ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

ĐẶNG THỊ THU HOÀI
PHÁT HUY NGUỒN LỰC CON NGƯỜI TỈNH NGHỆ
AN TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN
ĐẠI HÓA HIỆN NAY
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Mã số: 60 22 85
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. PHẠM CÔNG NHẤT
HÀ NỘI - 2012
2
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong các yếu tố để tạo nên nền sản xuất xã hội thì yếu tố con người
đóng vai trò bậc nhất. Con người là chủ thể sáng tạo ra nền các giá trị vật
chất, văn hóa và tinh thần xã hội, là động lực chủ yếu thúc đẩy sự phát
triển tiến bộ xã hội. Con người cũng là sản phẩm kì diệu, là giá trị cao nhất
của toàn bộ sự phát triển thế giới vật chất và tinh thần, đồng thời chịu sự
chi phối của các qui luật tự nhiên và xã hội - con người ở vị trí trung tâm
của tiến trình lịch sử. Chính vì vậy, con người, trong tư duy nhân loại,
không chỉ là vấn đề thực tiễn mà còn là vấn đề cốt lõi của lí luận xã hội và
nhân văn, kinh tế và quản lí…
Những thập kỉ gần đây, cùng với việc khoa học - kĩ thuật và công
nghệ, những sản phẩm đã được vật thể hóa của trí tuệ con người, thành lực
lượng sản xuất trực tiếp, nền kinh tế thế giới. Hầu hết các quốc gia trên thế
giới đều có chương trình mang tính chiến lược về đầu tư và phát triển con
người của riêng mình, hướng theo một nguyên tắc chung là: Đặt con người
vị trí trung tâm của sự phát triển kinh tế - xã hội. Sự thừa nhận vai trò
quyết định của nguồn lực con người trong phát triển kinh tế - xã hội mang

vậy cho đến nay, Nghệ An là một tỉnh nghèo, dân số đông, có điểm xuất
phát thấp trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội. Đảng bộ,chính quyền và
nhân dân tỉnh Nghệ An đã rất quan tâm đến việc phát huy nhân tố con
người và nguồn lực con người. Nhưng thực tế cho thấy, tỉnh Nghệ An chưa
có biện pháp hữu hiệu để phát huy nguồn lực con người một cách có hiệu
quả. Chính vì thế, chất lượng cũng như số lượng nguồn lực con người ở
Nghệ An hiện nay về cơ bản chưa đáp ứng được yêu cầu đẩy nhanh sự
nghiệp CNH, HĐH của tỉnh trong thời gian tới. Vậy, thực trạng nguồn lực
con người ở tỉnh Nghệ An như thế nào? Giải pháp phát huy nguồn lực con
người trong quá trình CNH, HĐH ở tỉnh trong thời gian tới ra sao? Do đó,
yêu cầu phát huy nguồn lực con người trong quá trình đổi mới hiện nay
càng bức thiết cả về lí luận và thực tiễn.
Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài “Phát huy nguồn lực con người tỉnh
Nghệ An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay” làm
đề tài luận văn thạc sĩ triết học, chuyên ngành chủ nghĩa xã hội.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Con người luôn là vấn đề trung tâm của triết học và là đối tượng
nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau.
Những thập kỉ gần đây,vấn đề nguồn lực con người và phát huy vai
trò sáng tạo của con người trong sự phát triển xã hội là một trong những đề
tài thu hút sự chú của các nhà lãnh đạo, quản lí, đặc biệt là các nhà lí luận.
4
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề nguồn lực con người từ các
góc độ triết học, xã hội học, tâm lí học, luật học…
Ở Liên Xô cũ, các nhà nghiên cứu lí luận dưới góc độ khác nhau đã
tiếp cận một cách khoa học vấn đề: Vai trò của nguồn lực con người trong
chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò sáng tạo của con người trong
sự phát triển xã hội là một trong những đề tài thu hút sự chú ý của các nhà
lãnh đạo, quản lí, đặc biệt là các nhà lí luận. Đã có nhiều công trình nghiên
cứu về vấn đề nguồn lực con người từ các góc độ triết học, xã hội học, tâm

lực lượng sản xuất thời kì đẩy mạnh CNH, HĐH ở nước ta hiện nay.
- Nguyễn Thị Tú Oanh, Phát huy nguồn lực thanh niên trong sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay, Chuyên
ngành CNXHKH, Hà Nội, 1999. Công trình này đã phân tích vai trò,
nhiệm vụ của thanh niên đối với sự nghiệp CNH, HĐH ở nước ta, và đưa
ra những giải pháp chủ yếu để phát triển nguồn lực thanh niên đáp ứng
yêu cầu CNH, HĐH.
Qua các công trình nghiên cứu nêu trên cho thấy : So với các loại
nguồn lực khác thì nguồn lực về con người có vai trò hết sức quan trọng
trong quá trình CNH, HĐH đất nước. Vì vậy, cần có những giải pháp và
bước đi cho phù hợp. Có thể coi đây là những kết quả nghiên cứu đáng
chú ý về con người và nguồn lực con người ở Việt Nam hiện nay. Tuy
nhiên các công trình nghiên cứu này thường gắn vào giải quyết các nhiệm
vụ trong từng lĩnh vực cụ thể.
Ở Nghệ An đã có một số công trình nghiên cứu:
- Nguyễn Quang Hồng, Thành phố Vinh quá trình hình thành và phát
triển (18 - 04 1945), Nxb. Nghệ An, 2001. Tác giả viết về quá trình lịch sử
và sự ra đời của thành phố Vinh cũng như những bước phát triển của thành
phố.
- Lê Bá Hán, Đoàn Minh Duệ, Con người Nghệ An trước yêu cầu của
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb. Nghệ An, 2001. Trong
cuốn sách này chỉ đề cập đến yếu tố con người Nghệ An và vai trò của nó
trước sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
- Văn hóa các dòng họ ở Nghệ An với sự nghiệp thực hiện chiến lược
con người Việt Nam đầu thế kỷ XXI. Kỷ yếu hội thảo khoa học, Nxb. Nghệ
An, 1997. Hội thảo đã nêu lên bản sắc văn hóa các dòng họ ở Nghệ An và
vai trò của nó trước chiến lược phát triển con người Việt Nam.
- Sở kế hoạch và đầu tư Nghệ An (7/2011), Báo cáo tình hình kinh tế
- xã hội năm 2011 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2012. Báo
cáo này đã tập trung đánh giá tình hình kinh tế - xã hội năm 2011 và đề ra

CNH, HĐH trên địa bàn Nghệ An ((Các số liệu được luận văn sử dụng để
phân tích, khảo sát từ năm 2000 đến nay). Đồng thời, tham khảo số liệu của
các Sở, Ban, Ngành có liên quan.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận:
- Luận văn đã dựa trên nền tảng thế giới quan, phương pháp luận duy
vật - biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng về nguồn lực con người.
7
- Luận văn cũng đã kế thừa các công trình nghiên cứu của các nhà
khoa học trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài.
* Cơ sở thực tiễn:
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở khảo sát thực tiễn tình hình tỉnh
Nghệ An, có kế thừa những thành tựu của các công trình nghiên cứu về
nguồn lực con người.
* Phương pháp nghiên cứu:
- Để thực hiện mục tiêu đề ra, luận văn dựa trên phương pháp luận chủ
nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các quan điểm của
Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về nguồn lực con người.
- Ngoài ra, tác giả sử dụng các phương pháp hệ thống - cấu trúc logic -
lịch sử, kết hợp chặt chẽ với phân tích - tổng hợp, khảo sát, so sánh, hệ
thống hóa, khái quát hóa, điều tra xã hội học…để xử lí các tài liệu lí luận
và các thực tiễn có liên quan nhằm giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
6. Những đóng góp mới về khoa học của luận văn
- Góp phần làm rõ lịch sử nghiên cứu và những vấn đề về phương
pháp luận nghiên cứu của nguồn lực con người.
- Đánh giá thực trạng phát huy nguồn lực con người tỉnh Nghệ An
trong quá trình CNH, HĐH hiện nay.
- Bước đầu phân tích và đề xuất một số quan điểm và những giải pháp
cơ bản nhằm phát huy vai trò nguồn lực con người tỉnh Nghệ An .

trong thực tiễn, sản xuất vật chất hay trong quá trình phát triển kinh tế - xã
hội của mỗi cộng đồng, quốc gia trong những giai đoạn lịch sử nhất định".
Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa
VIII cũng khẳng định: "Nguồn lực con người là người lao động có trí tuệ
cao, tay nghề thành thạo, có phẩm chất tốt, được đào tạo, bồi dưỡng, phát
huy bởi nền giáo dục tiên tiến, gắn liền với một nền khoa học, công nghệ
hiện đại".
Kế thừa và tiếp thu chọn lọc các quan điểm trên, dưới góc độ từ quan
điểm cá nhân, tác giả luận văn cho rằng: Nguồn lực con người là phạm trù
dùng để chỉ số dân, cơ cấu dân số và nhất là chất lượng con người với tất
cả những tiềm năng và phẩm chất làm nên sức mạnh của nó trong sự phát
triển xã hội.
9
1.1.2. Đặc điểm nguồn lực con người
Thứ nhất, nguồn lực con người được biểu hiện ra trước hết là người
lao động, là lực lượng lao động (số người trong độ tuổi lao động, có khả
năng lao động), là nguồn lao động (đội ngũ lao đông hiện có và sẽ có trong
tương lai). Đồng thời, khái niệm nguồn lực con người cũng phản ánh quy
mô dân số thông qua số lượng dân cư và tốc độ tăng dân số của một nước
trong một thời kì nhất định.
Thứ hai, khái niệm nguồn lực con người phản ánh khía cạnh cơ cấu
dân cư và cơ cấu lao động trong các ngành, các vùng, cơ cấu lao động đã
qua đào tạo trong các lĩnh vực và khu vực kinh tế, cơ cấu trình độ lao
động, cơ cấu độ tuổi trong lực lượng lao động…
Thứ ba, nguồn lực con người chủ yếu phản ảnh phương diện chất
lượng dân số, đặc biệt là chất lượng của lực lượng lao động trong hiện tại
và trong tương lai gần. Đó là: sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần, mức
sống tuổi thọ, trình độ giáo dục và đào tạo, về văn hóa và chuyên môn
nghề nghiệp, trình độ học vấn, năng lực sáng tạo, khả năng thích nghi…
Thứ tư, khái niệm nguồn lực con người còn hàm chứa cả sự liên hệ,

1.1.3. Vai trò nguồn lực con người
Vai trò nguồn lực con người
Để đánh giá hết được vai trò của nguồn lực con người thì chúng ta cần
đặt nó trong mối quan hệ với các nguồn lực khác.
Sở dĩ nguồn lực con người đóng vai trò quyết định đến các quá trình
phát triển kinh tế và xã hội, trước hết là do năng lực sáng tạo trí tuệ của
bản thân con người và cộng đồng người theo chiều hướng tiến bộ của lịch
sử.
Nguồn lực con người không chỉ cần được nhìn nhận về mặt tự nhiên
mà còn được nhìn nhận về mặt xã hội.
Nguồn lực con người - yếu tố quyết định sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa
Xét trong hệ thống các nguồn lực của sự phát triển kinh tế - xã hội nói
chung cũng như quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nguồn lực con
người luôn đứng ở vị trí trung tâm, giữ vai trò quyết định không những đối
với phát huy mà còn đối với toàn bộ sự phát triển xã hội, thể hiện:
Thứ nhất, các nguồn lực khác như vốn, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở
vật chất - kĩ thuật, vị trí địa lý…là những khách thể, chịu sự khai thác, cải
tạo của con người và phục vụ cho nhu cầu, lợi ích của con người.
Thứ hai, so với các nguồn lực khác, chỉ có nguồn lực con người mà
cốt lõi là trí tuệ mới là nguồn lực có tiềm năng vô hạn, còn các nguồn lực
khác đều hữu hạn.
11
Thứ ba, trí tuệ con người có sức mạnh áp đảo so với các nguồn lực
khác, một khi nó được vật thể hóa trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp.
Sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng KH - CN hiện đại, đang dẫn
nền kinh tế thế giới vận động đến nền kinh tế của trí tuệ.
Thứ tư, con người với tất cả năng lực và phẩm chất tích cực của mình
bao gồm: trí tuệ, kinh nghiệm, kĩ năng, tính năng động sáng tạo, niềm tin
và ý chí… thì tự mình có thể trở thành động lực của sự phát triển xã hội

trở thành tỉnh khá trong khu vực phía Bắc vào năm 2015; tạo cơ sở để đến
năm 2020 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp; phấn đấu xây dựng thành phố
Vinh thành trung tâm kinh tế, văn hóa của vùng Bắc Trung bộ". Các chỉ
tiêu chủ yếu đến năm 2015: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm:
11 - 12%. Cơ cấu kinh tế: công nghiệp - xây dựng 39 - 40%, dịch vụ 39 -
40%, nông lâm ngư nghiệp 20 - 21%
Những đặc điểm cơ bản về công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Nghệ An:
Một là, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Nghệ An là sự cụ
thể hóa đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Đảng và Nhà nước ta
vào điều kiện thực tế của Nghệ An.
Hai là, công nghiệp hóa gắn liền với hiện đại hóa và thu hút mọi
nguồn lực cho sự phát triển.
Ba là, công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với việc khai thác tối đa tiềm
năng, lợi thế của Nghệ An, thu hút triệt để mọi nguồn lực cho sự phát triển
nhằm thúc đẩy nền kinh tế của tỉnh phát triển nhanh và bền vững.
Bốn là, khoa học - công nghệ được xác định là nền tảng và động lực
của công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Năm là, công nghiệp hóa, hiện đại hóa phải lấy việc phát huy nguồn
lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững: công
nghiệp hóa, hiện đại hóa phải gắn với phát triển bền vững.
1.2.2. Sự cần thiết phát huy vai trò nguồn lực con người tỉnh Nghệ
An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay
Dưới góc độ triết học, phát huy nguồn lực con người được hiểu là quá
trình đạo tạo, bồi dưỡng và làm tăng nguồn lực con người về thể lực, trí
lực, phẩm chất đạo đức; là quá trình khai thác có hiệu quả những yếu tố
đó trong lao động, học tập, chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc.
Yêu cầu đặt ra đối với việc phát huy vai trò nguồn lực con người tỉnh
Nghệ An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay
Thứ nhất, phát huy nguồn lực con người của tỉnh Nghệ An đủ về số
lượng, chất lượng và cơ cấu, đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh quá trình công

thương, chịu khó, lạc quan… Đó là tính cách con người Nghệ An xưa và
nay, là thế mạnh của nguồn lực con người Nghệ An cần được phát huy
trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Tình hình kinh tế - xã hội
- Về kinh tế: Tổng sản phẩm trong tỉnh (GRDP) 6 tháng đầu năm
2012 (theo giá so sánh 1994) ước đạt 9040,5 tỷ đồng, tăng 5,02% so với
cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản ước đạt
2349,6 tỷ đồng, tăng 0,75%; khu vực công nghiệp - xây dựng 3395,6 tỷ
đồng, tăng 3,68%, khu vực dịch vụ 3232,2 tỷ đồng, tăng 10,94% và thuế
nhập khẩu (bao gồm cả thuế đánh vào hàng nhập khẩu) 63,1 tỷ đồng giảm
28,14%.
15
Khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản chỉ tăng 0,75% (6 tháng/2011
tăng 3,55%), trong đó ngành nông nghiệp chiếm tỷ trọng 78% của toàn khu
vực giảm 0,46% do sản phẩm nông nghiệp 6 tháng giảm sút so với cùng vụ
năm trước.
- Về xã hội: 6 tháng đầu năm 2012 kinh tế trong nước cũng như tỉnh
nhà đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như kinh tế vĩ mô chưa thật ổn
định, thị trường thu hẹp, số doanh nghiệp bị giải thể, đình đốn sản xuất
tăng cao, hàng tồn kho lớn, sức mua giảm, tuy nhiên kinh tế tỉnh nhà vẫn
có những mặt phát triển.
Tóm lại, từ những nét chính về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế -
xã hội được trình bày ở trên đó là những yếu tố tích cực cần được khai
thác, phát huy và khắc phục những yếu tố tiêu cực để phát huy nguồn lực
con người đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
của tỉnh Nghệ An.
2.1. Thực trạng phát huy vai trò nguồn lực con người tỉnh Nghệ
An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay.
2.1.1. Thực trạng những thành tựu và nguyên nhân
Về số lượng

Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp Nghệ An đã có sự phát triển
nhanh chóng trên khắp các địa bàn tỉnh ở hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề
kinh doanh, góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động, đóng góp
ngân sách tỉnh ngày càng nhiều.
Về chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được đảm bảo tạo
điều kiện thuận lợi cho chất lượng nguồn lao động ngày càng được nâng
lên rõ rệt.
Các chế độ chính sách xã hội, nhất là đối với các gia đình thương
binh, liệt sỹ, người có công, người nghèo được các cấp, các ngành triển
khai và thực hiện đầy đủ, kịp thời.
Về thu nhập và giải quyết việc làm đối với người lao động
Thu nhập bình quân theo đầu người được xác định ở đây là GDP/
người theo giá thực tế và thu nhập bình quân theo đầu người tháng theo giá
thực tế.
Về vấn đề giải quyết việc làm đối với người lao động ở Nghệ An
những năm qua cũng cho kết quả tốt. Nghệ An đã có nhiều mô hình giải
quyết việc làm được nhiều tỉnh đến học tập và được Bộ Lao động -
Thương binh và xã hội đánh giá cao. Triển khai chương trình giảm nghèo
theo Nghị quyết 30a/CP ở 3 huyện đạt kết quả khá. Tạo việc làm hơn 34
ngàn người/năm; bình quân mỗi năm giảm được 12.000 - 14.000 hộ nghèo.
17
Về cơ chế chính sách sử dụng nguồn lực con người
Thực hiện tốt chính sách khuyến khích phát triển các cơ sở cung ứng
dịch vụ ngoài công lập nhằm đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục
đào tạo. Tỉnh cũng đã có chính sách ưu tiên đầu tư, dành quỹ đất để xây
dựng nhiều hạng mục công trình phục vụ cho công tác đào tạo, đặc biệt là
đối với các trường cao đẳng sư phạm, trung cấp…
Nguyên nhân thành tựu
Một là, với những điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, về điều kiện tự
nhiên, Nghệ An có thể phát triển một nền kinh tế toàn diện và trở thành

điểm kéo dài, chậm phát huy hiệu quả.
Về chất lượng
Trình độ dân trí trong nhân dân Nghệ An hiện nay còn rất thấp. Tỷ lệ
mù chữ vẫn còn cao và có nguy cơ một bộ phận nhân dân có xu hướng tái
mù chữ.
Cũng như nhiều địa phương trong cả nước, chất lượng giáo dục ở
Nghệ An hiện nay còn nhiều bất cập, vừa lạc hậu về nội dung, phương
pháp lại không đồng đều giữa các địa phương.
Các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh phân bố không đều, chủ yếu
tập trung ở trung tâm tỉnh: Vinh 33 cơ sở, Cửa Lò 3 cơ sở.
Hiện nay điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học ở tỉnh
Nghệ An còn thiếu so với yêu cầu.
Trình độ chuyên môn, nghề nghiệp của lực lượng lao động rất thấp,
như trình bày ở trên thì chỉ có 59,1% lao động đã qua đào tạo, còn 40,9%
lao động chưa qua đào tạo.
Công tác quy hoạch đào tạo và bồi dưỡng nguồn lực con người của
tỉnh còn chưa đáp ứng kịp thời với yêu cầu cầu của thời kỳ đổi mới.
Về thu nhập và giải quyết việc làm cho người lao động
Nhìn chung mức thu nhập của người Nghệ An còn rất thấp. Với mức
lương bình quân là 1156 đồng/tháng. GDP/ người theo giá thực tế Nghệ
An chỉ bằng 66,2% của cả nước. Tỷ lệ thiếu việc làm và thất nghiệp còn
cao, năm 2011 là 2,9%.
Về cơ chế chính sách sử dụng nguồn lực con người
Công tác phân công cán bộ còn nhiều hạn chế. Việc phân công, bố trí
cán bộ chưa căn cứ vào nhu cầu công việc, còn nặng về giải quyết nhân sự.
Những nguyên nhân hạn chế
Nguyên nhân khách quan:
19
Trước hết, là do dân số đông, đứng thứ tư cả nước. Là một tỉnh nghèo
thuộc vùng Bắc trung bộ và duyên hải miền Trung, với điểm xuất phát của

Thứ sáu, chưa có sự thống nhất giữa chính sách và pháp luật, thiếu
tính chặt chẽ, thiếu tính đồng bộ giữa việc ra nghị quyết, chỉ thị, quyết
20
định… với việc tổ chức thực hiện, cơ chế thực hiện, giữa chính sách kinh
tế và chính sách xã hội.
Thứ bảy, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền trên một số
lĩnh vực chưa tập trung, thiếu kiên quyết.
2.2.3. Những vấn đề đặt ra
Một là, cần phải nhận thức cho đúng về vai trò nguồn lực con người ở
Nghệ An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay.
Hai là, trong quá trình phát huy nguồn lực con người, từ thực trạng
hiện nay cho thấy Nghệ An cần phải nhận thức và giải quyết tốt mối quan
hệ giữa số lượng và chất lượng nguồn lực con người sao cho hợp lý.
Ba là, xây dựng hệ thống cơ chế chính sách đúng đắn, tạo môi trường
xã hội thuận lợi để thu hút và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực hiện có
và đây cũng là yêu cầu bức thiết đang đặt ra đối với quá trình phát huy
nguồn lực con người ở tỉnh Nghệ An hiện nay.
Bốn là, Nghệ An là trung tâm Vùng Bắc Trung Bộ có nhiều ngành
công nghiệp mũi nhọn với công nghệ cao; nhiều cơ sở tài chính, thương
mại, du lịch và cơ sở đào tạo lớn, là nơi tập trung phần lớn đội ngũ cán bộ
khoa học kỹ thuật hàng đầu của vùng sẽ là yếu tố thúc đẩy nhanh sự hình
thành và phát triển các khu công nghiệp.
2.3. Một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy nguồn lực con người
Nghệ An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay
2.3.1. Những quan điểm và định hướng chủ yếu
Những quan điểm
Thứ nhất, nhận thức đúng vị trí, đặc điểm và vai trò của nguồn lực con
người trong thời đại ngày nay để công nghiệp hóa, hiện đại hóa Nghệ An,
trên cơ sở xây dựng chiến lược con người. Phát triển nâng cao chất lượng
nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao vừa là mục tiêu, vừa là nhiệm vụ

bảo sự bình đẳng về cơ hội phát triển nhân lực cho tất cả các dân tộc và
nhóm xã hội.
Một số định hướng chủ yếu
- Về số lượng: cần khắc phục tình trạng bất hợp lý trong cơ cấu lao
động giữa các ngành, các khu vực sản xuất trong thời gian qua.
- Về chất lượng: nhiệm vụ đặt ra là cơ sở đào tạo phải cơ cấu lại trình
độ lực lượng lao động bao gồm tỷ lệ lao động đã qua đào tạo, cơ cấu ngành
chuyên môn, cơ cấu xã hội, cơ cấu vùng miền.
Nâng cao trí lực là nhiệm vụ cơ bản xuyên suốt quá trình xây dựng
nguồn lực con người đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam nói chung và ở tỉnh Nghệ An nói riêng.
22
- Về phẩm chất đạo đức, tinh thần của con người Nghệ An cần phải
được kế thừa, phát huy: tinh thần yêu nước, ý thức tự tôn dân tộc, ý chí tự
lực tự cường của con người Việt Nam…
2.3.2. Một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy nguồn lực con người
Nghệ An trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay
2.3.2.1. Nhóm giải pháp khai thác hợp lý, có hiệu quả nguồn lực con
người
Giải pháp quy hoạch và đào tạo
Nghệ An phải tiếp tục thực hiện chính sách kế hoạch hóa dân số và
gia đình để trong tương lai đảm bảo tốc độ tăng dân số trong độ tuổi lao
động hàng năm hợp lý, hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao. Trước
mắt tỉnh cần quy hoạch lại thị trường lao động.
Nghệ An càng phải đẩy mạnh công tác xã hóa giáo dục trên cả bề
rộng lẫn chiều sâu. Mặt khác, Nghệ An không ngừng củng cố, nâng cao
chất lượng dạy và học từ giáo dục mầm non đến giáo dục cao đẳng, đại
học. Trước mắt tỉnh nhà cần đào tạo người lao động có chuyên môn nghề
nghiệp.
Giải pháp giải quyết việc làm và thu nhập cho người lao động

2.3.2.4. Nhóm giải pháp về nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và hệ
thống chính trị
Tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng trong việc phát huy
nguồn lực trên toàn tỉnh.
Tổ chức tuyên truyền rộng rãi đến mọi người dân về định hướng, mục
tiêu phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.
2.3.2.5. Nhóm giải pháp nghiên cứu, dự báo thường xuyên nguồn lực
con người của Nghệ An trong mối quan hệ với nguồn lực con người của cả
nước
- Dự báo nguồn lao động tại chỗ khi có những dự án lớn đầu tư ở
Nghệ An
- Dự báo nguồn lao động từ nơi khác sẽ di cư đến
- Dự báo nguồn lao động chuyển đi từ các thành phố, các tỉnh khác
- Dự báo xu thế vận động của nguồn lực con người Nghệ An cả về số
lượng, chất lượng và cơ cấu lao động.
- Nghiên cứu, dự báo các yếu tác động gây nên sự biến đổi nguồn lực
con người Nghệ An.
24
KẾT LUẬN
Vấn đề con người và phát huy nguồn lực con người trong lịch sử là
một nội dung rất cơ bản của lịch sử triết học. Chủ nghĩa Mác - Lênin xem
xét con người trong điều kiện cách mạng vô sản hiện đại đã tạo ra một
bước ngoặt vĩ đại cho việc phân tích, đánh giá, phát huy nguồn lực con
người. Chính vì vậy, Đảng ta đã khẳng định: "lấy việc phát huy nhân tố
con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững". Trong
sự nghiệp CNH, HĐH, Nghệ An cần tận dụng hết những tiềm năng hiện có
để phát huy mọi nguồn lực trong phát triển kinh tế - xã hội đặc biệt là
nguồn lực con người.
Trong những năm qua nước ta nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng
đã có những giải pháp phát huy mọi nguồn lực, tạo tiền đề cho kinh tế - xã