Bài tập học kỳ tố tụng dân sự.
Chương I
Những vấn đề lý luận về nguyên tắc thẩm phán và hội thẩm nhân dân
xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.
1.1. Khái niệm và ý nghĩa của nguyên tắc
1.1.1 Khái niệm
Nguyên tắc thẩm phán và hội thẩm nhân dân xét xử độc lập và chỉ tuân
theo pháp luật là một trong những nguyên tắc cơ bản cấu thành nên hệ
thống các nguyên tắc cơ bản của luật ttds Việt Nam. Nguyên tắc này luôn
được coi trọng và được ghi nhận trong bốn bản hiến pháp của nước ta qua
các thời kỳ lịch sử khác nhau của đất nước. đến nay, nguyên tắc này đã trở
thành một nguyên tắc tối thượng trong tổ chức và hoạt động của TA nói
chung và trong hoạt động xét xử các vụ án dân sự nói riênng. Theo đó, để
đảm bảo cho hoạt động xét xử được nghiêm minh thì khi xét xử TP và
HTnd độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.
Từ đó co thể hiểu Nguyên tắc này thể hiện tư tưởng pháp lý khi xét xử các
vụ án dân sự tp và htnd tư mình quyết định và tự chịu trách nhiêm về bản
án và quyết địng của mình mà không phụ thuộc vào quan điểm. ý kiến của
bất kỳ cá nhân, cơ quan, tổ chức nào, không bị chi phối bởi ý kiến của nhau
và chỉ căn cứ và các qui định của pháp luật để xem xét và quyết định từng
vấn đề của vụ án.
1.1.2 ý nghĩa của nguyên tắc
thứ nhất, nguyên tắc tp và htnd độc lập và chỉ tuân theo pháp luật là nền
tảng của tư pháp trong nhà nước pháp quyền. nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa đòi hỏi ở tòa án các yếu tố chuẩn mực như sự công minh, công
bằng, dân chủ. hiệu quả, hiệu lực trong đó việc thực hiện nguyên tắc tp và
htnd xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật là cơ sở nền tảng thực hiện
các đòi hỏi này. độc lập xét xử được coi như là một điều kiện bảo đảm sự
vận hành bình thường của T, cho một trình tự tư pháp công bằng trong Nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Thứ hai, thực hiện nguyên tắc tp và htnd xét xử độc lập và chỉ tuân theo

tình trạng này.
Thứ hai, xuất phát từ bản chất của hoạt động tư pháp mà TA thực hiện.
TA là cơ quan thực hiện hoạt động Tư pháp - hoạt động nhân danh công lý
và dựa vào công ý thì TA phải xét xử như một người đứng giữa, trung lập,
không phụ thuộc vào bên nào, chỉ xét xử độc lập và tuân theo pháp luật thì
TA mới tồn tại đúng với bản chất của mình là một cơ quan bảo vệ công lý.
Bản án, quyết định của TA là văn bản kết thúc quá trình xét xử một vụ án
dân sự. Do vậy, có thể nói bản án chính là “tuyên ngôn công lý” mà TA
thay mặt nhà nước ban hành thông qua quá trình tố tụng tại TA. Bản án
đúng đắn sẽ mang lại sự công bằng trong xã hội, bảo vệ công lý và quyền
của con người, chính vì thế chúng phải chính xác tuyệt đối, đảm bảo đúng
pháp luật. điều này đòi hỏi ở Tp và NTNd một bản lĩnh vững vàng, tinh
thần trách nhiệm cao, lương tâm nghề nghiệp và phẩm chất đạo đức trong
sáng để độc lập xét xử theo pháp luật.
Thứ ba, xuất phát từ chế độ dân chủ nhân nhân ở nước ta.
Việc xét xử của TA có htnd tham gia đã được hiến pháp và pháp luật qui
định, đó là một trong những nguyên tắc hể hiện rõ tư tương “Nhà nước của
dân, do dân và vì dân” và chế độ dân chủ Xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, nguyên
tắc xét xử độc lập bao hàm không chỉ tp mà cả htnd. Mục đích của chế định
xét xử có htnd tham gia không chỉ đơn thuần là cùng to xét xử cho xong vụ
án theo qui định của pháp luât tố tụng. Quan trọng hơn, pháp luật giao
trọng trách cho htnd thay mặt nhân dân tham gia xét xử, giám sát, chế
uwóc, hạn chế tiêu cực trong hoạt động của TA, bảo vệ công lý, bảo vệ
pháp chế XHCN. Giúp cho việc xét xử của TA được rõ ràng, chính xác,
phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của
nhân dân.
1.2.2 Cơ sở thực tiễn của nguyên tắc
Thứ nhất, xuất phát tự vị trí, vai trong của TA trong bộ máy nhà nước.
Thứ hai, xuất phát từ thực tiễn hoạt động xét xử của TA.
1.3 Mối liên hệ giữa nguyên tắc … với các nguyên tắc khác trong

pháp luật để đảm bảo cho tp và htnd thực hiện quyền tự quyết của mình
khi xét xử. đồng thời buộc họ phải có nghĩa vụ và trách nhiệm cá nhân
về tính đúng đắng, hợp pháp đối với các quyết định của mình khi giải
quyết vụ án. Như vậy, mặc dù giữa các cấp TA tồn tại mối quan hệ quản
lý hành chính nhưng TA cấp trên không thể ra lệnh hoặc chỉ đạo TA câp
dưới xét xử theo ý mình. Sự độc lập giữa các cấp TA cũng là một nọi
dung quan trọng của nguyên tắc độc lập xét xử, cẩn phải được nghiên
cứu một cách khoa học và đúng đắn
Vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam về mặt nguyên tắc không
làm ảnh hưởng đến tính độc lập của tp và htnd. Nguyên tắc TP và htnd
xét xử độc lập và chỉ tuân theo háp luâ trong mối quan hệ với cấp ủy
đảng thể hiện ở việc đảng lãnh đạo chặt chẽ các cơ quan tư pháp về mặt
chính trị, tư tưởng và tổ chức cán bộ nhưng đảng không can thiệp vào
hoạt động xét xử từng vụ án cụ thể của TA. Trong việc giải quyết các vụ
án cụ thể, tp và htnd được căn cứ và các quy định của pháp luật và các
tài liệu, chứng cứ của vụ án để độc lập ra phán quyết. Mọi sự can thiệp
trái pháp luật cua cá nhân đảng viên và của cấp ủy đảng vào hoạt động
xét xử của tp và htnd đều là sự nhận thức không đúng về vai tro lãnh
đạo của đảng đối với hoạt động xét xử của TA.