I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong xã hội, để tồn tại và phát triển, các cá nhân buộc phải liên kết
với nhau thành những cộng đồng lớn nhỏ khác nhau. Đời sống cộng đồng
đòi hỏi phải phối hợp, quy tụ hoạt động của những cá nhân riêng rẽ trong xã
hội theo những hướng nhất định. Để đạt được mục đích đó, loài người đã sử
dụng rất nhiều các công cụ điều chỉnh khác nhau, trong đó có pháp luật .
Pháp luật là sản phẩm của sự phát triển xã hội, nó không chỉ là công cụ quản
lý Nhà nước hữu hiệu mà còn xây dựng một xã hội có trật tự, kỷ cương, văn
minh. Vậy pháp luật có vai trò và giá trị xã hội như thế nào?
II.ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Khái niệm pháp luật

Pháp luật là hệ thống các quy tắc có tính chất bắt buộc chung, do nhà
nước ban hành (hoặc thừa nhận), thể hiện ý chí và bảo vệ lợi ích của giai cấp
thống trị và được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế; là
công cụ có hiệu lực nhất để điều chỉnh các quan hệ xã hội cơ bản phù hợp
với ý chí và lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội có giai cấp.
2.Vai trò và giá trị xã hội của pháp luật.
2.1- Vai trò xã hội của pháp luật.
Pháp luật là phương tiện thể chế hóa đướng lối, chủ trương của Đảng.
Đảng được nhân dân trao cho sứ mệnh vẻ vang là người lãnh đạo nhà nước,
lãnh đạo xã hội, không ngừng củng cố và nâng cao vai trò lãnh đạo của
Đảng là quy luật khách quan của cách mạng Việt Nam. Sự lãnh đạo của
Đảng được thực hiện trước hết bằng việc đề ra các đường lối, chủ trương
đúng đắn, sử dụng các hình thức, phương tiện, phương pháp khác nhau để
thực hiện trong thực tế các chủ trương đó.Thể chế hóa đường lối, chủ trương
thành pháp luật chính là phương thức thông qua nhà nước làm cho đường
lối, chủ trương của Đảng trở thành những quy tắc chung đối với mọi thành
viên của xã hội. Do được thể chế hóa thành pháp luật, đường lối, chủ trương
của Đảng trở thành những mệnh lệnh, chỉ thị mang tính chất quyền lực nhà
nước, được thực hiện một cách trực tiếp, chính xác và thống nhất trong cả

nghĩa vụ của bên tham gia hoạt động kinh tế. Đồng thời, pháp luật củng cố
và bảo vệ những nguyên tắc vốn có của nền kinh tế thị trường như: tính quy
định của lợi ích, nhu cầu của người tiêu dùng đối với sản xuất, bảo đảm tôn
trọng sự cạnh tranh, cạnh tranh lành mạnh,…Ngoài ra pháp luật còn là
phương tiện bảo vệ lợi ích kinh tế tốt nhất đối với các bên tham gia hoạt
động kinh tế trong trường hợp xảy ra tranh chấp kinh tế, vi phạm hợp đồng
kinh tế. Nhờ các quy định đó mà nhà nước có thể tổ chức và quản lý được
nền kinh tế, tạo điều kiện cho nền kinh tế tăng trưởng trong sự ổn định, cân
đối và điều tiết nền kinh tế theo chiều hướng mà nó mong muốn.
2
b) Pháp luật là cơ sở cho việc tổ chức, hoạt động và giám sát hoạt động
của bộ máy nhà nước.

Pháp luật do nhà nước ban hành, song khi có hiệu lực pháp lý thì pháp
luật lại tạo ra cơ sở pháp lý cho việc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà
nước. Nhà nước không thể tồn tại nếu thiếu pháp luật. Pháp luật quy định
các loại cơ quan nhà nước, trình tự thành lập, cơ cấu tổ chức của từng loại,
từng cấp và từng cơ quan, những quy định đó trở thành cơ sở để tổ chức bộ
máy nhà nước.
Để quản lý toàn bộ xã hội, nhà nước dùng nhiều phương tiện, biện pháp,
nhưng pháp luật là phương tiện quan trọng nhất. Với những đặc điểm riêng
có của mình, pháp luật có khả năng triển khai những chủ trương chính sách
của nhà nước một cách nhanh nhất, đồng bộ và có hiệu quả nhất, trên quy
mô rộng lớn nhất. Nhà nước cũng dựa vào pháp luật để phát huy quyền lực
và kiểm tra, kiểm soát hoạt động của các tổ chức, các cơ quan, các nhân viên
nhà nước và mọi công dân. Ngoài ra, thông qua việc quy định bằng pháp
luật các nguyên tắc tổ chức và hoạt động, quyền hạn và nghĩa vụ, các chế độ,
thể lệ, quy chế của các cơ quan quản lý nhà nước, quy chế viên chức nhà
nước, tổ chức bộ máy nhà nước…mà nhà nước tự hoàn thiện bản thân mình,
Căn cứ vào các quy định pháp luật có thể xác định các hoạt động trong thực

Nam. Mặt khác, pháp luật phủ nhận, không ghi nhận hoặc cấm sự tồn tại
hoặc hạn chế sự phát triển của những hệ tư tưởng không phù hợp với hệ tư
tưởng giữ địa vị thống trị. Ví dụ như pháp luật Việt Nam không thừa nhận
những tư tưởng kì thị dân tộc, chống chủ nghĩa xã hội, mê tín dị đoan,…Để
từ đó đảm bảo trật tự, an ninh, xã hội.
d) Pháp luật tạo điều kiện thuận lợi cho việc thiết lập và phát triển các
mối quan hệ ngoại giao, hữu nghị và hợp tác quốc tế.

Pháp luật thừa nhận các tập quán quốc tế, quy định các trình tự và thủ tục
ký kết, phê chuẩn, gia nhập điều ước quốc tế; quy định trình tự, thủ tục thiết
lập quan hệ ngoại giao với các nước khác. Tạo môi trường pháp lý thuận lợi
cho việc hình thành những quan hệ mới trong xã hội, đồng thời củng cố, mở
rộng các mối quan hệ hợp tác quốc tế giữa nhà nước xã hội chủ nghĩa với
các nước khác và các tổ chức quốc tế.
Pháp luật luôn hướng tới việc thúc đẩy hình thành những quan hệ xã hội
mới thể hiện sự bình đẳng, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau giữa những người trong
xã hội. Bên cạnh đó, pháp luật còn là cơ sở pháp lý để đấu tranh với những
hiện tượng tiêu cực trong quan hệ quốc tế nhằm bảo vệ lợi ích của đất nước
mình. Ví dụ, ở nước ta trước thời kỳ đổi mới, Đảng và Nhà nước ta thực
hiện chính sách ngoại giao khép kín. Nước ta chỉ quan hệ ngoại giao, kinh
tế, chính trị với các nước xã hội chủ nghĩa. Hệ thống pháp luật của nước ta
ngăn cấm hoạt động đầu tư của tư bản nước ngoài. Trong thời đại mở cửa và
Quốc tế hóa như hiện nay điều đó không còn phù hợp nữa. Đường lối ngoại
giao của nước ta đã có sự thay đổi căn bản. Hiện nay, chúng ta đã đặt quan
hệ ngoại giao với hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ.Đặc biệt tháng 11 năm
2007 Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thương mại Thế
giới (WTO). Điều đó đòi hỏi pháp luật phải có những thay đổi để phù hợp
với xu thế chung. Sự thay đổi đó thể hiện trong các bộ luật như: Luât Đầu tư,
4
Luật Thương Mại,…Nhà nước ta đã có nhiều chính sách nhằm thu hút vốn