A. Đặt vấn đề
I- Lý do chọn đề tài
Trong thời đại ngày nay, thời đại bùng nổ khoa học kỹ thuật và thông tin thì
việc nắm ngoại ngữ thông dụng nhất: Tiếng Anh để giao tiếp với các nớc khác
trên thế giới là một điều hết sức cần thiết. Do vậy Tiếng Anh đang trở thành
ngoại ngữ số một đợc dạy ở nớc ta.
Trớc đây mục tiêu chủ yếu của việc dạy và học ngoại ngữ là đọc hiểu để phục
vụ nghiên cứu văn học, khoa học kỹ thuật. Ngày nay nhằm phục vụ chính sách
mở của, đổi mới, hoà nhập với khu vực và thế giới, mục tiêu của việc dạy học
ngoại ngữ là giao tiếp. Để học sinh giao tiếp tốt, giáo viên phải thay đổi cách dạy
theo phơng pháp giao tiếp bằng ngôn ngữ ( nghe- nói )
Nghe là một trong bốn kỹ năng quan trọng của việc học ngoại ngữ. Chúng ta
không thể giao tiếp đợc nếu không nghe. Để thành công khi đối thoại, ta phải
nghe hiểu đợc những gì ngời khác nói. Khi nói Tiếng Anh, ta có thời gian để
nghĩ là sẽ nói gì, dùng từ nh thế nào. Còn khi nghe, ta phải chú ý đến nghe hiểu.
Thực tế học nghe là một kỹ năng yếu nhất trong bốn kỹ năng. Việc dạy kỹ năng
nghe đôi lúc còn bị coi nhẹ, không theo phơng pháp do một số lý do nh: cơ sở
vật chất ở một số trờng còn thiếu, không đồng đều nh: không có băng đài hoặc
băng đài chất lợng kém, thiếu ổ cắm ở lớp học, cuối kỳ, cuối năm không thi
nghe.
Tại sao nghe lại là một việc khó khăn?
Khi học sinh nghe giáo viên đọc, các em đã quen với giọng điệu của thầy cô.
Ngoài ra thầy cô có thể đọc chậm, dùng cử chỉ hoặc hành động để gợi ý những
phần nghe khó. Do đó việc nghe trở nên dễ dàng hơn. Nhng khi nghe băng, học
sinh phải đối mặt với những khó khăn sau:
- Không kiểm soát đợc điều sẽ nghe.
- Lời nói trong băng quá nhanh.
- Bài nghe có nhiều từ mới.
- Trọng âm bài nghe khác.
- Hoc sinh không nghe thờng xuyên sẽ không nhận ra những từ mà các em biết.
1

1- Khi nghe, học sinh phải có khả năng nhận biết sự khác nhau giũa các
âm vị. Ví dụ, chúng ta phải nhận thấy đợc sự khác nhau giữa /g/ và /k/ trong từ:
"pig" và ' pick", hai từ này chỉ có một âm khác giữa chúng; hoặc là các cặp từ
nh " sheep và ship", " run và sun". Trong mỗi cặp từ này, sự khác nhau giữa các
từ chỉ có một âm độc nhất đã hình thành một từ mới với nghĩa hoàn toàn khác
nhau.
2- Nghe cũng liên quan đến việc lĩnh hội cấu trúc câu. Ví dụ khi nghe câu
"Would you pick up the phone up ? " ngời nghe phải nhận ra rằng: " pick" là một
động từ của câu và " phone" là một danh từ. Ngoài ra ngời nghe phải nhận biết đ-
ợc trật tự của từ và ngữ điệu của câu, phải xác định đợc đó là loại câu gì: câu trần
thuật. câu hỏi, hay cảm thán.
3- Một kỹ năng khác của nghe là khả năng suy ra những thông tin không
đợc chỉ ra trực tiếp. Ví dụ khi nghe câu: "Yesterday, after getting up and having
breakfast, Peter went to school" " học sinh phải luận ra rằng" Peter went to
school in the morning ". Từ ngôn ngữ các em có thể hiểu đợc nhiều điều không
đợc nói trực tiếp.
4- Khi nghe các em cũng không cần thiết phải hiểu hết mọi từ mà các em
nghe đợc, nhng các em phải hiểu đợc ý chính của các thông tin mà các em vừa
nghe, đây là vấn đề cơ bản nhất. Kỹ năng này gọi là kỹ năng nghe lớt.
II- Các biện pháp khắc phục khó khăn khi nghe:
1- Giới thiệu chủ đề, ngữ cảnh, tình huống, nội dung có liên quan đến bài
nghe: khai thác xem học sinh đã biết và cha biết gì về nội dung sẽ nghe, gợi trí tò
mò, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe.
2- Cho học sinh đoán , nghĩ trớc những điều sắp nghe trong một ngữ cảnh
nhất định. Điều này chú ý của học sinh vào bài nghe và gây hứng thú của học
sinh đối với bài học.
3
3- Giải thích một số từ và cấu trúc cần thiết: tuy nhiên là không cần giới
thiệu hết từ mới, nên để học sinh đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh. Nếu học sinh
không hiểu nghĩa của từ sau khi nghe, tôi sẽ giải nghĩa bằng định nghĩa hoặc cho

+ Open - prediction
Cho học sinh xem một số tranh, học sinh đoán và viết dự đoán về điều sẽ nghe
hoặc giáo viên đặt câu hỏi, học sinh đoán câu trả lời. Khi nghe, học sinh sẽ đánh
dấu vào đều mình đoán đúng.

Guess Listen
+ Ordering
Cho học sinh một số tình huống hoặc tranh có đánh số a,b đảo lên bảng.
Học sinh thảo luận nhóm đoán thứ tự tranh hoặc câu có sẵn xuất hiện trong bài
nghe.
+ Pre- question
Giáo viên cho một vài câu hỏi có chứa ý chính của bài nghe để tập trung sự chú
ý của học sinh trong khi nghe . Học sinh không phải đoán câu trả lời, sau khi
nghe lần một, yêu cầu học sinh trả lời.
2- While- listening
Học sinh tập trung nghe chi tiết để hoàn thành yêu cầu nghe Mở băng 2-3 lần,
yêu cầu học sinh nghe, làm các dạng bài tập nghe hiểu theo yêu cầu sách giáo
khoa hoặc do giáo viên thiết kế nh:
- Defining T - F
- Check the correct answer
- Matching
- Filling in the gap, chart
- Answer the comprehension questión
- Lediberate mistake
5
VD: Khi đọc một bài miêu tả bức tranh. Trong khi đọc, giáo viên cố tình mắc
lỗi , học sinh nghe và sửa lỗi sai.
3- Post- listening
Giáo viên chọn chủ đề liên quan đến bài nghe , thiết kế các hoạt động sau
khi nghe nh: thay đổi thông tin, nêu ý kiến cá nhân, nêu các vấn đề tơng tự cho

+ oil spill
- Giáo viên đa ra câu hỏi đoán trớc khi nghe:
" What causes the pollution? "
+ GV yêu cầu học sinh làm việc theo cặp, đoán câu trả lời.
+ GV ghi câu trả lời của học sinh lên bảng.
2) Wile- listening
Cho học sinh nghe băng
Lần 1 : Học sinh nghe băng, kiểm tra lại phần dự đoán ( nghe liên tục )
Hỏi học sinh: " Can you find any causes of pollution?" Nếu học sinh tìm đợc
ít hoặc không tìm đợc nguyên nhân giáo viên cho HS nghe lại. ở mỗi nguyên
nhân GV cho băng tạm ngừng và cho HS nghe lần hai.
+ GV yêu cầu học sinh so sánh kết quả với bạn.
+GV hỏi HS " Can you find any causes of pollution ?"
+ GV yêu cầu các em cho biết kết quả sau khi nghe.
Đáp án: Raw sewage, oil spills, garbage, waste materials from factories, oil
washed from the land.
Lần 2: GV yêu cầu học sinh đọc kỹ các thông tin cho trớc trong bảng và sau đó
nghe băng để điền các thông tin còn thiếu (nghe 2 lần)

Secondly:
Thirdly: .
Next: .
Finally: .
+ GV yêu cầu HS so sánh đáp án với bạn.
7
+ Yêu cầu HS trình bày kết quả.
Lần 3 : GV yêu cầu học sinh nghe, kiểm tra đáp án.
3) Post- listening
Cho HS chơi trò chơi " Chain game"
Yêu cầu học sinh thực hành theo nhóm 4 để tóm tắt lại nội dung bài nghe.

sâu kiến thức một cách nhanh nhất. Với bộ môn này tôi thiết nghĩ tìm đợc một
phơng pháp chung trong dạy học để đạt hiệu quả cao nhất là điều khiến mỗi giáo
viên phải tìm tòi, song không phải ai cũng dễ dàng đạt đợc điều đó.
Những suy nghĩ của tôi trên đây về việc dạy nghe chỉ là những kinh nghiệm rút
ra từ phơng pháp cũ và mới trong thực tế giảng dạy. Có thể còn nhiều thiếu sót,
song đó cũng chỉ là yếu tố cá nhân. Rất mong các cấp, các ngành quan tâm hơn
đến bộ mộ này.
9
Mục lục
Trang
A. Đặt vấn đề 1
- Lí do chọn đề tài 1
- Mục đích viết sáng kiến kinh nghiệm 2
- Phơng pháp viết sáng kiến kinh nghiệm 2
B. Nội dung
- Thế nào là nghe hiểu 2
- Các biện pháp khắc phục khó khăn khi nghe 3
- Các giai đoạn của một bài nghe 4
- Tiết dạy minh hoạ 6
- Kết quả nghiên cứu 7
C. Kết luận 8
10
11