1
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH ĐẠI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÌNH ĐẠI
ĐỀ TÀI: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HỌC
SINH CHƯA NGOAN CÁC TRƯỜNG THCS
HUYỆN BÌNH ĐẠI – TỈNH BẾN TRE
Bình Đại, tháng 2/2012
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài.
Trong chiến lược con người, Đảng và Nhà nước ta luôn đề cao vai trò của
giáo dục đạo đức, chính đạo đức đã góp phần quan trọng vào quá trình giáo dục
nhân cách con người ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là thế hệ trẻ. Bác Hồ đã dạy: “ Đạo
đức là cái gốc của người cách mạng. Đạo đức cũng phải là cái gốc của con người
phát triển toàn diện mà nhà trường phổ thông có trách nhiệm đào tạo”.
Thực vậy nhà trường là nơi có điều kiện tốt nhất để giáo dục thế hệ trẻ có
hiệu quả nhất, đạo đức là gốc, là nền tảng của sự phát triển nhân cách con người.
Ở mọi thời đại, mọi quốc gia vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức là công
việc quan trọng luôn được nhà trường và xã hội quan tâm. Đạo đức, lối sống của
học sinh được hình thành từ môi trường, gia đình, nhà trường và xã hội, trong đó
nhà trường đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của các em.
Trong nhà trường phổ thông hiện nay nói chung, nhà trường trung học cơ sở
nói riêng, vấn đề học sinh chưa ngoan luôn là nội dung được các cấp của ngành
giáo dục, các nhà quản lý đặc biệt quan tâm, tìm và thực hiện nhiều giải pháp để
giáo dục có hiệu quả. Tuy nhiên thực tế vẫn còn là điều bức xúc của nhà trường,
gia đình và xã hội. Các nhà giáo dục, các thầy cô giáo vẫn luôn phàn nàn về tình
trạng học sinh chưa ngoan được biểu hiện ở các hành vi chưa tốt, năng lực học tập
yếu kém với những cái tên khá phổ biến thông thường như: học sinh cá biệt, khó
dạy, hư hỏng, chậm tiến, lười học…luôn tồn tại ở các nhà trường phổ thông trong
đó có ở 16 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Bình Đại.
II. Lý do chọn đề tài.
Đảng ta đã xác định con người vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển xã

huyện Bình Đại, Tỉnh Bến Tre”.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
Trong điều kiện và năng lực có hạn, chúng tôi chỉ tìm hiểu, khảo sát thực
trạng, nguyên nhân, các hình thức biểu hiện của học sinh chưa ngoan ở 16 trường
trung học cơ sở trên địa bàn huyện Bình Đại ở đầu năm và giữa năm học 2011 –
2012. Thực hiện công tác chỉ đạo trong suốt thời kỳ, thống kê kết quả đạt được và
đề ra các giải pháp hữu ích, thiết thực tiếp tục áp dụng vào thực tiễn trong công tác
3
quản lý, giáo dục ở các trường trung học cơ sở. Đồng nghiệp trong tỉnh có thể tham
khảo và vận dụng vào nhà trường của mình, vì những hành vi chưa ngoan của học
sinh ở các trường trung học cơ sở có những nét tương đồng về hình thức, mức độ
đối với học sinh trung học cơ sở hiện nay.
IV. Mục đích nghiên cứu.
Học sinh chưa ngoan luôn là điều băn khoăn, bức xúc của các trường phổ
thông, mỗi cấp học có mức độ biểu hiện khác nhau.
Số học sinh chưa ngoan ở các trường trung học cơ sở không nhiều nhưng
hầu như có mặt ở nhiều lớp, có em chưa ngoan suốt cả cấp học, có em tiến bộ
chậm, điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc xây dựng nề nếp dạy và học,
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường theo quan điểm “ Đổi mới
căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo” theo Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đã
nêu. Do vậy việc chọn đề tài này và thực hiện có hiệu quả sẽ khắc phục các biểu
hiện của hành vi đạo đức chưa tốt, đồng thời giúp cho chúng tôi nâng cao trình độ
lãnh đạo quản lý trong việc giáo dục học sinh chưa ngoan, qua đó chia sẽ với đồng
nghiệp những kinh nghiệm quản lý bổ ích từ thực tiễn công tác lãnh chỉ đạo nhà
trường trung học cơ sở mà người lãnh đạo đã và đang đối mặt.
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.
Từ lâu vấn đề đạo đức, giáo dục học sinh chưa ngoan luôn được ngành quan
tâm, các nhà quản lý mất nhiều thời gian với nhiều biện pháp đã thực hiện nhưng
kết quả chưa đạt như mong muốn.
Trong chỉ đạo còn nặng chỉ đạo suông theo cấp trên yêu cầu, thiếu sơ, tổng

Vấn đề giáo dục học sinh được đặt lên hàng đầu trong mục tiêu giáo dục
toàn diện đối với học sinh.
Lúc sinh thời Bác đã dạy: “ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách
mạng cho thế hệ trẻ, đào tạo họ thành người thừa kế xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội
vừa hồng vừa chuyên. Bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thế hệ đời sau là việc rất
quan trọng và cần thiết”, do đó trong dạy và học đều phải chú trọng cả tài lẫn đức.
Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạo đức
cách mạng thì có tài cũng vô dụng, các nhà trường luôn chú ý giáo dục rèn luyện
cả đức lẫn tài. Nhưng trong thực tế ở nhà trường, sự giảm sút đạo đức của học sinh
5
biểu hiện dưới các hình vi chưa ngoan ở nhiều mức độ khác nhau, nhưng như thế
không có nghĩa là bản chất của học sinh là xấu. Vấn đề là do sự phối hợp giáo dục
giữa nhà trường, gia đình và xã hội chưa đầy đủ và đồng bộ về cuộc sống cả về vật
chất lẫn tinh thần cho các em. Nhiều nguyện vọng, ước mơ, tình cảm của các em
chưa được giải quyết một cách thỏa đáng. Sự hẩng hụt về tâm lý đã ảnh hưởng lớn
đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách của các em nói chung và đạo đức
nói riêng, đòi hỏi phải có sự giáo dục hiệu quả. Bác Hồ đã dạy:
“ Hiền dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Thật vậy, nhà trường là nơi tốt nhất có điều kiện nhất để hình thành và phát
triển nhân cách. Có người cho rằng không có học sinh hư, chỉ có học sinh chưa
ngoan và cũng chưa có định nghĩa học sinh chưa ngoan là như thế nào để đảm bảo
đủ các biểu hiện về hành vi, lời nói của các em mà chúng ta thường bắt gặp.
Chúng ta biết rằng tuổi các em học sinh bậc trung học cơ sở ở độ tuổi 11 đến
15 là độ tuổi đang phát triển, tuổi giả từ ấu thơ bắt đầu nhìn đời với sự tò mò, hiếu
kỳ năng động, tuổi có nhiều hứa hẹn không còn thơ dại, dễ bị cám dỗ, sa ngã, thiếu
lòng nhẫn nại và ý thức tự trọng.
Do đó cần được giáo dục chu đáo về kiến thức đạo đức căn bản, tối thiểu cần
thiết để ngăn chặn các nhận thức về hành vi sai lệch trái với chuẩn mực đạo đức
nội quy nhà trường mà không ai khác hơn là những người thân trong gia đình và

Tổng hợp số liệu học sinh chưa ngoan ở 16 trường trung học cơ sở trên địa
bàn huyện Bình Đại có kết quả như sau:
Tổng số học
sinh THCS
toàn huyện
Tổng số
học sinh
chưa
ngoan
Tỉ lệ
học
sinh
chưa
ngoan
Học sinh chưa ngoan chia theo khối
Tổng
số
Nữ
Tổng
số
Nữ %
Khối 6 Khối 7 Khối 8 Khối 9
TS Nữ TS Nữ TS Nữ TS Nữ
7545
382
9
1045 186
13,85% 271 46 301 51 227 38 246 51
Từ số liệu thống kê trên cho thấy rằng
Tỉ lệ học sinh chưa ngoan khá cao là 13,85% trong toàn huyện.

GV
Chơi
game
nhiều
Không
thuộc
bài
thường
xuyên
Vắng
nhiều
buổi
Mất
trật
tự giờ
học
Không
quan
tâm
đến
việc
học
Kết
băng
nhóm
Biểu hiện
khác
( ghi cụ thể )
Trang
phục

hạnh
phúc
Gia
đình
không
quan
tâm
Gia
đình
có
quan
tâm
nhưng
không
hiệu
quả
Không
sống
chung
cha
mẹ
Học
yếu
Nghiện
game
Do
bạn
bè
xa
lánh

Hết
bậc
THPT
Trên
THPT
Dưới 1
giờ
1h –
2h
2h – 3h
Trên
3h
100 25 35 28 12 38 33 16 13
9
Từ kết quả trên cho thấy các em học sinh chưa ngoan dành thời gian học bài,
làm bài ở nhà quá ít 38% học bài dưới 1 tiến đồng hồ, chắn chắc sẽ không thuộc
bài hoặc chuẩn bị bài đầy đủ khi đến trường.
Nguyện vọng học tập hết bậc trung học cơ sở trở xuống chiếm tỉ lệ 60%, đặc
biệt có 25% học sinh không xác định mức đến của việc học tập.
Qua tìm hiểu đa số các em có nhận thức đúng khi cho rằng hiện nay chưa
học khá giỏi là do chưa dành nhiều thời gian để học tập, mất căn bản nhiều năm.
III. Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề.
1. Các bước thực hiện sáng kiến kinh nghiệm.
Để có cơ sở thực tiễn trong việc thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi
đã thực hiện các bước sau:
- Tiến hành khảo sát ở 16 trường trung học cơ sở trong huyện theo mẫu để
thống kê số liệu học sinh chưa ngoan, những biểu hiện về hành vi chưa ngoan phổ
biến, phân tích nguyên nhân, tìm hiểu nguyện vọng và thời gian cho việc học tập ở
nhà.
- Tiến hành khảo sát vào đầu năm học và sau học kì I để so sánh kết quả đạt

đạo đến các trường.
- Đề xuất với UBND huyện có kế hoạch số 177/KH – UBND tổ chức tọa
đàm chuyên đề “ Tăng cường giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường phổ
thông” cho toàn thể cán bộ giáo viên trong Ngành giáo dục huyện và đại biểu các
Ban ngành huyện. Báo cáo viên là Bà Đặng Huỳnh Mai nguyên thứ trưởng Bộ
GD&ĐT và Ông Giản Tư Trung viện trưởng viện nghiên cứu phát triển giáo dục
( IRED ) Hiệu trưởng trường doanh nhân PACE Thành Phố Hồ Chí Minh qua đó
giúp cán bộ giáo viên nhận thức sâu sắc hơn nữa về công tác giáo dục đạo đức học
sinh trong giai đoạn hiện nay, nâng cao vai trò giáo viên bộ môn, giáo viên chủ
nhiệm trong việc giáo dục đạo đức các em có phẩm chất tốt đẹp trong nhà trường
cũng như ở gia đình.
- Trong các phiên họp hiệu trưởng hàng tháng, lãnh đạo Phòng GD&ĐT
điều có quan tâm đến công tác chỉ đạo đến các trường tập trung giáo dục học sinh
bằng nhiều hình thức nhằm hạ thấp tỉ lệ học sinh xếp loại trung bình và yếu, ngăn
11
chặn các hành vi chưa ngoan, chấp hành tốt nội quy nhà trường và các biểu hiện vi
phạm pháp luật ở cơ sở, đảm bảo an ninh trật tự nhà trường…
- Cử cán bộ giáo viên các trường dự tập huấn chuyên đề công tác giáo viên
chủ nhiệm do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, chỉ đạo các trường tổ chức triển
khai lại cho giáo viên vào đầu năm học, vận dụng các biện pháp đã tiếp thu vào
công tác giáo dục đạo đức học sinh của trường mình.
2.2. Những việc các trường trung học cơ sở đã thực hiện trong học kỳ.
- Tiếp thu tinh thần chỉ đạo của Đảng, chính quyền các cấp, của ngành giáo
dục, đồng thời vận dụng các bài học kinh nghiệm qua hội thảo chuyên đề do Sở
GD&ĐT; Ủy ban nhân dân huyện và Phòng GD&ĐT tổ chức, tập trung xây dựng
kế hoạch triển khai và thực hiện trong điều kiện cụ thể của nhà trường. Tổ chức sơ
tổng kết theo học kỳ và cuối năm để rút ra những kinh nghiệm thực tiễn trong công
tác.
- Chủ động làm tham mưu với Đảng và chính quyền địa phương, phối hợp
với các Ban, Ngành thông qua ký biên bản liên tịch ở đầu năm học về các nội dung

buổi tuyên truyền về kiến thức pháp luật, an toàn giao thông, phòng chống tội
phạm thanh thiếu niên, phòng chống bạo lực gia đình, phòng chống tệ nạn xã hội…
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Như đã trình bày, thực trạng học sinh chưa ngoan đã có từ nhiều năm qua ở
nhiều trường học và mức độ và số lượng có khác nhau, luôn là sự quan tâm của xã
hội mà trước nhất là nhà trường. Do đó các trường phải có vai trò chủ động phối
hợp với xã đình và xã hội để giáo dục các em. Bên cạnh đa số các em chăm ngoan,
học giỏi đạt nhiều thành tích cao bao giờ cũng còn một số em chưa ngoan tồn tại,
chính vì thế từ lãnh đạo ngành giáo dục đến các trường đều quan tâm. Từ những
việc làm nêu trên trong công tác chỉ đạo và tập trung thực hiện của các trường
trung học cơ sở trên toàn huyện từ đầu năm học 2011 – 2012 đến nay, qua thống kê
đã có kết quả đáng trân trọng như sau:
13
1. Số liệu học sinh chưa ngoan ở 16 trường trung học cơ sở sau HKI.
Tổng số hs
toàn trường
Tổng số hs
chưa
ngoan
Tỉ lệ hs
chưa
ngoan
Học sinh chưa ngoan chia theo khối
TS Nữ TS Nữ %
Khối 6 Khối 7 Khối 8 Khối 9
TS Nữ TS Nữ TS Nữ TS Nữ
7438 3788 510 62 6,85% 130 15 137 13 108 18 135 16
Từ kết quả thống kê sau học kì I cho thấy rằng số học sinh chưa ngoan đã
giảm từ 13,85% xuống còn 6,85%.
Tỉ lệ học sinh chưa ngoan giảm ở các khối

Chơi
game
nhiều
Không
thuộc bài
thường
xuyên
Vắng
nhiều
buổi
Mất
trật
tự
giờ
học
Không
quan
tâm
đến
việc
học
Kết
băng
nhóm
Biểu hiện
khác
( ghi cụ thể )
Trang
phục
Ham

sinh
chưa
ngoan
Nguyên nhân của học sinh chưa ngoan
Gia
đình
không
hạnh
phúc
Gia
đình
không
quan
tâm
Gia
đình
quan
tâm
nhưng
không
hiệu
quả
Không
sống
chung
cha mẹ
Học
yếu
Kết
bạn

là rất quan trọng.
Trên đây là kết quả đạt được bước đầu sau một học kỳ lãnh đạo Phòng
GD&ĐT Bình Đại cùng các trường trung học cơ sở đã tập trung thực hiện. Đây là
việc làm lâu dài đòi hỏi phải có sự kiên trì, không ngại khó, có bản lĩnh nghề
nghiệp và tâm huyết vì học sinh mới thành công. Từ kết quả nêu trên cho phép
chúng tôi tin tưởng rằng nếu được tiếp tục quan tâm chắc rằng sẽ đạt được nhiều
kết quả cao hơn trên cơ sở tiếp tục thực hiện các giải pháp đã nêu.
C. PHẦN KẾT LUẬN
I. Những bài học rút ra từ quá trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Học sinh chưa ngoan nói riêng, đạo đức học sinh nói chung đã thật sự thu
hút sự quan tâm của toàn xã hội, đặc biệt là các cấp lãnh đạo và những người làm
công tác giáo dục. Nguyên nhân và mức độ biểu hiện của học sinh chưa ngoan ở
từng cấp học có khác nhau. Qua nghiên cứu, khảo sát tình hình học sinh chưa
ngoan ở bậc trung học cơ sở trên địa bàn huyện cùng các giải pháp đã thực hiện
đem lại kết quả bước đầu đáng trân trọng và khích lệ. Nội dung đề tài sát với tình
hình mà nhà trường, gia đình, xã hội cùng quan tâm góp phần nâng cao tinh thần
cộng đồng trách nhiệm đối với thế hệ trẻ. Những việc Ngành Giáo dục Bình Đại đã
làm, các trường tập trung thực hiện là cần thiết có hiệu quả thiết thực, ngăn chặn và
đẩy lùi một bước về số lượng và mức độ của các hành vi chưa ngoan của các em
học sinh.
Qua nghiên cứu và thực hiện đề tài này, chúng tôi đã rút ra những bài học
kinh nghiệm cụ thể như sau:
- Lãnh đạo Phòng Giáo và Đào tạo, hiệu trưởng các nhà trường cần làm tốt
các công tác tham mưu đối với Đảng, chính quyền về công tác giáo dục nói chung
16
trong đó có tập trung cho việc tăng cường phối hợp và giáo dục đạo đức cho các
em ngay từ đầu năm học.
- Học sinh có nề nếp sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, do vậy việc
ổn định nề nếp dạy và học đầu năm học không thể thiếu nội dung tìm hiều tình
hình học sinh của lớp, nhất là giáo viên chủ nhiệm qua việc bàn giao lớp chủ

trẻ con” ( Trích lời dạy của Bác về rèn luyện đạo đức cách mạng, đạo đức công
dân).
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm.
Giáo dục học sinh chưa ngoan vừa là mục tiêu vừa là nhiệm vụ của những
người làm công tác giáo dục với tư cách trồng người. Giáo dục học sinh chưa
ngoan có hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hạ thấp tỉ lệ hạnh
kiểm học sinh trung bình và yếu, nền nếp dạy và học sẽ được thiết lập, mối quan hệ
giữa thầy với trò, trò với trò tốt đẹp hơn bầu không khí tâm lý sư phạm trong nhà
trường được tạo ra, việc tiến hành xây dựng “ Trường học thân thiện, học sinh tích
cực” sẽ thuận lợi, niềm vui đến trường chan hòa cả thầy và trò, giáo viên không
phải bận tâm nhiều, không khí thi đua sẽ sôi nổi, gia đình sẽ yên tâm khi đưa con
em đến trường, tất cả sẽ cùng góp phần cho nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ
của mình, thực chất là làm cho ngành giáo dục huyện nhà đạt nhiều kết quả tốt đẹp
trong từng năm học. Đề tài có tác dụng sẽ giúp cho các em có tiền đề về chuẩn
mực đạo đức nhất định khi các em tiếp tục học trung học phổ thông hoặc chuyên
nghiệp sau cấp học, tạo lòng tin cho xã hội đối với ngành giáo dục huyện nhà, giải
quyết một phần nhu cầu bức xúc hiện nay có thể được xem là một áp lực lớn đối
với các nhà trường về các hành vi chưa ngoan của học sinh.
III. Khả năng ứng dụng triển khai và hướng phát triển của đề tài.
- Đề tài này có thể áp dụng cho tất cả các trường phổ thông ở nhiều cấp học
trong, ngoài huyện và cả ngoài tỉnh và không chỉ trong năm học này mà còn có thể
áp dụng trong nhiều năm tiếp theo, càng quan tâm và vận dụng sẽ có nhiều kinh
nghiệm và khả năng thành công nhiều hơn. Vì thực tế các biểu hiện học sinh chưa
ngoan luôn điều tồn tại ở nhiều trường dưới hình thức và mức độ khác nhau, nhiều
hay ít phụ thuộc vào công tác lãnh đạo của các cấp quản lý giáo dục và từng nhà
trường.
18
- Biểu hiện đạo đức học sinh nơi này nơi khác diễn biến khá phức tạp trước
những chuyển biến của xã hội, chúng tôi nghĩ rằng đề tài còn mang tính cấp thiết
và lâu dài, rất cần được các nhà giáo dục có tâm huyết tiếp tục nghiên cứu để góp

các biện pháp giáo dục kỹ luật tích cực, nhà xuất bản công ty cổ phần thương mại –
Hà Nội.
8. Bùi Minh Công, 2009, Những điều giáo viên chủ nhiệm cần biết, nhà xuất
bản lao động – Thành phố Hồ Chí Minh.
9. Trần kiểm, 2004, khoa quản lý giáo dục một số vấn đề và thực tiễn, nhà
xuất bản giáo dục – Hà Nội.
10. Thạc sĩ Nguyễn Thị Oanh, 2008, tư vấn tâm lý học đường, nhà xuất bản
trẻ - Thành phố Hồ Chí Minh.
11. Bùi Quang Tú, 2002, Những mẫu chuyện về quản lý giáo dục, nhà xuất
bản trẻ - Thành phố Hồ Chí Minh.
12. Kailwite, Jame Saide, Montessori, 2006, Những phương pháp giáo dục
hiệu quả trên thế giới, tập 1,2,3. Nhà xuất bản tư pháp – Hà Nội.
20
MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài. - Trang 1
II. Lý do chọn đề tài. - Trang 1 – 2
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. - Trang 2 – 3
IV. Mục đích nghiên cứu. - Trang 3
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu. - Trang 3 – 4
B. NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận. - Trang 4 – 5
II. Thực trạng của vấn đề. - Trang 5 – 9
III. Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề. - Trang 9 – 12
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm. - Trang 12 – 15
C. KẾT LUẬN
I. Những bài học rút ra từ quá trình áp. - Trang 15 – 17
dụng sáng kiến kinh nghiệm
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm. - Trang 17
III. Khả năng ứng dụng triển khai và hướng phát triển của đề tài. - Trang 17 - 18