1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN 
CHO CUA ĂN VÀ QUẢN LÝ AO,
RUỘNG NUÔI CUA
MÃ SỐ: MĐ04
NGHỀ: NUÔI CUA ĐỒNG
Trình độ: Sơ cấp nghề 2

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liu này thuc loi sách giáo trình nên các ngun thông tin có th
c phép dùng nguyên bn hoc trích dùng cho các m o và
tham kho.
Mi mch lc hoc s dng vi m
doanh thiu lành mnh s b nghiêm cm.
MÃ TÀI LIỆU: 04

3

LỜI GIỚI THIỆU

 cua
, ruc biên son theo
c thnh là m, có th dùng
 dc lp hoc cùng mt s p hun hoc dy
ngh i 3 tháng (dy ngh ng xuyên). Sau khi hc viên
có th hành ngh, rung nuôi cua. c
hng ao, rung nuôi cua; Chun b ao, rung nuôi cua;
Chn và th cua gi          y
ngh ng.
4

, rung nuôi cua gii thiu v vic
n lý ao, rung nuôi cua và king; ni dung
c phân b ging dy trong thi gian 92 gi, gm 3 bài.
Ni dung ging dy gm các bài:

Bài 2: Qun lý ao, rung nuôi cua
Bài 3: King
Trong quá trình biên son, chúng tôi có s dng, tham kho nhiu,
hình nh ca các tác gi c, cp nht nhng tin b khoa hc
k thut, s góp ý cng nghic bit là nhng v v
chn lý ao, rung nuôi cua thc t tNinh Bình,
Bc Ninh, Hà N Chúng tôi xin chân thành c
Nhóm biên soc c T chc cán b - B NN&PTNT,
o và ging Thy sn, các chuyên gia và các nhà
qun lý tu ý kin quý báu và tu kin thun
l chúng tôi hoàn thành cun giáo trình này.
Mu c g tránh khi thiu sót, rt
mong nhc s n cc gi  c hoàn thin


4.4. Qun lý s dng tha cua 38
Bài 2: Qun lý ao, rung nuôi cua 46
1. Qun lý an toàn cua nuôi 46
ch hi 46
1.2. Kim tra an toàn công trình nuôi 50
m bo ch trú n cho cua khi lt xác 52
1.4. Dit cá tp 53
2. Qung 54
2.1. Tiêu chun các yu t ng trong ao, rung nuôi cua 55
nh các yu t ng 57
2.3. Qun lý các yu t ng trong ao, rung nuôi 57
3. Qun lý s dng thuc, hóa cht bo v thc vt 64
3.1. Các loi hóa cht s dng trong nông nghip 65
nh m ô nhim thuc hóa cht 66
3.3. X lý ô nhim hóa cht bo v thc vt 67
3.4. Bin pháp canh tác nông nghip bn vng 69
4. Quc 71
nh mc trong ao, rung 71
nh k: 72
c khônnh k 73
6

c sau khi thay 73
Bài 3: King 78
nh thm kim tra 78
2. Chun b dng c, mi nh 78
3. King theo kích c chiu rng mai cua 81
3.1. Thu mu cua 81
u rng mai cua 82
3.3. Cân trng cua 83

          
.
CO
2
: Khí cacbonic.
NH
3
: Khí amoniac.
H
2
S: Khí hydrô sulfua.
.
8

MÔ ĐUN CHO CUA ĂN VÀ QUẢN LÝ AO, RUỘNG NUÔI CUA
Mã mô đun: MĐ 04

Giới thiệu mô đun
n lý ao, rung nuôi cua có thi gian hc là 92
gi lý thuyt, 64 gi thc hành và 8 gi kim tra. 
này trang b i hc các kin thc và k   thc hin các
công vic:
- Chun b thc hi
- Thc hic công vic qun lý cua, quc;
- King.
Nội dung của mô đun gồm:
- ;
- Qun lý ao, rung nuôi cua;
- King;
 i hc phm bo mt s yêu cu sau:


- n cua bng vt phù du

Hình 4.1.1: Mt s ng vt phù du là thca cua bt
-  mùn bã hng v, ng vt
nh trên cn, côn trùng
10
Hình 4.1.2: Mt s ng va cua ng thành


trn gia các nguyên liu vi nhau.
Công thc tht, th hin:
- Nguyên tc khoa hc:
 nhu cng;
+ Cân bng các chng.
- Nguyên tc kinh t:
+ Nguyên liu d kim
+ Thi có giá c hp lý.
12

Chú ý:
+ Tính sn có, chng và giá c ca ngun nguyên liu th
c ng ca cng.
+ Nhi m cng
+ Giá c ca nguyên liu ph thuc theo mùa, vì vy nên xây dng nhiu
 dng nguyên li có th ch ng ngun nguyên liu và h giá
thành.


2.1.2. Tính t l phi trn ca nguyên liu


* 
Ví d  hình thành công thc thm. Thc
m các thành phn nguyên li
+ Bm
+ Bt cám gm
S d
- c 1: V mt mm cc  tâm hình
vuông.

Bt cá: 71,15g
Bt cám go: 28,85g
Khm có trong 100 g th bt cá là:
71,15 g x 60% = 42,69 g
Khm có trong 100 g thn t bt cám go là:
28,85 g x 8% = 2,31g
Vy tng là:
42,69 + 2,31 = 45 g
* Thm 3 thành phn nguyên liu tr lên:
 lp công thc th 3 nguyên liu tr lên, gc:
nh thành phn nguyên liu có trong th
c 2: Tính các t l phi trn gia các nguyên liu:
+ Thc hin khng ch t l phi trn ca mt s nguyên liu.
c bi các nguyên licó t l phi trn.
nh t l phi trn ca các nguyên liu còn li.
Ví d 2: Hình thành công thc thm 40%. Th
gm có các thành ph
Bt cá: m
Bt th m
Bt cám go: m
Bc: m
Bit rng bt cá và bt tht m (thm), cám g
và bc là ngun cung cng (thng).
Bit ri ta phi hp 3 phn bi vi mt phn bt th
phn bt cám go vi 1 phn bc.
Cách làm:
- c 1: V t mm yêu cu  tâm hình vuông
14

- m trung bình ca nhóm thm và

+ Bt thn: 67,40% x 1/4 = 16,86%
Nhóm thng:
Nhóm thc
m 55%
Nhóm th
ng 9%
40
31
15
46
15

+ Bt cám go (2 phn): 32,60 x 2/3 = 21,73%
+ Bc (1 phn ): 32,60 x 1/3 = 10,87%
Công thc thm:
Bt cá: 50,54 %
Bt th 16,86 %
Bt cám go: 21,73 %
Bc: 10,87 %
100 %
Khng các thành phn và khm ca các thành phn trong
100 g th
+ Khm t bt cá: 50,54g x 60% = 30,32g
+ Khi m t bt th 16,86 g x 40% = 6,74g
+ Khm t cám go: 21,73 g x 8% = 1,74g
+ Khm t c: 10,87 g x 11% = 1,20g
40,0g
2.2. Chn nguyên liu
- Chng nguyên liu là v then cht trong thy sn.
- La 


Hình 4.1.6: Bt cá
17

Bng 4.1.1: Thành phng ca mt s loi bt cá
T l (%)
Ngun bt cá
m
M
Khoáng

 m
Cá Anchovy
65
9
16
-
10
Cá trích
72,7
9,1

ca bt tht có nhiu lom khó tiêu hóa).
- Bt thc ch bin t sn phm ca lò m, bao gm: rut
già, gân, móng, th dày và lông.
- ng can xi <3%.
- m ph thuc vào chng, ngun gc nguyên liu ch
bin.

Hình 4.1.7: Bt tht
* Giun và bt giun:
- n thm d tiêu hoá và hp thu.
18

- Có th s dng trc ti làm th. Hình 4.1.8: G
Hình 4.1.9: B
-   : tht c có th
  ng hoc hp chín b 
n thành b
sn xut th ch. Hình 4.1.10: 
- 
Hình 4.1.11: Tép (moi, 
Hình 4.1.12: C

Bt nhuyn th
92
34,8
2,1
11,6
44,66
2.2.1.2. 
 



*  
- B, khô dng là ngum thc vt thay th cho
bt cá tt nht.
- 
-

Hình 4.1.13: 
20

* Bánh du phng (lc):
- Bánh d u phng là ph
phm ca quá trình ép du.
- m ca bánh du
u phng khong 45%.
-  ng cht béo khong
2% (ép công nghip ), 8-10% (ép th
công).
- D b nhim nm, mc làm
gim chng.

89
m
45-48
41
21,5
45-48
M
1,9
1,4
1,6
1,1
Khoáng
6,2
6,5
7,0
4,5
ng thô (MJ/kg)
17,5
17,9
16,1
-
ng tiêu hóa (MJ/kg)
13,5
9,1
-
-
21

2.2.2. Nguyên liu cung cng:
ng trong tha cua ch yu do tinh bt cung cp.

gim chng. Hình 4.1.18: Bt ngô
22

Bng 4.1.4: Thành phng ca mt s nguyên liu cung c
ng
T l (%)
Ngun
 khô
m
M

Khoáng
Ngô vàng
88
8,5
3,6
2,3
1,3
Go
90
12,8
4,6
5,3
7,4
Cám go
91
12,8

1,2
1,3
0,4
Cám lúa mì
89
16,4
4,0
9,9
5,3
Chú ý:
- Nguyên liu cung cng c:
u làm gim s ngon ming và gim kh 
+  kt dính ca viên th
- Vi nguyên liu cung cp chm:
+ Cn phi ch th nhiu ngum.
+ M thay th ngum bt cá bng vt khác hom
thc vt không nên quá 50% và cn b sung premix khoáng, vitamin.
- Khi la chn nguyên liu nên da vào ngun nguyên liu sn có ta
.
2.2.3. Giá nguyên liu
Giá ca nguyên ling cách so sánh giá ca
t chm.
- nh giá cm trong nguyên liu.
- La chn nguyên lim thp nht.
23

Ví dụ: có hai loi bt cá có th la ch sn xut tht
loi là bt cá A giá thành là 7000

m, mt loi là bt cá B giá

2.

10
3.

15
4.

25
5.
Cám ngô
25
6.

4
7.

0,5
8.

0,5
Công thc 2: áp d nuôi có ngung vt ti ch
(cá, tôm, nhuyn th tp)
TT
Loại nguyên liệu
Tỷ lệ phối trộn (%)
1.

30
2.

Trong quá trình x lý nguyên liu cn tránh vic x lý quá mc bng
nhit, hoc x ng kim d phá v cu trúc nguyên liu, làm
gim giá tr ng ca th
Có mt s  
* Ngâm nguyên lic:
- Quá trình ngâm nguyên lic hai li ích khi ch bin th
+ Làm cho quá trình nu chín nguyên lic d 
+ Ly ra khi nguyên liu nhng cht gc hi hoc cht kháng dinh
ng.
- Hình thc áp dng ch yu cho các nguyên liu có ngun
gc thc vt h u, ht có du).
- c hin: nguyên liu c c t 6-24h 
nhi trong phòng.
* X lý bng nhit:
- X lý bng nhit m (nu chín, hp): nguyên lic luc
sôi hoc hp bc nóng trong thi gian khong 30 phút.
- X lý bng nhit khô y):
+ Nguyên lii ánh nng mt tri t 6h -12h.
+ Sy  nhi 60
o
C trong thi gian 12h.
25

+ Rang nguyên liu trong các cho nóng  nhi 200
o
C, ví d rang
c khi xay nguyên liu thành bt.
i vi các ht thuc h u x lý bng nhit m có hiu qu i
x lý bng nhit khô. Quá trình nu chín hoc hp chín s  
hoá và giá tr ng ca các ht. Nhit có tác dng phá hu nhng cht c