I, ĐẶT VẤN ĐỀ
Hội đồng dân tộc và các ủy ban của Quốc hội là các cơ quan của Quốc hội giữ
một vai trò hết sức quan trọng trong vấn điề giúp việc cho Quốc hội .Và các cơ
quan này ngày càng khẳng định được vai trò,vị trí của mình trong cơ quan
quyền lực cao nhất của cả nước_Quốc hội.Thông qua các hoạt động của mình
các cơ quan này đã phát huy được hết sức mạnh cũng như vai trò cua mình.Để
làm rõ hơn vấn đề này nhóm chúng em xin phân tích : “hoạt động của Hội đồng
dan tộc và các Uỷ ban của Quốc hội ”
II, GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1, Khái quát chung :
a : Vị trí của Hội đồng dân tộc và các Uỷ ban thường trực của Quốc hội
Theo đó, Hội đồng dân tộc và các Uỷ ban của Quốc hội là các cơ quan
thường trực của Quốc hội, làm việc theo chế độ tập thể và quyết định theo đa
số. Hội đồng dân tộc các Uỷ ban của Quốc hội chịu trách nhiệm và báo cáo
công tác trước Quốc hội, trong thời gian Quốc hội không họp thì có nhiệm vụ
báo cáo công tác trước Uỷ ban Thường vụ Quốc hội. Các thành viên của Hội
đồng dân tộc và các Uỷ ban thường trực của Quốc hội do Quốc hội quyết định
số lượng thành viên và bầu trong số các đại biểu Quốc hội. Quốc hội có quyền
bãi nhiệm miễn nhiệm đối cới các thành viên của Hội đồng dân tộc và các thành
viên của ban Thường trực Quốc hội.
Từ góc độ pháp lý, Hội đồng dân tộc và các Uỷ ban của Quốc hội hoạt
động thường xuyên, liên tục trong suốt nhiệm kì của mình và đóng vai trò của
các cơ quan chuyên môn, tư vấn và giúp việc cho Quốc hội trong các lĩnh vực
thuộc chức năng của Quốc hội.
1
Tóm lại, với vị trí là cơ quan thường trực do Quốc hội thành lập, hội
đồng dân tộc và các Uỷ ban giữ vai trò như một cơ quan giúp việc
b : Nhiệm vụ quyền hạn của Hội đồng dân tộc và các ủy ban của Quốc hội
Trước hết về nhiệm vụ của Hội đồng dân tộc là nghiên cứu và kiến nghị,với
Quốc hội về vấn đề dân tộc.Thực hiện việc giám sát thi hành chính sách dân
tộc,các trương trình phát triển kinh tế xã hội miền núi,và vùng có đồng bào đân
ủy ban tuy nhiên vai trò của hội đồng dân tộc và ủy ban quốc hội chỉ được coi
như cơ quan tư vấn cho Quốc hội. Ủy ban và hội đồng chưa có thẩm quyền
quyết định trình hay không trình trước quốc hội.Bên cạnh đó nhiều dự án được
cơ quan soạn thảo chuẩn bị chậm chỉ gửi cho ủy ban khi bắt đầu thẩm tra khiến
các thành viên ủy ban không có thời gian nghiên cứu sâu nên chất lượng thẩm
tra hạn chế.
Thứ ba, thành phần tham gia thẩm tra thường chỉ là thành viên Ủy ban mà
thiếu vắng các nhà khoa học, các chuyên gia am hiểu về luật. Mặt khác, thành
viên Ủy ban thường được cơ cấu từ các đại biểu công tác từ các cơ quan hành
chính địa phương nên khi thẩm tra báo cáo thường ít nhận được ý kiến đóng
góp của các thành viên này.
Thứ tư, luật chưa quy định cụ thể, rõ ràng về trách nhiệm của cơ quan đại
diện, trách nhiệm của cơ quan thẩm tra hoặc Thường trực cơ quan thẩm tra khi
3
phát biểu ý kiến của cơ quant ham gia thẩm tra, trình tự, nguyên tắc, phương
thức tiến hành thẩm tra dự án, đề án của cơ quan tham gia thẩm tra. Trên thực tế
năng lực Ủy ban dự kiến những vấn đề Quốc hội thảo luận tại phiên toàn thể
vẫn còn hạn chế.
• Đối với việc thực hiện chức năng giám sát
Theo nhận xét chung, sau khi Luật hoạt động giám sát của Quốc hội có hiệu
lực, các cơ quan của quốc hội thực hiện quyền giám sát chủ động, tích cực đầy
đủ hơn, có nề nếp hơn, theo chương trình, kế hoạch, có kết quả và thực sự có
chuyển biến. Trong quá trình cải cách và nâng cao chất lượng hoạt động giám
sát của Quốc hội nói chung, hoạt động giám sát của Hội đồng dân tộc và các Ủy
ban đang đứng trước đòi hỏi là yêu cầu nội dung giám sát ngày càng phải mang
tính chuyên môn, hoạt động giám sát phải theo chương trình được phê duyệt có
kế hoạch. Ví dụ như tại kì họp thứ 6 Quốc hội khóa 12, Quốc hội đã biểu quyết
thông qua chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2010 tại kì họp
thứ 7 trong đó có giám sát chuyên về thực hiện chính sách, pháp luật về thành
lập trường, đầu tư và đảm bảo chất lượng đào tạo đối với giáo dục đại học.
việc chấp hành đến cùng.
Thứ tư, trình tự thủ tục giám sát còn chưa hợp lý. Hiện nay trình tự thủ tục
giám sát còn chung chung chưa có trình tự thủ tục riêng cho những lĩnh vực đặc
thù, ví dụ như vấn đề giám sát ngân sách, giám sát tư pháp. Mặt khác các chủ
thể tham gia giám sát thực hiện thủ tục này còn mang tính qua loa hình thức.
5