CHUYÊN  1: “Chuyn ngi con gái Nam Xng” – Nguyn D.

Theo admin Hc vn lp 9 – CH -
https://www.facebook.com/hocvanlop9

A.Kin thc trng tâm:

1. Cm nhn v đp truyn thng và s phn oan nghit ca ngi ph n Vit Nam
trong xư hi phong kin qua nhân vt V Nng.
2. Phân tích giá tr hin thc và nhân đo
3. Nm đc thành công ngh thut.
B.Phân tích:

* Khái quát v tác gi, tác phm:
- Nguyn D là gng mt ni bt ca vn hc Vit Nam th k XVI.
- Vi tp truyn ngn “Truyn kì mn lc” ông thc s đư mang đn cho nn
vn hc dân tc mt “Thiên c kì bút” có kh nng lay đng lòng ngi bi giá tr mi
mt ca nó.
- “Chuyn ngi con gái Nam Xng” là thiên th 16 và là thiên tiêu biu trong tp sáng
tác này. Qua câu chuyn v cuc đi và cái cht thng tâm ca V Nng, “Chuyn
ngi con gái Nam Xng” th hin nim cm thng đi vi s phn oan nghit ca
ngi ph n Vit Nam di ch đ phong kin, đng thi khng đnh v đp truyn
thng ca h. Tác phm là mt áng vn hay, thành công v ngh thut dng truyn, miêu
t nhân vt, kt hp t s vi tr tình.
1. V đp truyn thng và s phn oan nghit ca ngi ph n:
a. V đp truyn thng:
- M đu tác phm, tác gi đư có li gii thiu bao quát v V Nng “Tính đư thu
m nt na li thêm t dung tt đp” to n tng v mt chân dung ph n hoàn ho.
- Sau đó ông đi sâu miêu t v đp tâm hn, phm cht ca nhân vt trong các mi

trng chung ca nhng ngi chinh ph trong mi thi lon lc xa nay:
"… Nh chàng đng đng đng lên bng tri
Tri thm thm xa vi khôn thu
Ni nh chàng đau đáu nào xong…"
(Chinh ph ngâm)
-> Th hin tâm trng y, Nguyn D va cm thông vi ni đau kh ca V Nng, va
ca ngi tm lòng thy chung, thng nh đi ch chng ca nàng.
- Khi hnh phúc gia đình có nguy c tan v: V Nng ra sc cu vưn, hàn gn. Khi
ngi chng trút cn ghen bóng gió lên đu, V Nng đư ra sc thanh minh, phân trn.
Nàng đư vin đn c thân phn và tm lòng ca mình đ thuyt phc chng “Thip vn
con k khó đc nng ta nhà giàu cách bit ba nm gi gìn mt tit ” Nhng li
nói nhún nhng tha thit đó cho thy thái đ trân trng chng, trân trng gia đình nhà
chng, nim tha thit gìn gi gia đình nht mc ca V Nng.
- Ri nhng nm tháng sng  chn làng mây cung nc sung sng nàng vn không
nguôi ni thng nh chng con. Va gp li Phan lang, nghe Lang k v tình
cnh gia đình nàng đư a nc mt xót thng. Mc dù đư nng li th sng cht vi
Linh Phi nhng nàng vn tìm cách tr v vi chng con trong giây lát đ nói li đa t
tm lòng chng. Rõ ràng trong trái tim ngi ph n y, không bn chút thù hn, ch có
s yêu thng và lòng v tha.
* V Nng còn là ngi con dâu hiu tho vi m chng, mt ngi m hin đy
tình yêu thng con.
- Trong ba nm chng đi chin trn, mt mình nàng va làm con va làm cha va làm
m đ chm sóc phng dng m chng, nuôi dy con th.
- Vi m chng, nàng là mt cô con dâu hiu tho. Chng xa nhà, nàng đư thay chng
phng dng m chu đáo. Khi bà m nàng đư thuc thang l bái thn pht và ly nhng
li khôn khéo đ khuyên rn đ bà vi bt ni nh thng con. n khi bà mt, nàng đư
ht li thng xót, ma chay t l cn trng ht nh vi cha m đ ca mình. Cái tình y
qu có th cm thu c tri đt cho nên trc lúc cht ngi m già y đư trng tri
nhng li yêu thng, đng viên, trân trng con dâu “Sau này, tri xét lòng lành, ban cho
phúc đc ging dòng ti tt, con cháu đông đàn, xanh kia quyt chng ph lòng con nh

đem trm lng vàng ci nàng v làm v”. S cách bc y cng thêm cái th ca ngi
chng, ngi đàn ông trong ch đ nam quyn phong kin đư khin cho Trng Sinh t
cho mình cái quyn đánh đui v không cn có chng c rõ ràng. Trong nhng ngày làm
dâu nhà h Trng, V Nng cng đâu hnh phúc hn gì! Nàng phi luôn chu đng s
xét nét “ phòng nga quá sc” ca chng.
- Ly chng không đc bao lâu thì nim vui “nghi gia nghi tht” ca V Nng b mt
đi bi chng “có tên trong s lính đi vào loi đu”. Nàng thiu ph tui xuân còn phi
phi đư phi gánh chu ni bun “chic bóng nm canh” ca đi ngi chinh ph.
Mt bing tô ming càng bing nói
Sm li chiu dòi dõi nng song
Nng song lung ngn ng lòng
Vng chàng đim phn tô hng vi ai
(Chinh ph ngâm khúc)
- Ri gánh nng gia đình chng cng thêm noi cô đn vì phòng không gi chic đư bào
mòn tui xuân ca V Nng. Ta có th cm nhn đc ni vt v ca nàng qua nhng
vn điu ca dao c:
Có con phi kh vì con
Có chng phi gánh giang sn nhà chng”
Hình nh s phn ca nhng ngi ph n trong xư hi phong kin ngày xa đu
có chung ni bt hnh nh th!
-  phn sau ca câu chuyn, ta thy V Nng đc sng sung sng di Thy cung,
đc k cn vi Linh Phi, v vua bin Nam Hi nhng không vì th mà ta thy nàng
hnh phúc. Và làm sao có th hng th hnh phúc cho đc khi quyn làm m,làm v
ca nàng vnh vin không còn? Bi kch vn đeo bám theo V Nng vào tn chn Thy cung huyn bí. Ngi đc càng cm thy xót xa hn khi nghe câu nói ca nàng  cui
truyn: “ a t tình chàng, thip chng tr v nhân gian đc na”. Âm dng đư cách
tr đôi đng. Hnh phúc b tan v khó lòng hàn gn li đc. Kt thúc câu chuyn bi đát
này là mt khong vng mênh mông, m mt… ng sau yu t hoang đng, câu

th k XV (cuc chin tranh xy ra thi nhà H) đc truyn tng trong dân gian, nhng
phi chng qua đó, tác phm còn ngm phê phán cuc ni chin đm máu trong xư hi
đng thi (th k XVI).
b. Giá tr nhân đo:
* Nhn đnh khái quát v t tng nhân đo trong vn hc:
- Vn hc là mt hot đng sáng to ca con ngi nhm khám phá và khng đnh nhng
giá tr ca đi sng, nhm vn ti nhng điu tt đp và hoàn thin ca con ngi và
cuc đi. T tng nhân đo thng là mt t tng ln thm nhun trong nhng nn
vn hc tin b, trong nhng tác phm vn hc u tú.
- Nói ti t tng nhân đo là nói ti thái đ ca nhà vn trong cách khám phá đi sng
và con ngi . Nhà vn đư nhìn thy nhng bt công, nghch cnh, nghch lí đi vi con
ngi và th phm ca nó; nhà vn th hin s quan tâm, nim cm thng sâu sc đi vi nhng con ngi phi chu áp bc,kh đau, thit thòi; th hin thái đ cm ghét, lên
án, t cáo nhng cái xu, cái ác. Quan trng hn, nhà vn khng đnh và ca ngi v đp
ca con ngi, th hin nim tin vào cái đp, vào công lí, hng ti nhng gii pháp đem
li hnh phúc cho con ngi…
- Giá tr nhân đo thng không tách ri giá tr hin thc( phi kh ngi ta mi thng;
phi bt công, ngang trái ngi ta mi lên án, t cáo) và luôn đc làm sáng rõ, thuyt
phc trong nhng tìm tòi, sáng to v ngh thut.
* Giá tr nhân đo trong “Chuyn ngi con gái Nam Xng”:
- Trân trng v đp ca ngi ph n thông qua hình tng nhân vt V Nng.
- Th hin nim tin vào điu tt đp:  cao giá tr nhân ngha “ hin gp lành” qua kt
thúc phn nào có hu, th hin c m ngàn đi ca nhân dân.
- Qua s phn nhiu thit thòi, bt hnh ca ngi ph n trong xư hi phong kin có
nhiu bt công ( Bi kch ca V Nng ):
+ Ct lên ting nói t cáo xư hi đư chà đp lên quyn sng, quyn hng hnh phúc ca
con ngi.
+ Th hin nim cm thông, thng xót cho s phn oan trái.

h, H Xuân Hng đư rt thành ông vi bài th “Bánh trôi nc”, đi thi hào Nguyn Du vi kit tác “TruynKiu” và Nguyn D - hc trò ca Nguyn Bnh Khiêm vi
“Chuyn ngi con gáiNam Xng” – thiên th 16 ca “Truyn kì mn lc”. Qua nhân
vt V Nng, câu chuyn đem đn bao suy tu, trn tr cho ngi đc v thân phn ca
ngi ph n trong xư hi phong kin đy bt công.
II. Thân bài:
1. Khái quát ( Dn dt vào bài):
- “Chuyn ngi con gái Nam Xng” xoay quanh v cuc đi và s phn bi thm ca
V Nng – ngi con gái nhan sc, đc hnh. Nàng ly chng là Trng Sinh, con nhà
hào phú nhng ít hc, có tính đa nghi và hayghen. Cuc sng gia đình đang êm m thì
Trng Sinh phi đu quân đi lính.Chàng đi đy tun,V Nng sinh con trai, ht lòng
nuôi dy con, chm sóc, lo ma chay cho m già chu đáo và thy chung đi chng. êm
đêm, nàng thng tr bóng mình trên vách và nói vi con đó là cha ca bé. Gic tan,
Trng Sinh tr v, tin li con nh, nghi ng v tht tit, nhc m, đánh đui nàng đi.
Phn ut, V Nng nhy xung sông Hoàng Giang t vn. Qua câu chuyn k, ta thy
ngi ph n là nn nhân ca xư hi phong kin bt công. Cuc đi ca h là mt chui
dài nhng kh đau, bt hnh.
2. Phân tích:
a, Ngi ph n là nn nhân ca ch đ nam quyn:
- Cng ging nh s phn ca bao ngi ph n trong xư hi phong kin, V Nng đư
phi chu s ràng buc bi nhng l giáo kht khe, ngt nghèo. Bit nàng “tính đư thùy
m nt na,li thêm t dung tt đp” cho nên Trng Sinh mn vì dung hnh nói vi m
xin trm lng vàng ci v. ây là mt cuc hôn nhân không bình đng, bi l nó không
phi là s rung đng ca hai trái tim cùng mt nhp mà là do s sp đt mang tính cht
mua bán. S sp đt ca con nhà giàu, lm tin nhiu ca, mun gì đc ny, sp đt cho
con nhà khó “cha m đt đâu thì con phi ngi đó”.Cuc hôn nhân có s cách bc giàu
nghèo đư khin V Nng luôn luôn mc cm“thip vn con k khó đc nng ta nhà
giàu”. Dù V Nng có luôn gi gìn khuôn phép thì cuc sng v chng y vn tim n

-> Qua tác phm,ta thy V Nng đư nhiu ln gng gng đ vt lên s phn nhng
cuc đi nàng không thoát khi là nn nhân ca ch đ nam quyn đc đoán, chà đp và
c hip con ngi.
-> Cái cht ca V Nng thc cht là do b chng bc t - mt cái cht đy oan c. Vy
mà, Trng Sinh thy nàng t tn ch mt chút đng lòng mà không h ân hn, day dt.
Ngay c khi, đa con tr tay vào bóng chàng trên vách nói là cha, chàng hiu rõ ni oan
ca v thì cng coi là vic đư qua ri. Nh th, chuyn danh d , chuyn sinh mnh ca
ngi ph n b tùy tin đnh đot bi ngi chng, ngi đàn ông mà không có hành
lang đo lí, không đc d lun xư hi bo v, ch che. Ni oan ca V Nng đư vt
ra ngoài phm vi gia đình, là mt trong muôn vàn oan khut ca cái xư hi vùi dp thân
phn con ngi, nht là ngi ph n.Sng trong xư hi đy ry nhng oan trái, bt công,
quyn sng ca con ngi không đc đm bo, ngi ph n vi thân phn “bèo dt
mây trôi” có th gp bao nhiêu tai ha giáng xung bt kì lúc nào, vì nhng nguyên c vu
v không th tng tng. Rõ ràng, xư hi phong kin đư sinh ra bao Trng Sinh vi đ
uóc gia trng, đc đoán, là nguyên nhân sâu xa ca nhng đau kh mà ngi ph n
phi chu.
b. Ngi ph n là nn nhân ca chin tranh phi ngha:
- Không ch là nn nhân ca ch đ nam quyn đc đoán, ngi ph n còn là nn nhân
ca chin tranh phong kin. C cuc đi V Nng, ch vui thú nghi gia nghi tht vy mà
v làm v Trng Sinh, cuc sng v chng “sum hp cha tha tình chn gi,chia phôi
vì đng vic la binh”. Bui Trng Sinh ra đi, m già bn rn, v tr đng bng mang
d cha cha khuyn luyn s th ri s ra sao đư khin mi ngi có mt  đó đu phi
a hai hàm l: “Chàng đi chuyn này, thip chng dám mong đc đeo n hu, mc áo
gm tr v quê c,ch xin ngày v mang theo đc hai ch bình yên, th là đ ri. Ch e
vic quân khó liu, th gic khôn lng. Gic cung còn ln lút, quân triu còn gian
lao,ri th ch tre cha có, mà mùa da chín quá kì, khin thip ôm ni quan hoài,m già
trin miên lo lng.”
- Nhng câu vn bin ngu, sóng đôi nh trái tim ngi v tr php phng lo s cho
ngi chng phi đi lính thú. Chin tranh xa cách, m già cng vì thng nh con mà
sinh bnh ri qua đi. Con th đc sinh ra không bit mt cha, v tr nh chng ch còn