Đề tài : TÂM HỒN TRONG SÁNG, VỊ THA
QUA “CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ”
Chúng ta đều biết tình cảm anh em trong cuộc sống gia đình thật cao đẹp và
đáng quí. Người xưa có câu:
“Anh em như thể tay chân,
Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần”
Anh em trong gia đình phải yêu thương quí trọng nhau bằng tất cả sự hồn nhiên,
trong sáng. Có lúc tình cảm ấy gắn bó thật bền chặt qua những kỉ niệm tuổi thơ.
Những con búp bê vô cảm có khả năng liên kết, làm cầu nối cho tình cảm ấy. Các bạn
chắc hẳn đã đọc bài văn “Cuộc chia tay của những con búp bê” rồi chứ? Các bạn có
thấy gì qua bài văn không? Đó là sự hồn nhiên, trong sáng lòng vị tha nhân hậu của
hai anh em Thành và Thuỷ như những con búp bê nhỏ bé .
Các bạn ạ! Thành và Thuỷ là hai anh em sống trong đình khá giả ở thành phố.
Điều kiện vật chất đảm bảo, tuổi thơ đẹp đẽ với những kỉ niệm với những món đồ
chơi hồn nhiên như những con búp bê Thế mà hoàn cảnh gia đình trớ trêu đã buộc
anh em phải xa nhau. Dù xa nhau nhưng tình cảm anh em họ thật trong sáng, hồn
nhiên. Đọc đến đoạn Thành nhớ lại những kỉ niệm tuổi thơ của mình với Thuỷ thì bạn
cũng như tôi sẽ xúc động vô cùng: Đó là Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá áo
cho anh. Thành giúp em mình đi học, chiều nào Thành cũng đón em đi học về, dắt tay
vừa đi vừa trò chuyện Anh em họ thật sự gắn bó yêu thương nhau quá. Lúc chia đồ
chơi Thành và Thuỷ cứ nhường nhau mãi chẳng ai chịu nhận cả. Khi Thành đặt hai
con búp bê sang hai phía thì Thuỷ đã tru tréo, giận dữ với anh của mình. Vì sao Thuỷ
lại có thái độ như thế ? Sau đó Thuỷ bảo: “Để em bắt con Vệ Sĩ gác cho anh” thì
chúng ta mới hiểu nỗi lòng của cô bé đối với anh của mình. Chứng tỏ Thuỷ rất yêu
thương anh trai. Còn Thành cũng vậy qua việc chia đồ chơi luôn nhường em, làm
theo ý em. Chúng ta càng xúc động hơn khi hai anh em đến lớp để chia tay cô giáo,
bạn bè. Mọi người chứng kiến đều tỏ thái độ bất ngờ và ái ngại. Ở đây chỉ nghe tiếng
khóc, chỉ có Thuỷ và cô giáo trò chuyện với nhau trong sự lưu luyến. Thành cảm thấy
mình điếng lặng không nói được câu nào. Còn gì đau buồn hơn khi chia tay những gì
thân thuộc và yêu mến của mình. Tâm hồn nhỏ bé của Thuỷ phải gánh chịu nỗi đau
chia li đầy thương cảm này!
Tác phẩm khép lại với cuộc chia tay bằng những dòng lệ không ngớt. Những
số phận đau thương từ nay sẽ xa nhau mãi mãi. Đằng sau sự chia ly là cả một khoảng
trời tuổi thơ đầy ắp những kỉ niệm với bao điều mong ước cả sự hồn nhiên, vô tư
trong sáng, nhân hậu, vị tha. Chính nó sẽ nuôi dưỡng tình cảm con người lớn mãi với
thời gian. Điều sau cùng qua tác phẩm mội người cần thấy tầm quan trọng của tổ ấm
gian đình. những nười làm cha mẹ hãy yêu thương và lắng nghe con mình để tuổi thơ
của chúng được sống trong cảnh ấm no hạnh phúc :
“Nín đi em Em khản giọng khóc gào.
Chị mếu máo đầm đìa nước mắt.
Những bố mẹ bên bờ chia cắt .
Phút giây thôi hãy nghe tiếng con mình.”
Cảm nhận của em về đoạn trích "Bài học đường đời
đầu tiên" trong "Dế Mèn phiêu lưu kí"
của nhà văn Tô Hoài.
Kính thưa ban giám khảo,thưa quí thầy cô cùng tất cả các bạn học sinh thân mến, em tên là
Bríu Trần hiện em học lớp 6/2 của trường Nguyễn Bá Ngọc .Em đến tham dự cuộc thi hôm nay với
đề tài: Cảm nhận của em về đoạn trích "Bài học đường đời đầu tiên" trong "Dế Mèn phiêu lưu kí"
của nhà văn Tô Hoài.
Kính thưa thầy cô, đoạn "Tôi sống độc lập…" trích trong chương I "Dế Mèn phiêu lưu kí".
Sau hai ngày ở với mẹ, ba anh em Mèn được mẹ đưa ra bờ ruộng cho ra ở riêng. Mèn là đứa con út,
sau khi được mẹ đưa vào hang, mẹ còn bỏ cho một tí cỏ non trước cửa. Một cuộc đời tự lập bắt đầu.
Khoan khoái vì được ở một mình nơi thoáng đãng, mát mẻ. Sục sạo trong hang, ra đứng trước cửa
hang ngắm trời xanh, vỗ đôi cánh còn ngắn, gáy lên mấy tiếng rõ to. Mèn muốn cho thiên hạ biết là
mình đã lớn, đã sống độc lập rồi.
Mèn bắt tay vào xây dựng hang, hì hục khoét một cái ổ làm giường, đầu đường tắt hai ngả,
cửa sau, ngách thượng để phòng thân. Chập tối, Mèn ra đứng trước cửa hang họp mặt hàng xóm,
cao hứng gãy đàn hát một bài hát hoàn hôn. Đêm nào dế Mèn cũng tụ hội cả xóm nhảy múa ca hát
thâu đêm. Cuộc sống ấy tuy êm đềm, yên vui nhưng Mèn chán dần không hợp với tính cách của
Mèn. Đó là một bước phát triển về ý chí tự chủ của dế Mèn.
Tô Hoài là nhà văn có biệt tài trong miêu tả cảnh vật thiên nhiên, miêu tả thế giới loài thú, lũ
- Kính thưa quí vị đại biểu!
- Kính thưa Ban giám khảo!
- Kính thưa các thầy cô giáo!
- Thưa các bạn học sinh có mặt trong cuộc thi ngày hôm nay!
Có ai đó đã từng nói rằng, người Việt Nam thật là hạnh phúc, bởi ngay từ thuở ấu thơ chúng ta
đã được nuôi dưỡng bằng những lời ru mượt mà hay những câu chuyện thần tiên mà bà và mẹ
thường hay kể. Và trong những truyện cổ ấy có những câu chuyện lung linh sắc màu cổ tích của
An-đec-xen. Nhắc đến An-đec-xen, nhà văn chuyên viết truyện trẻ em nổi tiếng thế giới ấy, không
ai là không biết. Tuổi thơ khắp năm châu đã quá quen thuộc với ông qua các tác phẩm: "Nàng tiên
cá", "Bầy chim thiên nga", "Bộ quần áo mới" … Truyện của ông nhẹ nhàng, trong trẻo, toát lên
lòng yêu thương con người- đặc biệt là những con người nghèo khổ. Truyện "Cô bé bán diêm" đưa
chúng ta vào khung cảnh một đêm giao thừa giá rét ở Đan Mạch, cách đây hơn một trăm năm. Cô
bé ấy nhà nghèo, mồ côi mẹ, bà vừa mất, bố sai đi bán diêm kiếm từng đồng xu nhỏ để sống.
Nhưng thật bất hạnh suốt ngày cuối năm cho đến tận giao thừa, em chẳng bán được que diêm nào.
Vừa đói, vừa rét, em bé thu mình lại trong xó tường của một toà nhà lớn để … ước ao, mơ tưởng.
Những khát vọng tuổi thơ ấy cứ sáng lên, sáng lên đẹp đẽ kì ảo nhưng cũng đầy bất hạnh.
Luận điểm 1 : Khát vọng được thắp sáng.
Hoàn cảnh cô bé thật éo le và tội nghiệp. Tác giả đã khéo léo sử dụng các hình ảnh đối lập
để tô rõ hơn cảnh ngộ ấy. "Trời đông giá rét, tuyết rơi" nhưng cô bé "đầu trần, chân đất" bước đi.
Ngoài đường "lạnh buốt và tối đen" nhưng "cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn". Cô bé "bụng
đói" mà "trong phố sực nức mùi ngỗng quay". Thật là đáng thương! Cái rét, cái đói, công việc kiếm
sống dày vò, đày đọa em. Em đã rét, đã khổ, có lẽ càng rét, càng khổ hơn khi thấy mọi nhà rực ánh
đèn. Em đã đói, có lẽ càng đói hơn khi ngửi thấy mùi ngỗng quay sực nức. Tội nghiệp quá, năm xưa
bà nội hiền hậu của em còn sống "em được đón giáo thừa trong căn nhà xinh xắn". Thế mà giờ đây,
giữa đêm giao thừa "em ngồi nép trong một góc tường, thu đôi chân vào người, mỗi lúc càng thấy
rét hơn". Hình ảnh tương phản giữa hiện tại và quá khứ ấy càng làm rõ hơn hoàn cảnh bơ vơ, côi
cút của cô bé. Cả nhà, chỉ có bà là người thương yêu em nhất, là chỗ dựa tinh thần vững chắc. Thì
giờ đây không còn nữa. Em phải bơ vơ ngoài phố kiếm từng đồng xu. Đọc đến đây, em chợt nghĩ
đến hình ảnh cô bé trong bài thơ "Mồ côi" của Tố Hữu :
"Con chim non rũ cánh
hưởng những thú vui con trẻ, được sống trong hạnh phúc gia đình êm ấm, được bàn tay chăm sóc,
chiều chuộng của bà. Và có thể em cũng mơ ước có được một nụ cười chia sẻ với em trong đêm
giao thừa giá lạnh kia. Vâng, các bạn ạ! Đó cũng là những ước mơ, khát vọng chính đáng, ngàn đời
của tất cả trẻ em nói riêng và của con người nói chung. Không một ai có thể cấm cô bé mơ ước. Đó
lẽ ra là những quyền, là những
điều em cần có. Thế nhưng, thật là bất hạnh em đã không thể có bất kì điều gì. Cho nên em chỉ còn
biết gửi gắm ước mơ, khát vọng vào những que diêm. Để thể hiện những khát vọng, ước mơ của cô
bé trong câu chuyện này, nhà văn Đan Mạch ấy hẳn đã cháy lòng mong muốn cô và mọi người,
trước hết là những kiếp người đói khổ hãy vượt qua những thực tế phũ phàng để vươn tới cuộc sống
ấm no, hạnh phúc!
Luận điểm 2 : Hãy lắng nghe tiếng nói trẻ thơ.
Bao giờ cũng vậy giữa thực tế và mộng tưởng dường lại qúa cách xa nhau. Cho nên khi
mộng tưởng đã hết thì thực tại sẽ kéo ta quay trở lại. Thực tế cuộc sống của đất nước Đan Mạch vào
những năm giữa thế kỉ XIX, đã xoá nhoà mộng tưởng của cô bé bán diêm. Và cái thực tế phũ phàng
ấy dường như không dừng lại ở một số phận bất hạnh nào. Vâng, các bạn ạ! Một đất nước Việt
Nam nhỏ bé đang từng ngày phát triển nhưng còn biết bao những mảnh đời đau thương, bất hạnh:
"Tại sao sinh em trong cuộc đời mà không cho em tình người. Tại sao em bơ vơ lạc loài em
nào có tội gì đâu. Tuổi thơ em không một mái nhà, tuổi thơ em không được đến trường. Tuổi thơ
em lang thang đầu đường. Em nào có tội gì đâu?
Với những số phận ấy, em mong rằng họ sẽ tìm thấy hạnh phúc cho riêng mình. Nhưng với
cô bé bán diêm niềm tin và ước mơ ấy thật mong manh, dễ vỡ, lúc gặp bà cũng là lúc cô bé lìa bỏ
cõi đời này. "Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa". Giữa ngày đầu năm hứa hẹn những mầm
sống mọc lên một cô bé đã chết. Thật là đau xót. Người chết trong băng giá từ đêm khuya mà đến
rạng sáng đôi má vẫn hồng, đôi môi đang mỉm cười. Cái chết ấy được nhà văn viết bằng bút pháp
vừa thực vừa ảo. Em đã chết nhưng chỉ là hình hài, thể xác còn linh hồn, khát vọng của em vẫn
sống, sống trên đôi má hồng, đôi môi đang mỉm cười cùng bà lên đón năm mới. Cái chết của cô bé
được viết bởi những đoạn văn lãng mạn, mang đậm sắc màu cổ tích.
Nhưng, đó chỉ là tấm lòng của An-đec-xen còn thực tế vẫn là thực tế. Trước cái chết của cô
bé, mọi người cũng chỉ biết xúm lại để thoả mãn sự tò mò của mình, họ chỉ trỏ và bảo nhau "Chắc
nó muốn sưởi ấm". Không một lời thương cảm, không một bàn tay nâng em dậy, không ai ban phát
- Kính thưa các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn HS thân mến !
Em tên là Bnướch Thị Nhung, HS lớp 6/2, Trường THCS BTCX Nguyễn Bá
Ngọc. Đến với hội thi hôm nay em rất vui mừng và tự hào đươc đại diện cho tập thể
lớp xin được thuyết trình đề tài : “Quả nhiên tham thì thâm”
Kính thưa BGK, kính thưa các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn HS thân
mến !
Không biết tự bao giờ cổ nhân đã dạy : “Tham thì thâm.” Lời dạy có vẻ ngắn
gọn nhưng thâm thuý. Đã có biết bao nhiêu bài học được rút ra từ lời dạy ấy, đặc biệt,
trong truyện cổ tích, lời dạy đó càng sâu sắc hơn hết bởi những câu chuyện cổ tích
bao giờ cũng có kết thúc có hậu. Người hiền lành sẽ được đền đáp xứng đáng. Còn kẻ
tham lam độc ác sẽ nhận được kết cục đáng thương. Hay như một thằng Lý Thông
độc ác, gian xảo bị biến thành loài vật - con bọ hung bẩn thỉu, hay như mẹ con nhà
Cám đôc ác tự chuốc lấy cho mình hậu quả đáng thương, bi thảm.
Vâng! cũng giống như môtíp quen thuộc của truyện cổ tích Việt Nam, truyên cổ
tích nước ngoài cũng có kết thúc như vậy. Một trong những câu chuyện tiêu biểu của
kho tàng truyện cổ tích thế giới đã làm say mê hàng triệu trái tim người đọc, đặc biệt
là trẻ em. Đó là truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” - một tác phẩm nổi tiến
của Pu-skin - đại thi hào người Nga. Chính ông đã viết lại nó bằng hai trăm linh năm
câu thơ cơ sở là truyện dân gian Nga, Đức. Chính vì vậy, mà nó vừa giữ được nét
chất phát dung dị của nghệ thuật dân gian vừa thể hiện được tài năng sáng tạo của Pu-
skin. Bằng biện pháp nghệ thuật độc đáo, sự đối lập của các nhân vật, sự tăng tiến lặp
đi lặp lại của các tình huống đã xây dựng nên hệ thống nhân vật hấp dẫn. Ông lão
hiền lành tốt bụng, mụ vợ tham lam độc ác, con cá vàng trọng ơn nghĩa…Và có lẽ
nhân vật làm nên cốt truyện thêm thú vị và hấp dẫn hơn là nhân vật mụ vợ. Một
người vừa tham lam, vừa là kẻ bội bạc, độc ác. Chính vì vậy, mà kết thúc truyện mụ
đã tự nhân lấy cho mình một kết cục đáng thương.Thật đúng với lời dạy - quả nhiên
“tham thì thâm”.
Kính thưa ban giám khảo, các thầy cô giáo cùng tất cả các bạn học sinh thân
mến !
Câu chuyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” hấp dẫn được người đọc ngay
hoảng sợ cúi rạp xuống đất chào mụ vợ và nói :
-Kính chào nữ hoàng. Chắc bây giờ nữ hoàng đã thoả lòng rồi chứ?
Mụ vợ không thèm nhìn ra lện đuổi ông lão đi. Bọn thị vệ xô tới đẩy ông lão ra
ngoài. Bọn vệ binh cũng chạy đến tuốt gươm doạ chém. Nhân dân không rõ đầu đuôi
cũng chạy lại chế giễu và bảo :
- Đáng kiếp! Có thế mới sáng mắt ra. Bận sau đừng thấy người sang bắt
quàng làm họ nữa
Đọc đến đây, người đọc hẳn sẽ nghĩ rằng nữ hoàng thế là quá đủ rồi vì đó là địa
vị cao nhất rồi, chắc mụ vợ sẽ yên vị đây. Nhưng không, kịch tính hơn nữa là lần thứ
năm ông lão ra biển, biển nổi sóng ầm ầm với ham muốn của bà : làm Long Vương
ngự trên mặt biển - bắt cá vàng hầu hạ mình. Khi cái lòng tham không đáy ấy đã đến
tột đỉnh - Không ai có thể tưởng tượng được, không ai có thể chấp nhận dược. Tính
tham lam của nhân vật đã được xây dựng đén mức điển hình - thành một ấn tượng
khó quên. Qua năm lần đó các bạn nghĩ sao về mụ vợ? Hẳn ai cũng nghĩ mụ vợ là
người “được voi đòi tiên”, nhưng trong cái “được voi đòi tiên” đó của mụ vẫn còn
nhiều điều khác thường, hiếm thấy ở con người. Sự tham lam phát triển từ thực đến
hư từ ham mê của cải vật chất đến ham mê địa vị. Sự ham mê địa vị một cách điên
cuồng từ cái địa vị của người trần đến cái địa vị mơ hồ chỉ có trong tưởng tượng.
Lòng tham đã làm cho đầu óc mụ tăm tối hơn. Từ khi gặp cá vàng mụ chỉ sống với
những đòi hỏi vô lí và vô lối do mình tưởng tượng ra. Tham lam độc ác, tàn nhẫn lại
có quyền hành trong tay khiến cho mụ hoành hành ngang ngược chẳng coi ai ra gì.
Với ông chồng già, mụ không hề tỏ ra tôn trọng, ngược lại mụ luôn luôn tìm cớ sai
phái, cáu bẳn, hoạnh hoẹ, quát nạt, mắng chưởi, thậm chí đánh đuổi, làm nhục. Mỗi
lần thoả mãn lòng tham, mụ không những không hài lòng mà còn tỏ ra bội bạc, đểu
giả hơn. Mụ hoàn toàn coi chồng như tên đày tớ khốn nạn, nhất cử nhất động đều
phải làm theo mọi ý muốn tai quái của mụ. Mụ còn có ý định bắt cá vàng là người
cho mình tất cả các yêu cầu giàu sang, địa vị đẻ phục vụ cho lòng tham của mình. Rõ
ràng qua năm lần đòi, đặc biệt là lần thứ năm, mụ đã không chỉ bội bạc với chồng
-người xứng đáng nhận những đặc ân của cá vàng mà còn bội bạc với ân nhân .
Câu chuyện kết thúc theo một lối độc đáo, theo lối vòng tròn. Lòng tham quá
trẻ Việt Nam, vừa nhắc nhở chúng ta không nguôi khát vọng «vươn tới » khát vọng về những điều
nên có và có thể có trong sự nghiệp giữ nước muôn đời của dân tộc.
ĐỀ TÀI
HÌNH TƯỢNG THÁNH GIÓNG – NGƯỜI ANH HÙNG
CHỐNG GIẶC NGOẠI XÂM
Kính thưa thầy cô và các bạn! Em tên là: Bling Thị Ê học sinh lớp 6.1. Lời đầu tiên em xin chúc
thầy cô sức khỏe, chúc các bạn thi tốt và chúc cuộc thi thuyết trình văn học hôm nay thành công tốt
đẹp. đến với hội thi thuyết trình hôm nay em xin gởi đến thầy cô và các bạn bài thuyết trình với đề
tài: “Hình tượng Thánh Gióng – Người anh hùng chống giặc ngoại xâm”
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Dân tộc Việt Nam ta có truyền thống đấu tranh chống giặc cứu nước, cứ mỗi khi có giặc ngoại
xâm thì lớp lớp thế hệ sẵn sàng ra trận, đối với họ ra trận cũng là một ngày hội:
Nếu được làm hạt giống để mùa sau
Nếu lịch sử chon ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu
Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa
Có thể nói chủ đề đánh giặc cứu nước là chủ đề lớn, cơ bản, xuyên suốt lịch sử văn học Việt
Nam nói chung, văn học dân gian nói riêng.
Đúng vậy truyền thuyết Thánh Gióng là một trong những truyện cổ hay nhất, đẹp nhất, là bài
ca chiến thắng hào hùng nhất của dân tộc Việt Nam xưa. Hình tượng Thánh Gióng phản ánh bản
lĩnh sức mạnh dân tộc Việt Nam từ thưở bình minh vào thời đại Hùng Vương.
Thưa thầy cô và các bạn !
Nếu như Prô- mê- tê là một kì tích Hy Lạp thì Thánh Gióng là một kì tích Việt Nam.
Lịch sử Việt Nam mãi mãi ca ngợi Gióng – người anh hùng đầu tiên đã chiến thắng cho một
dân tộc hình thành sau hơn mười thế kỉ chống ách thống trị của đế quốc phong kiến phương Bắc.
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
Các bạn ạ !
Gióng có một tổ tiên thật thần kì khác với mọi đứa trẻ thường. Là người trời giáng sinh nhưng
lại sinh ra trong một gia đình nghèo, thụ thai đến muiwf hai tháng, ba tuổi chẳng biết nói, biết cười,
biết đi cho đến lúc « mắt sáng như sao » và cất tiếng nói « ầm ầm như sấm » đòi đánh giặc Ân : «
cờ đào đánh giặc. Những thanh niên thời chống Pháp, chống Mĩ giấu gạch giấu sắt trong người để
đủ cân, khai thêm tuổi để nhập ngũ.
Truyền thống yêu nước của dân tộc ta là vậy! Tuổi trẻ Việt Nam là vậy! Trước giờ phút lâm
nguy, nghe tiếng gọi cứu nước, từ em bé lên ba đến mỗi người dân dù già trẻ đều cũng « vươn lên
» dồn sức trổi dậy để dánh đuổi giặc cứu nước.
Ta càng tự hào hơn khi Thánh Gióng đánh tan giặc, không hề đợi vua ban thưởng mà một mình một
ngựa từ từ bay lên trời. Người con cứu nước ấy đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đánh giặc của
mình và ra đi một cách vô tư thanh thản không hề mơ màng tới công danh địa vị cho riêng mình.
Áo giáp sắt, nón sắt cũng là câu trả lời của nhân dân bởi lẽ Thánh Gióng là con của thần, của Trời
thì nhất định sẽ về Trời. Hình ảnh chàng trai chiến thắng giặc của làng Phù Đổng t ừ đỉnh núi Sóc :
Cúi đầu từ biệt mẹ
Bay khuất giữa mây hồng
Mà nhà thơ Huy Cận vẽ lai đẹp đẽ như một giấc mơ, trở thành hình tượng người anh hùng bất tử
trong lòng nhân dân, một đường nét đẹp rạng rỡ nhất, sáng nhất về người anh hùng.
III. KẾT THÚC VẤN ĐỀ :
Kính thưa thầy cô và các bạn !
Gióng bay về trời không chỉ để lại dấu tích của tre đằng ngà, của ao đầm nằm rải rác ở ngoại
thành Hà Nội, Hà Bắc, đỉnh núi Sóc Sơn, làng Cháy mà còn để lại trong em những ấn tượng đẹp về
người anh hùng Thánh Gióng – biểu tượng của người dân Văn Lang, người dân Lạc Việt.
Để nhớ ơn Gióng, hằng năm nhân dân ta tổ chức cuộc thi nấu cơm, hái cà nuôi Gióng, tái hiện
lịch sử hào hùng của dân tộc và nhân dân ta đã có câu truyền miệng :
Mồng bảy Hội khám, mồng tám Hội Dâu
Mồng chín đâu đâu cũng kéo về thăm hội Gióng
Đúng vậy, sông có thể cạn, núi có thể mòn nhưng tình yêu nước thì không bao giờ nguôi trong
tim mỗi người. Đặc biệt là thề hệ chúng ta được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có truyền thống
chống giặc ngoại xâm hào hùng.
Câu chuyện như tiếp thêm sức mạnh về chủ nghĩa anh hùng của tuổi trẻ Việt Nam, vừa nhắc nhở
chúng ta không nguôi khát vọng «vươn tới » khát vọng về những điều nên có và có thể có trong sự
nghiệp giữ nước muôn đời của dân tộc.
Kính thưa thầy cô và các bạn! Phần thuyết trình của em đến đây kết thúc cảm ơn thầy cô và các
- Luận điểm 2 : Niềm tin vào tình mẫu tử được đền đáp.
+ Cuộc gặp gỡ giữa cậu bé Hồng và mẹ thắm đượm tình yêu thương.
III. Kết thúc vấn đề:
- Giá trị của tác phẩm Những ngày thơ ấu, đoạn trích Trong lòng mẹ.
- Khẳng định tình mẫu tử sống mãi cùng thời gian.
Em là Bling Thị Nếp, học sinh lớp 8.1, Trường THCS BTCX Nguyễn Bá
Ngọc, huyện Tây Giang. Hôm nay, em rất vui mừng và vinh dự được đại diện cho
các bạn học sinh huyện biên giới Tây Giang tham gia cuộc thi thuyết trình văn học do
Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Nam tổ chức. Đến với hội thi hôm nay lời đầu tiên cho phép
em xin kính chúc quí vị đại biểu, các thầy cô giáo cùng các bạn học sinh lời chúc sức
khỏe, chúc Hội thi thuyết trình văn học cấp THCS tỉnh Quảng Nam năm học 2011-
2012 thành công tốt đẹp. Sau em xin kính mời Ban giám khảo, quý thầy cô giáo và
các bạn học sinh cùng theo dõi đề tài mà em sắp thuyết trình: Tình mẫu tử bất diệt
qua đoạn trích Trong lòng mẹ
Nhắc đến Nguyên Hồng, người ta nhớ ngay một giọng văn như trút cả bao xúc
động, đắng cay vào trong những câu chuyện của ông. Ngay từ khi xuất hiện trên văn
đàn nước ta, nhà văn đã được bạn đọc yêu mến. Bởi vì, ngay từ những tác phẩm đầu
tay, nhà văn đã hướng ngòi bút về những người cùng khổ, gần gũi mà ông yêu thương
với trái tim thắm thiết của mình. Trong đó nổi bật là những người bà, người mẹ,
người chị, những cậu bé, cô bé…Đoạn trích Trong lòng mẹ là đoạn trích đã gây nhiều
xúc động mạnh mẽ cho người đọc khi thể hiện gần như trọn vẹn những tình cảm sâu
sắc của tình mẫu tử thiêng liêng chất chứa trong từng câu chữ. Nó là những trang hồi
kí đầy nước mắt, thổn thức xót xa của một trái tim sớm phải nếm vị đắng cuộc đời,
thiếu vắng tình thương và luôn khát khao tình yêu của mẹ. Niềm khát khao ấy cháy
bỏng, mãnh liệt như muốn phá tung tất cả để tìm đến tình thương, tìm đến người mẹ.
Và cũng chính từ tình cảm ấy, người đọc nhận ra ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử.
Đó là động lực để giúp những đứa trẻ vượt lên khó khăn, vượt lên hoàn cảnh bất hạnh
để tìm đến một tương lai rạng ngời. Đó cũng là nguồn sức mạnh vô hình an ủi và chở
che cho những trái tim non trẻ.
Luận điểm 1: Niềm tin vào tình mẫu tử bất diệt.
thương từ họ hàng, ấy vậy mà tình thương dành cho mẹ lại đang bị người khác tước
đoạt mất. Nỗi đau đó lại càng đau hơn gấp ngàn lần so với sự thiếu thốn về vật chất.
Nhưng dù sống trong hoàn cảnh như vậy, tình cảm bé Hồng đối với mẹ vẫn không hề
mai một. Tâm hồn trẻ thơ thánh thiện ấy đáng quí biết dường nào! Vẫn là một đứa
trẻ vô tư, nhưng bé Hồng đã già trước tuổi khi biết căm tức thành kiến tàn ác, quyết
tâm bảo vệ mẹ đến cùng. Tuy vậy, vì tuổi thơ còn non nớt, nên khi khi nghe tiếp
những lời nói độc ác vẫn tuôn ra không ngớt, giọt nước mắt tủi buồn đã rơi “ròng
ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hoà đầm đìa ở cằm và cổ”. Đó là giọt nước mắt
mang đầy mặc cảm thân phận của tâm hồn tinh tế, dễ tủi thân và giàu xúc động. Lời
văn mô tả vào diễn biến tâm trạng bé Hồng một cách cụ thể từ một nụ cười tin tưởng
thơ ngây cho đến cười dài trong tiếng khóc. Khoảnh khắc hứng chịu lời xỉa xói của
bà cô thay cho mẹ đau đớn đến quặn lòng: “Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất, lòng
tôi thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay”. Giọt nước mắt nóng hổi trên gương mặt kia đã
đánh động lòng trắc ẩn trong tâm tư người đọc. Rồi tiếng cười dài bật ra trong tiếng
khóc nức nở đã vỡ bung những xúc cảm đè nén bấy lâu để sau đó lại “nghẹn ứ khóc
không ra tiếng”. Có lẽ chúng ta sẽ tự hỏi rằng, liệu cậu bé ấy có khi nào oán trích mẹ
mình đã bỏ con không? Nhưng không, một ý nghĩ táo tợn, bất cần, đầy phẫn nộ đã
trào sôi như cơn dông tố trong lòng cậu bé “Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là
một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ lấy ngay mà cắn, mà
nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mà thôi”. Đến đây, tình thương và niềm tin đối với mẹ
đã xui khiến người con hiếu thảo ấy suy nghĩ sâu sắc hơn. Từ cảnh ngộ riêng của
mình, từ những lời nói kích động của người cô, bé Hồng nghĩ tới những “cổ tục”,
căm giận cái xã hội cũ kĩ đầy đố kị, thành kiến đối với những người phụ gặp hoàn
cảnh éo le. Qua cuộc đối thoại và những cung bậc cảm xúc của bé Hồng trước bà cô,
chúng ta thông cảm với những nỗi đau thấm thía, đồng thời rất trân trọng một tấm
lòng thiết tha của người con rất mực yêu thương mẹ.
Luận điểm 2: Niềm tin vào tình mẫu tử được đền đáp.
Kính thưa Ban giám khảo!
Kính thưa quý thầy cô giáo!
Dường như, đoạn văn đã ắp đầy những cảm xúc êm ái lan toả toàn bộ không gian và
thời gian. Phút giây gặp gỡ ấy như ngưng đọng mãi niềm hạnh phúc trong trái tim
nhân vật cũng như người đọc. Những tủi cực dồn nén bấy lâu nay dường như tức
khắc bị xua tan, nhường chỗ cho ăm ắp tình mẹ con đậm đà ấm áp.
Kính thưa quí vị đại biểu, kính thưa ban giám khảo cùng các bạn!
Trong lòng mẹ đem đến cho người đọc một hứng thú đặc biệt. Mỗi trạng thái,
sắc thái khổ đau và hạnh phúc của bé Hồng vừa gây xúc động mạnh mẽ vừa có ý
nghĩa lay thức những tình cảm nhân văn. Người đọc dường như hồi hộp cùng mạch
văn và con chữ, cùng ghê rợn hình ảnh người cô thâm độc, cùng xót xa một người
cháu đáng thương và cũng chia se hạnh phúc trong tiếng khóc nức nở của chú bé khi
gặp mẹ. Đoạn trích chính là lời khẳng định chân thành và cảm động niềm khao khát
bất diệt về tình mẫu tử. Thật đúng như vậy, có những tình cảm dễ dàng đổ vỡ trước
chông gai nhưng tình mẫu tử thiêng liêng của bé Hồng đã không hề lay chuyển. Đó
cũng là sự nhắc nhở cho mỗi con người phải biết thương yêu kính trọng mẹ với tất cả
tình cảm của mình. Có những tác phẩm đã mau chóng bị lãng quên nhưng giá
trị Trong lòng mẹ cũng như Những ngày thơ ấu sẽ mãi mãi trường tồn bởi nó không
những chứa đựng một tình cảm nhân đạo sâu sắc mà còn là một triết lí về giá trị tình
cảm gia đình, thấm đượm chất thơ giữa cuộc đời nhiều cay cực.
Bài thuyết trình của em với đề tài “Tình mẫu tử bất diệt qua đoạn trích Trong
lòng mẹ” đến đây là kết thúc. Một lần nữa em xin kính chúc quí vị đại biểu, ban tổ
chức, ban giám khảo, quý thầy cô và các bạn sức khoẻ! Chúc hội thi Thuyết trình văn
học hôm nay thành công tốt đẹp! Em xin trân trọng cảm ơn!
Em tên là Alăng Thị Nưa, học sinh lớp 8.3, Trường THCS BTCX Nguyễn
Bá Ngọc. Hôm nay, em rất vui mừng và vinh dự được tham gia cuộc thi thuyết trình
văn học của Trường chúng ta. Đến với cuộc thi hôm nay, em xin kính mời Ban giám
khảo, quý thầy cô giáo và các bạn học sinh cùng theo dõi đề tài mà em sắp thuyết
trình: Tức nước vỡ bờ - Một quy luật thật hiển nhiên.
Trong đội ngũ nhà văn hiện đại Việt Nam, Ngô Tất Tố là một nhà văn hiện
thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước Cách mạng. Vốn xuất thân từ một nhà
dây thừng, hệt hư những con quỷ dữ từ âm phủ hiện về. “ Thằng kia! Ông tưởng mày
chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!”. Cái giọng khàn khàn do hút
nhiều xái cũ của tên cai lệ đã thổi tắt phụt chút hơi tàn của anh Dậu “khiến anh lăn
đùng ra đó, không nói được câu gì”. Rồi tới tấp, dồn dập, hắn quát mắng, chửi bới,
đe dọa chị Dậu. Trong khi người đàn bà khốn khổ vừa ô tồn, vừa tha thiết xin khất
thuế, thì hắn cứ khăng khăng một mực đòi cho kì được. Hắn gọi chị Dậu là “mày”,
xưng là “cha”, rồi xưng “ông”. Hắn dọa “dỡ nhà”, rồi dọa “trói cổ” anh Dậu lôi ra
đình. Cuối cùng, hắn giật phắt cái thừng trong tay người nhà lí trưởng, sầm sập đến
chỗ anh Dậu. Và trắng trợn, táo bạo hơn nữa, tên ác quỷ đội lốt người ấy đã đánh chị
Dậu. Hắn “bịch vào ngực chị mấy bịch”, rồi “tát vào mặt chị một cái đánh bốp”…
Mỗi lần chị Dậu van xin, ngăn cản hắn, đỡ đòn cho anh Dậu là mỗi lần tên cai lệ ấy
hung hăng thêm. Vừa đánh, vừa chửi chị Dậu, hắn vừa “sấn đến”, “nhảy vào” cạnh
anh Dậu. Nhà văn đã sử dụng những từ ngữ thật thích hợp, ngắn gọn, miêu tả thật
chính xác cái bản chất ác thú, không còn tính người của tên tay sai mạt hạng trong cái
guồng máy bạo tàn của bon quan lại lúc bấy giờ. Nổi bật lên là những câu nói thô lỗ
của hắn: “Mày định nói cho cha mày nghe đấy à…”, “trói cổ thằng chồng nó lại”…
và những từ tượng thanh “bịch…bịch’’… “bốp”. Chị Dậu càng lùi, càng nhịn, thì tên
cai lệ càng lấn tới. Tình huống truyện thật căng thẳng. Bản chất súc vật của tên cai lệ
phơi bày trắng trợn. Bão táp, mưa sa đã đến độ phũ phàng, bức bối. Cơn lũ đã lên đến
đỉnh điểm. Nước đã tức! Sau cái tát giáng xuống chị Dậu, tên cai lệ đã bị chị “túm lấy
cổ hắn ấn dúi ra cửa…ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn lảm nhảm thét trói vợ
chồng kẻ thiếu sưu”. Thật là hả lòng, hả dạ phải không các bạn? Thảm hại thay cho
một kẻ cậy quyền, cậy thế, mượn uy danh lũ thống trị ức hiếp người dân! Cái hình
ảnh “ngã chỏng quèo”, mấy tiếng nói “lảm nhảm” và cả cái hành động “chạy thoát ra
đình” để trình báo cấp trên của cai lệ được nhà văn miêu tả thật đặc sắc. Đó là những
nét điển hình của bọn lính tráng, tay sai. Chúng chỉ mạnh ở cường quyền, bạo lực,
còn bản chất thì yếu hèn, xấu xa. Chúng xấu từ hình dáng bên ngoài đén tính cách
bên trong. Cai lệ là thế. Tên người nhà lí trưởng cũng vậy. Sự thất bại của chúng sau
trận hành hung và vật lộn với chị Dậu là lời cảnh cáo đối với những kẻ bạo tàn, cũng
đồng thời là sự miả mai, giễu cợt mạnh mẽ mà nhà văn nhằm vào bộ máy thống trị
chị Dậu vẫn gọi chúng là “ông’’, “các ông’’, xưng là “cháu’’, “nhà cháu’’. Hai lần chị
xin chúng: “Hai ông làm phúc nói với ông Lí hãy cho cháu khất”…, “Nhà cháu đã
không có…Xin ông trông lại’’. Lần thứ ba, chị van lạy chúng: “Cháu van ông, nhà
cháu mới tỉnh được một lúc, ông tha cho”. Như vậy, người nông dân khốn khổ ấy đã
cố kìm nén, cố chịu đựng mọi nỗi đau khổ kể cả bị sỉ nhục, bị chửi bới. Phần vì yêu
thương chồng, phần cũng vì tôn trọng luật pháp, nể sợ người nhà nước đang thi hành
nhiệm vụ. “Nước’’ cố giữ mình trong khuôn khổ tự nhiên, trong phép tắc của xã hội,
của trật tự trên dưới. Thái độ ấy của chị Dậu đáng thông cảm biết bao!
Nhưng “cây muốn lặng, mà gió chẳng đừng’’, “nước” muốn ở yên mà báo tố cứ
quật xuống. Chị Dậu cố chịu đựng nhưng bọn cai lệ vẫn làm già. Thế là “nước” đã
tức. Sau khi bị bọn đánh và đe dọa không tha anh Dậu, chị Dậu tức quá, không thể
chịu đựng được liền cự lại: “chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!”. Và
sau khi tên cai lệ tát chị, nhảy vào cạnh anh Dậu, người đàn bà giàu tình thương
chồng và ngùn ngụt lòng căm giận đã đứng thẳng nghiến hai hàm răng, ngăn cản và
thách thức kẻ thù:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Thế là điều gì phải xảy ra đã xảy ra. Tất cả đã thay đổi. “Nước” đã nổi sóng.
Nhân vật thay đổi tính cách. Ngôn ngữ văn chương cũng chuyển sang giọng điệu
khác. Thể hiện lời nói của nhân vật, nhà văn dùng các từ thông tục “mày”, “bà” và
những câu ngắn, nhịp nhanh. Chị Dậu với sức khỏe của người đàn bà lực điền, sự
bùng cháy của lòng uất hận và của tình thương để bảo vệ chồng và tự vệ, đã vùng lên
nhanh nhẹn, táo tợn, ngang tàng trong chốc lát đã quật ngã hai tên ác ôn đầu trâu mặt
ngựa, Tới đây, tác giả chuyển từ văn kể sang văn miêu tả thất sống động, hào hứng.
Cuộc tỉ thí chia làm hai hiệp. Hiệp một: chị Dậu túm cổ tên cai lệ, ấn dúi ra cửa khiến
hắn ngã chỏng quèo. Hiệp hai: chị Dậu nắm được gậy của tên người nhà lí trưởng, đu
đẩy rồi buông gậy ra, áp vào vật nhau… Rồi chị Dậu “túm tóc lẳng cho một cái’’,
đối thủ ngả nhào ra thềm. Rõ ràng, trong cả hai hiệp, người đàn bà nhà quê ấy đều
chủ động, bình tĩnh, nhanh nhẹn, gan góc, dũng cảm. Chị đã chiến thắng giòn giã.
Viết đoạn văn này, lựa chọn được những từ ngữ đúng nhất, những câu văn đẹp nhất
dành cho nhân vật yêu mến của mình, hẳn nhà văn Ngô Tất Tố rất hả hê, sảng khoái!
chống lại bọn tay sai của quan Tây và vua ta. Song đó cũng chỉ là hành động bộc
phát, tự phát như Chí Phèo của Nam Cao. Muốn thực sự được giải phóng để vĩnh
viễn thoát khỏi sự hành hạ của bọn cai lệ, của ách thống trị thực dân, phong kiến, chị
Dậu cũng như những người nông dân khác và cả dân tộc ta phải biết đoàn kết nhau
lại, phải làm cách mạng, phải theo cách mạng. Khi viết tác phẩm Tắt đèn, tác giả
chưa giác ngộ cách mạng. Song điều đáng trân trọng ở ông là ông đã phát hiện những
khả năng tiềm tàng trong quần chúng nông dân, phát động họ chống lại bộ máy thống
trị lúc bấy giờ. Ngòi bút của ông sắc mạnh như gươm giáo. Và ông xứng đáng được
xem là người bạn tích cực của cách mạng.
Bài thuyết trình của em đến đây là kết thúc. Kính chúc ban giám khảo, quý
thầy cô và các bạn sức khoẻ! Chúc hội thi thành công tốt đẹp!