáo viên phải tìm ra được
mối liên hệ giữa các kỹ thuật dạy học với nội dung rèn luyện kỹ năng sống.
Chẳng hạn, với học sinh THPT, để hình thành nhóm kĩ năng nhận thức bao gồm:
Nhận thức bản thân, xây dựng kế hoạch, xác định điểm mạnh, điểm yếu của bản
thân, khắc phục khó khăn để đạt mục tiêu, tư duy tích cực và tư duy sáng tạo.
Giáo viên cần sáng tạo rất nhiều tình huống trong bài học để học sinhqua đó tự
hình thành các kĩ năng này. Để làm tốt nhiệm vụ này, đòi hỏi ở giáo viên một
tinh thần trách nhiệm và khả năng sáng tạo cao.
Giáo dục kĩ năng sống chỉ thực sự có hiệu quả khi người thầy có tâm
huyết, sự kiên nhẫn và đầu tư thời gian. Giáo dục kĩ năng sống không phải chỉ là
công việcủa giáo viên, nhà trường mà của cả xã hội,cộng đồng .
Phần d. Đề nghị
Để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tôi xin đề nghị nhà trường tổ
chức nhiều buổi hội thảo về tiết dạy lồng ghép giáo dục và rèn kĩ năng sống cho
học sinh, để chúng tôi có điều kiện giao lưu, học hỏi kinh nghiệm của các đồng
chí, đồng nghiệp.

3/ Giải pháp thực hiện :
4/Nội dung giáo dục kỹ năng sống và những bài học lịch sử:
III. Cơ sở thực tiễn:
CHƯƠNG II: NGHYÊN NHÂN. thực trạng và giải pháp
I. Nguyên nhân:
II/ Thực trạng rèn kỹ năng sống cho học sinh ở trường PTTH:
III/ Giải pháp:
1/ Người giáo viên phải xác định rõ nhiệm vụ của môn học và nhiệm
vụ giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong môn học.
2/ Những việc cần chuẩn bị.
3/ Tổ chức cho học sinh thực hành kĩ năng sống vừa tìm được :
4/ Ví dụ cụ thể: Soạn giảng
Phần c. kết luận
Phần d. Kiến nghị
22


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status