SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM - MƠN HỐ HỌC NĂM 2010
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂKLĂK
TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN PHẢN ỨNG
CỘNG HIĐRO VÀO LIÊN KẾT PI CỦA
HIĐROCACBON KHÔNG NO Giáo viên: LÊ TRỌNG TRƯỜNG
Bộ môn: HÓA HỌC
Krông păc, năm 2010
Lê Trọng Trường (GV. THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, ĐăkLăk)
Trang 3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM - MÔN HOÁ HỌC NĂM 2010
MỤC LỤC
Đề mục Trang
A. Đặt vấn đề ........................................................................................................... 3
B. Giải quyết vấn đề ......................................................................................... 4
I. Cơ sở lý thuyết của phương pháp............................................... 4
II. Bài tập áp dụng ........................................................................................7
III. Một số bài tập tương tự ..................................................................13
C. Kết luận ..................................................................................................................15
Tài liệu tham khảo...................................................................................................16
Lê Trọng Trường (GV. THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, ĐăkLăk)
Trang 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM - MÔN HOÁ HỌC NĂM 2010
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình dạy học môn Hóa học, bài tập được xếp trong hệ thống

l liờn kt kộm bn vng, nờn chỳng d b t ra to thnh
liờn kt

vi cỏc nguyờn t khỏc. Trong gii hn ca ti tụi ch cp n
phn ng cng hiro vo liờn kt

ca hirocacbon khụng no, mch h.
Khi cú mt cht xỳc tỏc nh Ni, Pt, Pd, nhit thớch hp, hirocacbon
khụng no cng hiro vo liờn kt pi.
Ta cú s sau:
Hỗn hợp khí X gồm
Hiđrocacbon không no
và hiđro (H
2
)
Hỗn hợp khí Y gồm
Hđrocacbon no C
n
H
2n+2
hiđrocacbon không no dư
và hiđro dư
xúc tác, t
0
Phng trỡnh hoỏ hc ca phn ng tng quỏt
C
n
H
2n+2-2k
+ kH

X
- n
Y

[2]

Mt khỏc, theo dnh lut bo ton khi lng thỡ khi lng hn hp X bng
khi lng hn hp Y (m
X
= m
Y
).
Ta cú:
Y X
Y X
Y X
= ; =
m m
M M
n n
X
X
X X Y Y
X/Y X Y
Y
Y
X Y X
Y
= = = ì = > >
m

O
2
(đốt cháy Y)
n
CO
2
(đốt cháy X)
=
n
CO
2
(đốt cháy Y)
n
H
2
O

(đốt cháy X)
=
n
H
2
O

(đốt cháy Y)
[4]
Do ú thay vỡ tớnh toỏn trờn hn hp Y (thng phc tp hn trờn hn hp X)
ta cú th dựng phn ng t chỏy hn hp X tớnh s mol cỏc cht nh:
2 pu 2 2
O CO H O

xúc tác, t
0
Phng trỡnh hoỏ hc ca phn ng
C
n
H
2n
+ H
2


0
xuc tac
t
C
n
H
2n+2

t
n 2n 2
C H H
n = a; n = b
- Nu phn ng cng H
2
hon ton thỡ:
+ TH1: Ht anken, d H
2

2 pu n 2n n 2n+2

C H
n = n = n = bmol
n n n = a
n = a - b


⇒ = +



Vậy:
anken (X) (Y)
n = n
[7]
+ TH3: Cả 2 đều hết
2 n 2n n 2n+2 n 2n+2
H C H C H Y C H
n = n = n = a = bmol n n = a = b⇒ =
Vậy:
2
H (X) anken(X) Y
n = n = n
[8]
- Nếu phản ứng cộng hiđro không hoàn toàn thì còn lại cả hai
Nhận xét: Dù phản ứng xảy ra trong trường hợp nào đi nữa thì ta luôn có:
H
2 ph¶n øng
n
n
anken ph¶n øng

(a+b).h
Chú ý: Không thể dùng phương pháp này nếu 2 anken không cộng H
2
với cùng
hiệu suất
2) Xét trường hợp hiđrocacbon trong X là ankin
Ankin cộng H
2
thường cho ta hai sản phẩm
C
n
H
2n-2
+ 2H
2

→
0
xuc tac
t
C
n
H
2n+2
[I]
C
n
H
2n-2
+ H