Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008-2009
CNG HềA X HI CH NGHA VIT NAM
c lp T do Hnh phỳc
BN CAM KT
I. TC GI:
H v tờn : V Th Mnh
Ngy, thỏng, nm sinh; Sinh ngy 03 thỏng 10 nm 1974
n v :Trng THCS Vinh Quang Tiờn Lóng Hi Phũng
in thoi:0313 882621 Di ng: 01266.380.509
E-mail: ô ằ
II. SN PHM:
Tờn sn phm: Hng dón hc sinh lp 8 gii bi toỏn bng
cỏch lp phng trỡnh
III. CAM KT
Tụi xin cam kt sỏng kin kinh nghim ny l sn phm ca
cỏ nhõn tụi. Nu cú xy ra tranh chp v quyn s hu i vi
mt phn hay ton b sn phm sỏng kin kinh nghim, tụi hon
ton chu trỏch nhim trc lónh o n v, lónh o S GD&T
v tớnh trung thc ca bn Cam kt ny.
Tiờn Thng, ngy 3 thỏng 2 nm 2009
Ngi cam kt
(Ký, ghi rừ h tờn)
V Th Mnh
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS
Vinh quang
1
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008-2009
DANH SCH CC SNG KIN KINH NGHIM VIT
TT Tờn SKKN
Thuc th
loi

Th ba n v o cỏc i lng oi khi bi toỏn cccho khụng thng nht m khi hc
sinh gii bi toỏn khụng chỳ ý n vic quy i.
Th t iu kin nghim ca phng trỡnh cú th khụng tho món yờu cu thc t
hoc cú nghim tho món cũn cú nghim khụng tho món t ú khụng th kt lun c ỏp
s bi toỏn
Th nm bi toỏn khụng cú cỏch gii quen thuc thỡ hc sinh rt hay nhm ln m
lỳc no cng cn xỏc nh c c n trung gian bng mt s c th. Vỡ vy khi xut hin
nhng bi toỏn yờu cn tỡm mt i lng qua mt vi i lng trung gian m i lng
trung gian khụng th tỡm ra c kt qu c th l hc sinh khụng lm c .
Th sỏu Nhng bi toỏn khụng cho ra kt qu c th , ỏp s l mt biu thc cú
cha ch l hc sinh rt hay lỳng tỳng.
Th by : cú nhng bi toỏn khụng th gii c hoc gii c ra hai ỏp s vn
tho món iu kin l hc sinh khụng kt lun c nh th no?
Trờn õy l cỏc lý do khin tụi trn tr nghiờn cu tỡm gii phỏp hc sinh g ri cỏc
vng mc khi gii cỏc bi toỏn dng nay.
2- Mc ớch nghiờn cu, ỳc rỳt kinh nghim :
Vi ti Hng dn hc sinh lp 8 gii cỏ bi toỏn bng cỏch lp phng trỡnh s giỳp
hc sinh cú t duy hng thỳ khi bt gp nhng dng bi toỏn ny . t ú thờm yờu thớch
mụn toỏn bit gn toỏn hc vo i sng thc tin , bit cỏch a thc tin vo trong bi
toỏn sau ú gii c bi toỏn ri li kim nh quan thc tin khng nh tớnh ỳng n
ca toỏn hc .
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS Vinh quang
3
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008-2009
3-Kt qu cn t c :
ti c vn dng cho cỏc i tng hc sinh thỡ mt yờu cu khụng th thiu ú l
phõn loi c hc sinh nhng bi toỏn khú ch dnh cho hc sinh gii ú l bi toỏn n
cha nghim tỡm c phi tớnh toỏn thụng qua nhiu i lng trung gian .
Mi hc sinh t gii n yu u cú th gii c mt na bi toỏn trong sỏch giỏo khoa m
khụng cn mt s gi ý bt k no ca giỏo viờn .

B1: Cho hc sinh t tỡm tũi cỏc bi toỏn thuc khi lp 8 m cỏc em cú yờu cu cn gii
B2: Yờu cu hc sinh phi thuc c ni dung bi toỏn khụng cn nhỡn vo bi sau ú
cho hc sinh din t ni dung bi toỏn di ngụn ng ca cỏc em túm tt cỏc i lng vi
cỏc con s
B3: Phỏt hin cỏc n v o ca cỏc i lng cn phi quy i nh th no
B4: a ra cỏc bc phõn tớch hng inh ca bi toỏn nh th no? Cú th gii bi toỏn
ny theo nhng cỏch no cú th , cỏch no hay ngn n gin thỡ trỡnh by
B5: Nờu mt vi chỳ ý cn trỏnh cú th gp bi toỏn tng t nh th ny.
Bờn cnh cỏc yờu cu trờn i vi hc sinh tụi vn vn ng ng nghip cựng chuyờn mụn
ỏp dng sỏng kin ca tụi kim nh tin cy v kt qu ti cca mỡnh
3- Kt qu thc hin: (Bng tng hp kt qu, s liu minh ho, i chiu, so sỏnh).
Lp 8B 8C 8B 8A
15% 27% 30% 50%
Sang nm sau
Lp 8C 8A 9D 8E
S % hc sinh
cú th gii c
85% 79% 93% 90%
Trờn õy l mt s bi toỏn c th
Bi 1:
Nh em ngay cnh bn sụng
i thuyn xuụi nc ht 5 gi lin
V nh ngc nc kh thờm
Phi i vt v ht ờm 10 gi
Cỏnh bốo theo nc lp l
Xuụi khỳc sụng ú ht gi bao lõu
Trong bi toỏn trờn hc sinh thng khụng bit bt u cỏch gii t ch no? Cỏc i
lng trờn liờn quan vi nhau nh th no? gm cú nhng i lng no xut hin trong bi
toỏn. Hng i ca bi toỏn xỏc nh nh th no?
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS Vinh quang

=S
xuụi
= S
ngc
GV: S
xuụi
= S
ngc
cú th tớnh bng cụng
thc no thụng qua cỏc i lng ó cho
Hóy biu th chỳng
Gii:
Thi gian cỏnh bốo trụi ht khỳc sụng chớnh l
thi gian nc chy ht khỳc sụng:
S
t
v
=
Trong ú S l di khỳc sụng
V l vn tc dũng nc
M :
2
v =
xuôi ngợc
v - v
Mt khỏc:

5 10
S S
= =

2S S S
v v v
= + =
đi
về
t = t + t
(1)
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS Vinh quang
6
Nc
(bốo)
Thuyn i
xuụi
Thuyn i
ngc
Vn tc
v t
xuụi
=5h
t
ngc
= 10 h
Quóng ng
S S
xuụi =
S
S
ngc
= S
Thi gian

2
2 2 2 2
nớc nớc
2
2
2 2
nớc
nớc
S S
t = t +t = +
v +v v - v
S(v + v S(v - v
t +
v - v v - v
2Sv 2S
t
v
v - v
v -
v
Vy :
=
2
2
nớc
2S
t
v
v -
v

GV: Quóng ng m búng i c tớnh
bng cụng thc no?
GV: Cú th tớnh c cỏc i lng trung
gian hay khụng?
GV: Trỡnh by ni dung bi ny nh th
no?
Gii:
Vy thi gian hai cu th chy chuyn ng
l:
120
10( )
12
s
t s
v
= = =
Do hai cu th chy ht sõn thỡ búng ngng
truyn Tc l thi gian m búng i ỳng bng
thi gian m hai cu th cựng chy.
Vy thi gian m búng chuyn ng l:10(s)
Do vn tc ca búng l 25m/s nờn quóng thi
gian m búng chuyn ng l:
S=v.t=25.10=250m
Vy quóng ng búng chuyn ng l :
250m
Bi 4:
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS Vinh quang
7
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008-2009
Mt ụ tụ i na quóng ng u vi vn tc 40 km/h v na quóng

+ = +
tb
tb
1
v
1 1
80 120 80 120
1 240
v 48
1 1
3 2
80 120
S
S S
=> = =
+ +
= = =
+
+
Vy vn tc trung bỡnh ca xe trờn c quóng
ng l 48 km/h
Bi 5:
Mt ngi i xe p trong1 gi u c 20 km cũn 1 h sau i c 16 km
ri ngi ú quay tr li ngay thỡ sau 3 h v n v trớ xut phỏt ban u. Tớnh
vn tc trung bỡnh ca ngi i xe p c quóng ng i v v?
GV: Cỏch gii bi ny cú gỡ tng t nh bi
toỏn trờn ?
GV: Nhng i lng no khụng thay i
trong bi toỏn ?
GV: Quóng ng va i v v cú gỡ khỏc

Cachs chn n cho bi toỏn nh th no? Cú
th biu th c nhng i lng no qua n
ngay
GV: Lp phng trỡnh ny t d kin bi
toỏn cho nh th no?
GV: Em hiu i cụng nhõn l trong 20 ngy
xong cụng vic thỡ mt ngy lm c bao
nhiờu phn ca cụng vic
GV: Tng t mt ngy mỏy lm c bao
nhiờu phn cụng vic?
GV: lp phng trỡnh nay nh th no?
GV: cho hc sinh t gii v a ra phng
ỏn
Gi thi gian c mỏy v cụng nhõn lm
xong cụng vic l x ngy ( K: x>0)
Mi ngy i cụng nhõn l c 1/20 cụng
vic
Mi ngy mỏy l c 1/4 cụng vic
Trong x ngy c hai i lm c l
1 1
.
20 5
x x+
hai i cựng lm xong cụng vic thỡ ta cú
phng trỡnh
1 1
. 1
20 5
x x+ =
x+4x=20 x=4 tho món iu kin bi

9
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008-2009
Bi 8:
Mt vt nhỳng ngp trong nc thỡ lc k ch 2N khi nhỳng ngp trong du
thỡ lc k ch 3N Tớnh trng lng riờng ca vt? Bit trng lng riờng
ca nc l 10(N/dm
3
) trng lng riờng ca duc l 8(N/dm
3
)
GV: Trong bi ny lờn chn n nh th no
l thớch hp ?
GV: cú th chn n giỏn tip qua i lng
trung gian no thỡ bi toỏn n gin hn?
GV: Biu th cỏc i lng ny nh th no?
Qua cỏc i lng ó cho v cỏc i lng
cn tỡm?
GV:
Cú th lp phng trỡnh trờn nh th no?
Kt lun nh th no v nghim va tỡm
c
GV: cho hc sinh nờu mt vi chỳ ý gp pha
trong bi toỏn trờn ?
GV: Cỏch khc phc bi ny nh th no?
Gi trng lng ca vt l x (N)
K: x>0
Khi y lc y c si một tỏc dng vo vt khi
nhỳng trong nc l: x-2
Th tớch ca vt l :
2

GV: Cho hc sinh nờu ni dung bi toỏn
Em hiu cỏc con sụ trờn cú ý ngha nh th
no?
Cõu sỏu l cau nh th no?
GV: ta phi hiu mi ngi c n my
ming cau?
GV: S ming cau b ra v s ngi phi
nh th no?
GV: S cau b 3 chớnh bng s ngi no?
GV: S cau b 10 chớnh bng s ngi no?
GV: Cỏch chn n cho bi toỏn nh th no?
GV: Cú th biu th cỏc i lng cũn li qua
n nh th no?
Gi s ngi yờu l x ngi K x l s t
nhiờn x<80
Khi y s ngi ghột l ; 80-x
S ming cau b 3 chớnh bng s ngi yờu .
Nờn s qu cau b 3 l
3
x
Nờn s qu cau b 10 l
80
10
x
Do s cau b 34 v s cau b 10 l 15 qu
nờn ta cú phng trỡnh :

3
x
+

2
x
+
Do 1 nam ghộp vi 2 n tha 7 n nờn ta cú
phng trỡnh :
7 : 2 4
2
x
x

+ =
ữ


( )
7 2 4
2
x
x

+ =
ữ

x+14=4x-16
x=10 tho món iu kin bi toỏn
Vy s bn nam l 10 ngi
Vy s bn n l :
10
7
2

th SKKN ny ca tụi tng bc nõng cao hiu qu trong ging dy phn toỏn ny.
- Cỏc bi thi kim tra ca hc sinh trong nm lp 8 v lp 9 cn cú mt bi tp gii bng
cỏch lp phng trỡnh
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS Vinh quang
12
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008-2009
PHN IV- TI LIU THAM KHO (NU Cể)
STT, Chc danh khoa hc v h tờn tỏc gi: Tờn ti liu tham kho, Tờn nh xut bn, Nm
xut bn.
*
Sỏch giỏo khoa toỏn lp 8 tp 2
Sỏch bi tp toỏn 8
Sỏch nõng cao ton 8
Sỏch Em mun gii toỏn
MC LC
Phn (chng, mc): Ni dung Trang
Ngời thực hiện : Vũ thế Mạnh Đơn Vị Trờng THCS Vinh quang
13