1
CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN TRONG
QUẢN LÝ VÀ BẢO QUẢN HÓA CHẤT
2
TCVN 5507: 2002
3
PHẠM VI ÁP DỤNG
• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các cơ sở có các hoạt
động sản xuất, kinh doanh, sử dụng, bảo quản và
vận chuyển hóa chất nguy hiểm, kể cả hóa chất bảo
vệ thực vật dùng trong nông nghiệp.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho chất nổ và chất
phóng xạ.
4
KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Do tính chất của các nguyên liệu, sản phẩm, và bán sản
phẩm mà trong mọi quá trình liên quan đến công nghiệp
hóa chất luôn luôn tiềm ẩn các nguy cơ đối với con
người. Một số khái niệm cơ bản:
1. Hóa chất nguy hiểm:
1.1. Hóa chất dễ cháy nổ
1.2. Hóa chất ăn mòn
1.3. Hóa chất độc
2. Sự cố hóa chất: sự cố bất thường (gây cháy, nổ
độc hại, ô nhiễm môi trường…).
3. Chất thải nguy hại: gây nguy hại đến môi trường,
động thực vật và sức khỏe con người.
5
• Thiết kế, xây dựng theo quy định (TCVN 2622:1995,
TCVN 4604: 1989, TCVN 3288: 1979) và đảm bảo an toàn
với khu dân cư (nếu gần sông,phải đặt ở sau dòng chảy
của kh dân cư và cuối nguồn nước.
• Khô ráo, không thấm dột, có thu lôi chống sét.
• HCNH phải để trong kho, phải quy hoạch sắp xếp theo tính
chất của từng loại hóa chất, không được xếp trong cùng
một kho các hóa chất có khả năng phản ứng với nhau hoặc
có PP chữa cháy khác nhau (phụ lục D).
9
• Bên ngoài kho, xưởng phải có biển báo “CẤM LỬA”, “ CẤM
HÚT THUỐC” to, rõ, dễ thấy.
• Khi xếp HC trong kho phải đảm bảo yêu cầu an toàn cho
người lao động và hàng hóa.
• Nhà xưởng, kho phải được kiểm tra định kỳ hàng năm về
an toàn và trước mùa mưa, bão.
YÊU CẦU VỀ NHÀ KHO,XƢỞNG
10
YÊU CẦU VỀ THIẾT BỊ
• Thiết bị (TB)sản xuất, bảo quản, vận chuyển, sử dụng
HCNH phải theo quy định TCVN 2290:1978.
• TB vận chuyển (băng tải, băng nâng…) phải có hệ thống
tính hiệu cảnh báo.
• Bề mặt nóng của TB phải được che chắn cách ly.
• Hệ thống đo lường, kiểm soát phải được kiểm tra định kỳ,
hiệu chỉnh sai số để đảm bảo TB vận hành ổn định.
11
YÊU CẦU VỀ BAO BÌ
• Theo quy định TCVN 6406:1998
• Vật chứa, bao bì đảm bảo kín và chắc chắn.
14
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT, KINH
DOANH VÀ SỬ DỤNG HCNH
• Đối với HC dễ gây cháy,nổ
- Hệ thống điện, máy móc, TB làm việc trong khu hóa chất
dễ chay nổ phải an toàn trong phòng chống cháy nổ (TCVN
3255:1986)
- Không để HC dễ cháy nổ cùng chỗ với chất duy trì sự cháy
(oxy, các chất nhả oxy…)
- Khi san rót HC từ bình này sang bình khác, phải tiếp đất
bình chứa và bình rót.
- Tránh xa các nguồn nhiệt, lửa.
15
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT, KINH
DOANH VÀ SỬ DỤNG HCNH
• Đối với HC dễ gây cháy,nổ
- Trong khu vực có HC dễ cháy, nổ phải thông thoáng để
tránh sự tích tụ của hơi, khí dễ cháy, nổ.
- Khi xảy ra cháy ở khu vực có máy thông gió đang hoạt
động, phải lập tức dừng lại để cháy không lan rộng.
- Khi xảy ra sự cố cháy, nổ, mọi người đều phải dùng
phương tiện bảo vệ cá nhân tham gia cứu nạn và chữa
cháy.
- Báo công an PCCC và y tế cấp cứu, phải chỉ dẫn địa chỉ rõ
ràng và trực đón dẫn đường nhanh nhất.
16
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT, KINH
DOANH VÀ SỬ DỤNG HCNH
• Đối với HC ăn mòn:
bảo quản lý chính xác về khối lượng HC độc chứa
trong kho so với sổ sách.
- Thực hiện nghiêm chỉnh chế độ kiểm kê hàng tháng,
hàng quý.
- Nơi có khí, bụi độc phải thông thoáng để đảm bảo
nồng độ chất độc không vượt giới hạn cho phép.
"Mọi thứ đều là chất độc, trong mọi thứ đều có chất độc. Chỉ có liều
lượng là làm cho một thứ không phải là một chất độc".
19
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT, KINH
DOANH VÀ SỬ DỤNG HCNH
• Đối với HC độc:
- Thực hiện nghiêm chỉnh quy định pháp luật
về bảo vệ môi trường.
- Nước thải, khí thải phải được xử lý đạt tiêu
chuẩn quy định (TCVN 5945:2005, TCVN
5939:2005, TCVN 5940: 2005).
- Chất thải độc hại khác phát sinh trong lưu
thông, sản xuất phải thu gom để xử lý. Cấm
chôn lấp, thiêu hủy tùy tiện.
"Mọi thứ đều là chất độc, trong mọi thứ đều có chất độc. Chỉ có liều
lượng là làm cho một thứ không phải là một chất độc".
20
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT, KINH
DOANH VÀ SỬ DỤNG HCNH
• Đối với HC độc:
- Phải có chế độ định kỳ kiểm tra nồng độ chất độc hại
trong môi trường làm việc.
và không được đặt cùng các bộ phận khác không có
HC độc.
"Mọi thứ đều là chất độc, trong mọi thứ đều có chất độc. Chỉ có liều
lượng là làm cho một thứ không phải là một chất độc".
23
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG BẢO QUẢN HCNH
• Bảo quản HC dễ cháy, nổ:
- Phải chia thành nhiều khu vực, kho riêng theo mức độ
(xem phụ lục D).
- Kho chứa phải cách ly với lửa và nguồn nhiệt. Phải chấp
hành nghiêm ngặt các quy định phòng chống cháy nổ.
- Kho phả khô ráo, thông thoáng.
- Bao bì phải bằng vật liệu có màu ngăn cản ánh sáng. Cửa
kính phải sơn cản ánh sáng hoặc kính mờ.
24
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG BẢO QUẢN HCNH
• Bảo quản HC dễ cháy, nổ:
- Chất lỏng dễ bay hơi phải chứa trong thùng không rò rỉ, để
nơi thoáng mát, không tồn chứa các chất oxy hóa trong
cùng một kho.
- Khi rót hóa chất vào thùng kim loại, phải tiếp đất vỏ thùng.
- Hệ thống điện phải an toàn.
25
YÊU CẦU AN TOÀN TRONG BẢO QUẢN HCNH
• Bảo quản HC ăn mòn:
- Cấm để các chát hữu cơ, chất oxy hóa, chất dễ cháy nổ
chung một kho với HC ăn mòn.