KINH NGHIỆM
“Đổi mới phương pháp dạy học môn đạo đức ở lớp 2”

A- ĐẶT VẤN ĐỀ
Chủ Tịch Hồ Chí Minh vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc đã từng dạy: “Có tài
mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng
khó”. Đối với ngành giáo dục, Người căn dặn: “Dạy cũng như học, phải chú
trọng cả tài lẫn đức, Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc quan trọng”.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, khi yếu tố con người được đặc biệt coi
trọng thì tiềm năng trí tuệ cùng với sức mạnh tinh thần và đạo đức của con
người càng được đề cao và phát huy mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực xã hội. Việc
nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh là yêu cầu
thường xuyên của công tác giáo dục và đào tạo, đồng thời cũng là đòi hỏi cấp
thiết của việc nâng cao chất lượng giáo dục.
Bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên của giáo dục phổ thông. Mọi người
công dân công tác, lao động ở bất cứ lĩnh vực nào trong xã hội đều trải qua nhà
trường Tiểu học. Lý luận và thực tiễn đều khẳng định rằng những dấu ấn của
trường Tiểu học có ảnh hưởng sâu sắc đến cả cuộc đời của người học sinh.
Chính vì vậy, việc giáo dục đạo đức cho học sinh phải được coi trọng và tiến
hành ngay từ bậc Tiểu học. Và môn Đạo đức là trong những môn học cơ bản
trang bị cho người học sinh các chuẩn mực đạo đức, nhân cách sống lành mạnh
và cách sống có lý tưởng. Từ đó các em biết vận dụng hành vi, chuẩn mực đạo
đức đó vào cuộc sống.
Mục tiêu của môn đạo đức ở Tiểu học nói chung và ở lớp 2 nói riêng là
giúp học sinh có những hiểu biết ban đầu, hình thành chuẩn mực đạo đức phù
hợp với lứa tuổi và pháp luật, đồng thời nắm được ý nghĩa của việc thực hiện
những chuẩn mực hành vi đạo đức đó. Nó từng bước hình thành cho học sinh
kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh,
lựa chọn và thực hiện các chuẩn mực hành vi đạo đức trong những tình huống
cụ thể của cuộc sống. Không những thế nó còn hình thành thái độ tự trọng, tự
tin, yêu thương quý trọng con người. Bên cạnh đó môn đạo đức còn giúp học

Đi học ở trường Tiểu học là bước ngoặt trong đời sống tâm lý của trẻ.
Đến trường, trẻ có một hoạt động mới giữ vai trò chủ đạo quyết định những
biến đổi tâm lý cơ bản một cách tự giác có tổ chức các hoạt động phong phú, đa
dạng từ phía nhà trường, gia đình và xã hội. Điều đó có tác động đặc biệt đến
sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh.
Ở lứa tuổi này, học sinh Tiểu học dễ xúc cảm. Học sinh chưa biết kiềm
chế và kiểm soát tình cảm của mình. Ý trí của các em chưa phát triển đầy đủ,
khi gặp thất bại các em có thể mất lòng tin vào sức lực và khả năng của mình.
Tuy nhiên, ở lứa tuổi này cá em lại ham hiểu biết, thích bắt chước người lớn và
rất thích làm “người lớn” Vì thế, việc thực hiện giáo dục các hành vi đạo đức,
các chuẩn mực đạo đức cho các em qua các hoạt động của giáo viên trên lớp,
qua các hoạt động thực hành trong lớp và ngoài giờ lên lớp là đặc biệt quan
trọng. Từ những hoạt động này mà ta có thể hình thành nhân cách cho học sinh,
giúp các em từ chỗ biết, hiểu đến việc thực hành thường xuyên hình thành kĩ
năng sống cho các em.
II- Những thuận lợi, khó khăn trong việc dạy- học môn Đạo đức ở lớp 2.
Qua quá trình dạy môn đạo đức ở lớp 2, tôi thấy có nứng thuận lợi và
khó khăn sau:
1. Thuận lợi:
a) Đối với giáo viên:
- Giáo viên được tập huấn thay sách giáo khoa lớp 1, 2, 3, 4, 5 trong đó
có môn đạo đức, giáo viên đã được hướng dẫn cách xây dựng, thiết kế bài học
theo hướng mới, được bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy -học. Được tham
dự các chuyên đề của đồng nghiệp về dạy môn đạo đức ở tổ chuyên môn, ở
trường.
- Giáo viên có kinh nghiệm trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh.
- Đồ dùng dạy học, tư liệu giảng dạy và các phương tiện phục vụ cho
việc giảng dạy trên lớp của giáo viên tương đối đầy đủ.
- Phòng học đảm bảo cho việc dạy và học của thầy và trò.
- Giáo viên được sự quan tâm giúp đỡ của đồng nghiệp, của BGH nhà

III- Một số biện pháp thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học môn
đạo đức ở lớp 2.
Trên cơ sở đánh giá về cơ sở lý luận và những đánh giá về những thuận
lợi và khó khăn trong giảng dạy môn đạo đức, qua việc trao đổi học hỏi kinh
nghiệm giảng dạy của các bạn đồng nghiệp, qua quá trình tích luỹ kinh nghiệm
trong giảng dạy, tôi xin trình bày một số biện pháp của mình trong việc thực
hiện “Đổi mới phương pháp dạy đạo đức ở lớp 2” như sau:
1- Lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp với bài học:
Trong giảng dạy môn đạo đức lớp 2, người giáo viên có thể sử dụng
nhiều phương pháp khác nhau trong một tiết dạy. Tuy nhiên mỗi một nội dung
bài, mỗi một hoạt động ta phải lựa chọn các phương pháp gảng dạy sao cho phù
hợp với nội dung của từng hoạt động, phù hợp với từng nhóm đối tượng học
sinh có như thế thì kết quả tiếp nhận kiến thức của các em mới dạt hiệu quả
cao.
Ví dụ 1: Khi dạy bài 11- Lịch sự khi nhận điện thoại (tiết minh hoạ- tiết
1) giáo viên thực hiện như sau:
*Hoạt động 1: Quan sát mẫu hành vi.
- Bước 1: Cho học sinh đóng vai diễn kịch lại kịch bản có mẫu hành vi đã
chuẩn bị.
- Bước 2: Yêu cầu học sinh đàm thoại để nhận xét về cuộc nói chuyện
điện thoại vừa xem.
*Hoạt động 2: Thảo luận nhóm.
- Bước 1: Học sinh thảo luận về những việc nên làm và không nên làm
khi gọi điện thoại.
- Bước 2: Đại diện nhóm trình bày nội dung mà nhóm vừa thảo luận
trước lớp.
*Hoạt động 3: Liên hệ thực tế, trong hoạt động này học sinh được luyện
tập theo mẫu hành vi chuẩn.
Ví dụ 2: Khi dạy bài 2 “biết nhận và sửa lỗi”, giáo viên thực hiện kết hợp
các phương pháp sau: Kể chuyện, nêu gương, thảo luận nhóm, suy nghĩ cá nhân

+ Một số dụng cụ như sọt rác, chổi, phấn (cho hoạt động- tiết 2)
+ Phiếu ghi câu hỏi (cho hoạt động 3- tiết 2).
Ví dụ 2: Khi dạy bài 11- “Lịch sự khi nhận và gọi điện thoại”, giáo viên
cần chuẩn bị một số đồ dùng như: Bộ đồ chơi điện thoại hoặc điện thật loại để
bàn (có thể thay thế bằng điện thoại di động - nếu có) để sử dụng trong tiểu
phẩm ở hoạt động 1- tiết 1 và hoạt động 3- tiết 1.
3. Dạy đạo đức cho học sinh thông qua các môn học khác.
Dạy các hành vi đạo đức thông qua các môn học khác là một hình thức
giáo dục đặc biệt quan trọng. Bởi lẽ, dạy các hành vi đạo đức cho học sinh
không chỉ bó hẹp ở các bài học đạo đức trong môn đạo đức, mà thông qua các
bài học cụ thể trong từng môn học như tiếng việt, môn toán v.v chúng ta có
thể giúp học sinh tiếp nhận những bài học cần thiết, cụ thê về những chuẩn
mực đạo đức, những hành vi đạo đức trong cuộc sống.
Ví dụ: Trong môn tiếng Việt học sinh học được học các bài tập đọc với
chủ điểm của từng tuần, từng tháng, học sinh biết những tấm gương người tốt,
việc tốt, khi học đạo đức các em có thể liên hệ đến (ví như trong phân môn tập
đọc ở lớp 2 các em đã được học bài tập đọc “Điện thoại” và làm học bài tập làm
văn về cách gọi điện thoại, học sinh bước đầu biết cách gọi điện thoại và nhận
điện thoại.Các em sẽ có thuận lợi hơn khi học bài đạo đức “Lịch sự khi nhận và
gọi điện thoại”.
Ở môn tự nhiên xã hội, học sinh được học những bài học nhận biết các
loài vật sống dưới nước, trên cạn và biết ích lợi của chúng, giáo viên thong qua
bài học giáo dục các em biết bảo vệ các loài vật và giúp học sinh tiếp nhận tốt
khi học đạo đức bài 14 –“Bảo vệ loài vật có ích”.
4. Dựa vào các hoạt động ngoại khoá để cung cấp, xây dựng cho học
sinh kiến thức về các chuẩn mực và hành vi đạo đức.
Ví dụ: Thông qua tổ chức đội, các buổi sinh hoạt đội, sao nhi đồng,
thông qua phong trào “Đọc và làm theo báo đội”, phong trào “chúng em làm kế
hoạch nhỏ”, phong trào “Tiết kiệm giúp bạn”, phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực”, thông qua các buổi chào cờ giáo viên

hiểu mà quan trọng hơn là biết vận dụng các chuẩn mực đạo dức, các hành vi
đạo đức vào thực tế cuộc sống, các em biết vận dụng và ứng xử tốt trong mối
quan hệ giữa bản thân với bạn bè, gia đình và ngoài xã hội. Các em có ý thức
và biết bảo vệ của công, bảo vệ môi trường sống v.v Học sinh nắm vững các
chuẩn mực đạo đức, biết vận dụng trong cuộc sống hang ngày để những hành vi
đạo đức học trong nhà trường trở thành phẩm chất đạo đức của mỗi học sinh,
các em trở thành những học sinh “Có đức, có tài” phục vụ đất nước sau này.
C- KẾT QUẢ KHẢO ỨNG, PHỔ BIẾN
I- Hiệu quả đạt được qua việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
môn đạo đức.
Qua thời gian thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn đạo đức, với
những biện pháp nêu trên, trong những năm học qua, học sinh hứng thú và yêu
thích học môn đạo đức, chất lượng môn đạo đức của học sinh ở những lớp tôi
trực tiếp giảng dạy đều đạt kết quả tốt, chất lượng hạnh kiểm của học sinh ở các
lớp tôi chủ nhiệm đều đạt hiệu quả cao – 100% học sinh đều đạt hạnh kiểm
“Thực hiện đầy đủ”, cụ thể là:
Năm học Số học sinh
Kết quả môn đạo đức Hạnh kiểm
A
+
A
Thực hiện
đầy đủ
TH chưa đầy đủ
2007-2008 23/10 10 13 23
2008-2009 30/13 15 15 30
2009-2010 20/4 14 06 20
Giữa HKI
2010-2011


Những biện pháp mà tôi đã nêu trên trong tiến trình thực hiện “Đổi mới
phương pháp dạy học môn đạo đức ở lớp 2”, không chỉ được kiểm nghiệm qua
thực tế giảng dạy trên lớp của tôi trong những năm học qua, mà đã được phổ
biến trong tổ chuyên môn khối 2 và trong toàn trường ở những năm học qua.
Qua thời gian thực hiện các biện pháp trên trong giảng dạy và giáo dục
đạo đức cho học sinh có hiệu quả tốt, các bạn đồng nghiệp đánh giá cao kinh
nghiệm của tôi. Trong năm học 2009-2010, kinh nghiệm của tôi đã được nhà
trường cho mở chuyên đề tại trường, nhằm kiểm định lại hiệu quả và rút kinh
nghiệm, phổ biến rộng ra toàn trường, để các bạn đồng nghiệp học tập và áp
dụng trong giảng dạy môn đạo đức nói riêng và các môn học khác nói chung.

Kinh nghiệm “Đổi mới phương pháp dạy học môn đạo đức ở lớp 2”, đã
góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy-học trong đơn vị. Tuy nhiên , kinh
nghiệm mà tôi nêu trên không tránh khỏi những hạn chế, tôi rất mong sự góp ý
tận tình cảu các cấp lãnh đạo, của các bạn đồng nghiệp để sáng kiến được áp
dụng ngày một rộng rãi và hiệu quả hơn.
Năm Căn, ngày 12 tháng 10 năm 2010
Người viết sáng kiến kinh nghiệm

Chu Thị Xuân