LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập lý thuyết tại trường và 20 ngày thực tế tại cơ
sở nhóm sinh viên chúng em đã hoàn thành đợt thực tế này.Qua đây chúng
em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban giám hiệu trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Khuyến Nông & Phát Triển
Nông Thôn, các thày giáo, cô giáo đã tận tình giúp đỡ chúng em trong quá
trình học tập tại trường.
Đặc biệt chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, sự quan tâm giúp
đỡ tận tình của thầy giáo và cô giáo hướng dẫn Th.S Nguyễn Thị Ngọc,
giảng viên. Dương Xuân Lâm đã trực tiếp hướng dẫn chũng em hoàn thành
đợt thực tế này.
Chúng em xin cảm ơn ban lãnh đạo cùng toàn thể nhân viên ủy ban
nhân dân xã Hùng Sơn và đặc biệt cảm ơn những cô, chú, anh,chị ở trạm
Khuyến Nông như cô Dinh( trạm trưởng), chú Dũng( trạm phó), anh Giang
(KNV cơ sở)… đã tạo điều kiện giúp đỡ chúng em trong quá trình thực tế tại
xã Hùng Sơn.
Một lần nữa chúng em xin trân trọng gửi tới thầy cô giáo, bạn bè lời
cảm ơn chân thành, lời chúc sức khỏe thành đạt và hạnh phúc.
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
1
LỜI NÓI ĐẦU
Thực hiện phương châm “học đi đôi với hành”,“ lý thuyết gắn liền
thực tiễn sản xuất” thực tế là một giai đoạn chiếm một vị trí khá quan trọng
đối với sinh viên trước khi bước vào giai đoạn thực tập tốt nghiệp.Đâylà
khoảng thời gian để sinh viên củng cố và hệ thống hóakiến thức đã học,
đồng thời nhân dịp này sinh viên chúng em được làm quen với thực tiễn sản
xuất, từ đó học hỏi được nhiều kiến thức để ứng dụnh và thực tiễn sản xuất
tạo cho mỗi sinh viên những tác phong làm việc đúng đắn, sáng tạo, linh
hoạt khi ra trường trở thành người kỹ sư giỏi góp phần vào việc xây dựng và
phát triển chung của đất nước.
Xuất phát từ nguyện vọng của các thành viên trong nhóm, được sự

mô hình trông rau an toàn tại xã chúng tôi thấy rằng điều kiện nơi đây rất
thích hợp trồng rau, củ, quả…Cây rau là loại cây trồng chính của xã, nó là
cây giúp bà con nơi đây phát triển kinh tế. Có rất nhiều mô hình rau, củ, quả,
được trồng theo hướng sản xuất an toàn mang lại giá trị kinh tế cao.
Trong số các cây thực phẩm thì dưa chuột loại cây trồng ngắn ngày
cung cấp nguyên liệu cho ngành chế biến rau quả xuất khẩu, được nhiều
quốc gia ưa thích. Kết quả nghiên cứu cho thấy dưa chuột là cây có giá trị
dinh dưỡng cao, trong quả chứa nhiều vitamin A, B, B6, E…và đặc biệt có
nhiều men tiêu hóa có lợi cho quá trình đồng hóa và hấp thụ thức ăn tốt hơn.
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
3
Trước những điều kiện tự nhiên thích hợp để trồng cây dưa chuột và
giá trị kinh tế mamg lại thì mô hình trồng dưa chuột sản xuất theo hướng an
toàn được áp dụng rộng rãi tại xã Hùng Sơn được nhóm sinh viên chúng tôi
tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Đánh giá mô hình trồng dưa chuột theo
hướng sản xuất rau an toàn”.
1.2. Mục đích, mục tiêu nghiên cứu
1.2.1. Mục đích
Đánh giá mô hình trồng dưa chuột theo hướng sản suất rau an toàn và
từ đó đưa ra được những mặt hạn chế của mô hình theo hướng sản xuất rau
an toàn.
1.2.2. Mục tiêu
• Tìm hiểu được tình hình trồng dưa chuột theo hướng sản xuất rau
an toàn ở x ã Hùng Sơn, huyện Đại Từ.
• Xác định được các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình sản xuất.
• Điểm khác biệt giữa sản xuất theo hướng sản xuất an toàn và
không an toàn.
• Đánh giá được hiệu quả giữa sản xuất theo hướng an toàn và
không an toàn.
1.3. Đối tượng, địa điểm, thời gian và nội dung nghiên cứu

5
Từ các nguồn số liệu điều tra, thu thập được trên địa bàn nghiên cứu,
chúng tôi tiến hành tổng hợp và phân tích:
+ Xử lý thông tin định tính: Các số liệu thu thập được biểu thị
thông qua phân tích tổng hợp.
+ Xử lý thông tin định lượng: Các số liệu thu thập được từ các
tài liệu thống kê, báo cáo, quan sát, phỏng vấn.
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
6
Phần II: Tổng quan tài liệu
* Giới thiệu chung về dưa chuột và tác dung của của dưa chuột
- Dưa Chuột hay còn gọi là dưa leo được biết ở Ấn Độ cách nay hơn 3.000
năm, sau đó được lan truyền dọc theo hướng Tây Châu Á, Châu Phi và miền
Nam Châu Âu. Dưa leo được trồng ở Trung Quốc từ thế kỹ thứ 6 và hiện
nay được trồng rộng rãi khắp nơi trên thế giới.
- Dưa Chuột cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất. Trái dưa leo chứa 96%
nước và 100g trái tươi cho 14 calo; 0,7 mg protein; 24 mg calcium; vitamin
A 20 IU; vitamin C 12 mg; vitamin B1 0,024 mg; vitamin B2 0,075 mg và
niacin 0,3 mg và một lượng nhỏ VitaminE
- Dưa chuột là một lại cây tương đối rễ trồng và yêu cầu về điều kiện sống
không quá khắc nhiệt, do vậy được trồng phổ biến ở nhiều vùng trong nước
ta
- Dưa chuột được người tiêu dùng rất ưa chuộng do có nhiều công dụng rất
hữu ích cho người sử dụng như:
* Làm đẹp
- Tác dụng trị mụn: Dưa chuột thái lát, đắp lên khắp mặt và cổ để trong
vòng từ 15 đến 20 phút. Bạn đã có thể loại trừ nguy cơ bị mụn “tấn công”.
Ngoài ra nó còn có tác dụng làm mềm mịn và chống khô da.
- Đối với da mặt: Thêm một vài giọt nước cốt chanh và nước hoa hồng vào
nước dưa chuột ép. Dùng bông gòn thấm lên da mặt, sau đó rửa lại bằng

“góp mặt” của dưa chuột vào chế độ ăn kiêng của mình. Bạn có thể ăn dưa
chuột hay chế biến theo sở thích, thậm chí uống nước ép dưa chuột đều
mang lại hiệu quả. Cũng xin nói thêm rằng, dưa chuột cũng rất thích hợp với
bệnh nhân mắc tiểu đường.
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
8
Phần III: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
2.1. Tình hình sản xuất dưa chuột trên cả nước
Trong những năm qua, quá trình đô thị hóa đã làm diện tích đất nông
nghiệp bị thu hẹp với tốc độ rất nhanh. Do đó, việc sản xuất nông nghiệp của
nông dân ở các vùng ngày càng khó khăn. Đứng trước thách thức này đòi
hỏi họ phải vận động để thay đổi hoạt động sản xuất như chuyển dần một
phần lao động trong nông hộ sang tham gia hoạt động phi nông nghiệp,
chuyên môn hóa các loại cây đặc sản (cây ăn quả, cây cảnh…) hay chuyển
từ sản xuất rau truyền thống sang sản xuất rau an toàn. Đi cùng với quá trình
thay đổi hình thái canh tác là sự thay đổi về tổ chức sản xuất như sự ra đời
của các nhóm, hợp tác xã chuyên ngành kiểu mới, công ty trách nhiệm hữu
hạn chuyên sản xuất và phân phối rau an toàn… Tuy nhiên, đối với mỗi địa
phương cũng có những đặc thù riêng về phát triển nghề trồng rau an toàn.
Trong số các cây thực phẩm thì dưa chuột là cây trồng ngắn ngày cung
cấp nguyên liệu cho ngành chế biến rau quả xuất khẩu, được nhiều quốc gia
ưa thích. Trong thập kỷ qua, sản xuất rau của Việt Nam có mức tăng trưởng
khá cao khoảng 30% với diện tích canh tác năm 2006 là 643.970 ha. Năng
suất trung bình năm 2005 là 14,99 tấn/ha với tổng sản lượng vượt 9,655 triệu
tấn. Với khối lượng này, sản lượng cao hơn làm tăng mức tiêu thụ bình quân
đầu người của Việt Nam cũng như xuất khẩu một số loại rau chủ lực. Sản
phẩm rau đóng góp 60% tổng kim ngạch xuất khẩu hoa quả và cây trung
bình trong 5 năm (2000-2004) là 224,4 triệu USD và mục tiêu đến 2010 sẽ
đạt 690 triệu USD. Năm 2007, tổng công ty rau quả Việt Nam đã xuất khẩu
được 47.423 tấn dưa chuột hộp và 552 tấn dưa chuột đóng lọ thủy tinh. Năm

2
. Phía tây và khu vực trung tâm xã có địa hình
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
10
tương đối bằng phẳng thuận lợi cho trồng một số cây màu ngắn ngày, cây
hoa. Đất đai màu mỡ hệ thống vành đai đập, ao hồ, kênh mương tương đối
thuận tiện cho việc tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Cây dưa chuột được trồng nhỏ lẻ tại xã Hùng Sơn từ rất lâu nhưng
được trồng nhiều theo mô hình sản xuất rau an toàn trong vài năm trở lại đây
do thị trường tiêu dùng đang ưa chuộng các sản phẩm rau quả sạch có lợi
cho sức khỏe. Hiện nay tại xã hùng Sơn đang áp dụng mô hình sản xuất dưa
chuột theo quy trình GAP bước đầu đem lại hiệu quả kinh tế tương đối cao.
Một số xóm trồng dưa chuột với quy mô tương đối lớn tại xã Hùng Sơn như:
Xóm Liên Giới, An Long, Đồng Khuôn, Đá Mài và xóm Cầu Thành đã hình
thành nên các vùng sản xuất với quy mô lớn đã đáp ứng nhu cầu xuất tiêu
dùng trên địa bàn huyện Đại Từ và một số huyện khác trong tỉnh Thái
Nguyên. Tuy nhiên cây dưa chuột thực sự được trú trọng phát triển trên địa
bàn xã từ năm 2006
2.3 Tình hình sản xuất dưa chuột tại xóm Cầu Thành (Đội 18) xã Hùng
Sơn, huyện Đại Từ
Dưa chuột được trồng ở xóm Cầu Thành từ lâu với kiêu canh tác một
cách tự nhiên và được chú trọng phát triển thực sự theo hướng sản xuất rau
an toàn kể từ năm 2009 sau khi mô hình sản xuất rau an toàn theo quy trình
GAP được đưa vào .
Diện tích đất trồng dưa của xóm Cầu Thành năm 2011 là 24.4 sào
(trong tổng số 126 sào đất trồng màu) tuy nhiên không tập trung, do diện
tích đất trồng cây màu của các hộ tương đối ít, hộ nhiều nhất khoảng 5 sào
còn lại các hộ chỉ từ vài thước đến 1 sào. Khiến cho việc quy hoạch thành
các vùng sản xuất gặp rất nhiều khó khăn.
Cây dưa chuột là một cây tương đối dễ trồng đặc biệt điều kiện đất đai

12
thời điểm bón thúc gặp trời mua liên tục nhiều ngày thì chuyển sang sử dụng
phân bón lá theo hướng dẫn trên nhãn mác.
2.4.3. Kỹ thuật chăm sóc
Dưa chuột có bộ rễ ăn nông nên cần nhiều nước. Nguồn nước tưới là
nước giếng khoan, nước sông. Trước khi cắm giàn (20-30 ngày sau khi
trồng), cần tưới rãnh, để nước ngấm vào luống rồi tháo hết nước. Cần
thường xuyên giữ ẩm đất từ giai đoạn cây ra hoa, đặc biệt từ khi thu quả để
tăng chất lượng thương phẩm quả (khi thiếu nước, quả thường bị đắng và
cong).
Thường xuyên nhặt sạch cỏ ở gốc cây, cắt bỏ những lá già ở phía
dưới để tạo độ thông thoáng cho ruộng.
Giữ 3-4 cành cấp 1, mỗi cành chỉ để 1-2 đốt quả, còn lại cắt bỏ để
tập trung dinh dưỡng cho quả ở thân chính.
2.4.4. Phòng trừ sâu bệnh
Đối tượng sâu hại chủ yếu trên cây dưa chuột là sâu xám, rệp, sâu vẽ
bùa, nhện đỏ, bọ trĩ và sâu đục quả
Bệnh hại chính là bệnh sương mai, phấn trắng và héo xanh.
Ngoài các biện pháp phòng trừ tổng hợp kết hợp với thâm canh hợp lý,
bón phân cân đối, đúng thời kỳ và vệ sinh đồng ruộng như đã trình bày ở
trên, khi cần thiết vẫn sử dụng thuốc hoá học. Sử dụng khi thực sự cần thiết
và luân phiên các thuôc bảo vệ thực vật khác nhau. Đảm bảo thời gian cách
ly trước khi thu hoạch đúng theo hước dẫn ghi trên các nhãn của các loại
thuốc bảo vệ thực vật khác nhau. Tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc
nằm trong danh mục cấm BVTV cấm và hạn chế sử dụng. Tuy nhiên, qua
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
13
quan sát và điều tra thì diện tích trồng dưa chuột an toàn của xóm Cầu
Thành không hoặc ít thấy dấu hiệu của bệnh so với việc canh tác bình
thường. Cây phát triển tốt và đang cho thu hoạch lứa quả đầu tiên.

Những hộ tham gia vào mô hình sản xuất rau an toàn nói chung cũng
như mô hình trồng dưa chuột theo hướng sản xuất rau an toàn nói chung
được tham gia vào các lớp tập huấn kỹ thuật, được tham quan, trồng thử
nghiệm trước khi áp dụng vào gia đình mình.
2.5.4. Thị trường tiêu thụ và các yếu tố đầu vào
Rau an toàn sau khi sản xuất được hợp tác xã Đồng Cả thu mua sau đó
được phân phối ra các chợ, các cửa hàng… với giá cả tương đối ổn định.
Ngoài ra, xã Hùng Sơn nằm ngay trung tâm thị trấn Đại Từ, là khu vực dân
cư đông đúc, thêm vào đó chợ Đại Từ nên thị trường tiêu thụ của sản phẩm
khá tốt. Dưa chuột được thu hoạch và đem ra chợ tiêu thụ hoặc được người
thu gom nhỏ mua ngay tại ruộng. Ngoài ra dưa chuột còn được mang lên
thành phố và các huyện khác tiêu thụ vì xã Hùng Sơn nằm dọc theo đường
quốc lộ 37 nên thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển sản phẩm tới nợi tiêu
thụ.
Hơn nữa giá các yếu tố sản xuất thay đổi làm thay đổi chi phí sản xuất,
từ đó thay đổi thu nhập các nông hộ. Sự không ổnn định của thị trường tiêu
thụ, tăng giá đầu vào làm bà con không yên tâm sản xuất
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
15
Tuy thị trường tiêu thụ khá rộng nhưng sản phẩm dưa chuột được trồng
theo hướng sản xuất rau an toàn vẫn chưa hoàn toàn có chỗ đứng trong tâm
trí người tiêu dùng do chi phí sản xuất theo hướng an toàn cao hơn so với
dưa chuột được trồng bình thường. Vì vậy, cần phải có thương hiệu cho rau
an toàn nói chung và dưa chuột an toàn nói riêng có thể đứng vững trên thị
trường và trong tâm trí người tiêu dùng.
2.5. Một số giải pháp nhằm thúc đẩy mô hình trồng dưa chuột theo
hướng sản xuất rau an toàn xã Hùng Sơn- Đại Từ
Giải pháp chung:
Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá, tư liệu sản xuất đặc biệt không thể
thay thế, do đó cần phải sử dụng đất đai một cách tiết kiệm và có hiệu quả.

Cây rau màu có thời gian sinh trưởng ngắn, có thể luân canh, xen canh
nhiều loại rau màu khác nhau. Chính vì vậy, rau màu có thể được xem là cây
cứu đói cho nông dân. Qua điều tra cho thấy trồng rau an toàn cho thấy thu
nhập cao hơn cấy lúa từ 10 đến 15 lần trên cùng một diện tích canh tác.
Đồng thời hiệu quả kinh tế - xã hội từ mô hình này cũng cho thấy có tác
động rất lớn đến việc bảo vệ môi trường, hạn chế đáng kể sự ô nhiễm, mất
an toàn vệ sinh thực phẩm do việc dùng hoá chất bừa bãi, không đúng kỹ
thuât so với canh tác trước đây. Ngoài ra, trồng rau an toàn còn tăng được hệ
số sử dụng đất, bằng việc bồi dưỡng đầu tư cải tạo nguồn đất, nguồn nước
mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Tuy nhiên như đã trình bày, khi nông dân bán ra chợ lẻ rau đều không
được dán nhãn nên không thể phân biệt được rau an toàn và rau thường tại
chợ bằng mắt thường. Vì vậy, giá cả giữa rau an toàn và không an toàn nhìn
chung không có sự khác biệt. Ngoài ra họ cũng chưa ý thức được việc quảng
bá nhãn hiệu rau an toàn cho khách hàng khi bán lẻ tại chợ.
3.2. Kiến nghị
Cần đầu tư các cơ sở vật chất trồng chế biến rau an toàn, trong đó ưu
tiên các vùng sản xuất tập trung và các chợi đầu mối, có cơ chế đầu tư xây
đựng cơ sở, kho bảo quản và hạ tầng sử lý môi trường để từng bước lấy lại
lòng tin với người tiêu dùng.
Ngoài việc quy hoạch các vùng trồng dưa chuột theo hướng trồng rau
an, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩn, hỗ trợi nông dân xây dựng
và quảng bá thương hiệu các cơ quan chức năng nhất là cơ quan nông nghiệp
Báo cáo chuyên đề Nhóm 5 – KN40A Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
18
nông thôn, các sở các trung tâm khuyến nông còn cần thường xuyên trang
bị, phổ biến kiến thức trồng dưa chuột an toàn cho bà con nông dân thông
qua các khóa đào tạo tập huấn.
Để thúc đẩy mô hình sản xuất dưa chuột theo hướng an toàn khuyến
nông cần xây dựng mô hình mẫu và liên kết dọc giữa các doanh nghiệp làm