HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM

BÀI THU HOẠCH
MÔN: TÂM LÝ HỌC SƯ PHẠM
ĐỀ TÀI: VẤN ĐỀ TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG
NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN
Họ và tên : Lưu Thị Thúy Hằng
Lớp: Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm K9

Hà Nội, tháng 12 năm 2014
ĐỀ BÀI: Bằng kiến thức Tâm lý học, anh (chị) hãy trình bày hiểu biết của bản
thân về vấn đề tích cực hóa hoạt động nhận thức của sinh viên.
MỞ ĐẦU
Sinh viên là đội ngũ tri thức tương lai của đất nước. Cùng với xu thế hội nhập,
toàn cầu hoá, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, sự gia tăng gấp bội
của tri thức đòi hỏi giáo dục đào tạo phải đổi mới nội dung dạy học và phương
pháp dạy học để đào tạo những con người có đủ năng lực và phẩm chất đáp ứng
nhu cầu của thực tiễn. Đại hội Đảng toàn quốc lần X đã nêu rõ: “Đổi mới tư duy
giáo dục một cách nhất quán, từ mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp
đến cơ cấu và hệ thống tổ chức, cơ chế quản lí để tạo được chuyển biến cơ bản và
toàn diện của nền giáo dục nước nhà, tiếp cận với trình độ giáo dục của khu vực và
thế giới Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, đổi mới
phương pháp dạy và học”
Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng đào tạo là một trong những định hướng
phát triển giáo dục đại học trong giai đoạn hiện nay. Sản phẩm của giáo dục đại học
mang tính đặc thù hơn cả so với các loại hình sản phẩm, dịch vụ và hàng hóa khác
trong xã hội. Một trong những nét đặc thù chủ yếu là sản phẩm ấy được tạo ra
thông qua sự kết hợp chặt chẽ giữa lao động sư phạm của người dạy- giảng viên
với hoạt động học tập, rèn luyện tích cực của người học- sinh viên trong (và cả

người học. Vấn đề phát huy tính tích cực của người học được đặt ra trong nền giáo
dục của nước ta từ những năm 60 và trong công cuộc cải cách giáo dục lần thứ hai
năm 1980, phát huy tính tích cực của người học, tích cực hóa hoạt động nhận thức
của người học là phương thức quan trọng nhằm đào tạo những con người lao động
sáng tạo, làm chủ tương lai của đất nước. Theo từ điển Tiếng Việt (Nguyễn Như Ý,
1996), tính tích cực được hiểu là tính chủ động , hăng hái, nhiệt tình với nhiệm vụ,
với công việc, có những hoạt động nhằm tạo ra sự biến đổi theo hướng phát triển,
có tác dụng khẳng định, thúc đẩy sự phát triển.
Tính tích cực có thể được xem như một phẩm chất xã hội của con người. Tính
tích cực bắt nguồn từ nhu cầu lợi ích của con người, được nảy sinh, hình thành và
phát triển trong hoạt động.
Tính tích cực học tập, tích cực nhận thức của sinh viên
Đã có rất nhiều quan điểm khác nhau về tính tích cực học tập. Trần Bá Hoành
cho rằng tính tích cực của sinh viên được biểu hiện ở sự khát khao khoa học, hay
nêu thắc mắc, chủ động vận dụng sự tập trung chú ý, sự kiên trì vượt mọi khó khăn
để đạt mục đích. Biểu hiện của tính tích cực học tập ở các mức độ khác nhau: Tái
hiện, tìm tòi, sáng tạo. Ths Lê Thị Xuân Liên trong bài : “Phát huy tính tích cực của
học sinh – sinh viên trong giảng dạy học toán ở các trường Cao đẳng sư phạm”,
(Kỷ yếu trường Cao đẳng sư phạm Quảng Trị 2007) đã viết: Tính tích cực trong
hoạt động học tập về thực chất là tính tích cực nhận thức, đặc trưng ở khát vọng
5
hiểu biết, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri thức. Trong
hoạt động học tập, nó diễn ra ở nhiều phương diện khác nhau: Tri giác tài liệu,
thông hiểu tài liệu, ghi nhớ, luyện tập, vận dụng, và được thể hệ ở nhiều hình
thức đa dạng phong phú.
Theo như em được biết và tìm hiểu, sinh viên là người học trong bậc giáo dục
đại học trình độ cao đẳng và đại học. Hoạt động học tập của sinh viên vừa là sự tiếp
nối của quá trình học tập bậc giáo dục phổ thông vừa là sự khởi đầu cho một giai
đoạn mới trong quá trình học tập có tính chất nghiên cứu chuyên sâu vào một lĩnh
vực chuyên môn nghề nghiệp nhất định. Mặc dù vậy, có thể nhận ra sự khác biệt cơ

Những biểu hiện của tính tích cực nhận thức
Tính tích cực nhận thức biểu hiện sự nỗ lực của chủ thể khi tương tác với đối
tượng trong quá trình học tập, nghiên cứu; thể hiện sự nỗ lực của hoạt động trí tuệ,
sự huy động ở mức độ cao các chức năng tâm lí (như hứng thú, chú ý, ý chí )
nhằm đạt được mục đích đặt ra với mức độ cao.
Giảng viên muốn phát hiện được sinh viên có tính tích cực học tập không, cần
dựa vào những dấu hiệu sau đây:
Sinh viên có chú ý học tập không?
Sinh viên có hăng hái tham gia vào mọi hình thức hoạt động học tập hay không (thể
hiện ở việc hăng hái phát biểu ý kiến, ghi chép )?
Sinh viên có hoàn thành những nhiệm vụ được giao không?
Sinh viên có ghi nhớ tốt những điều đã được học không?
Sinh viên có hiểu bài học không?
7
Sinh viên có thể trình bày lại nội dung bài học theo ngôn ngữ riêng không?
Sinh viên có vận dụng được các kiến thức đã học vào thực tiễn không?
Tốc độ học tập có nhanh không?
Có hứng thú trong học tập hay chỉ vì một ngoại lực nào đó mà phải học?
Có quyết tâm, có ý chí vượt khó khăn trong học tập không?
Có sáng tạo trong học tập không?
Về mức độ tích cực của sinh viên trong quá trình học tập có thể không giống nhau,
Giảng viên có thể phát hiện được điều đó nhờ dựa vào một số dấu hiệu sau đây:
Tự giác học tập hay bị bắt buộc bởi những tác động bên ngoài (gia đình, bạn bè, xã
hội).
Thực hiện yêu cầu của thầy giáo theo yêu cầu tối thiểu hay tối đa?
Tích cực nhất thời hay thường xuyên liên tục?
Tích cực tăng lên hay giảm dần?
Có kiên trì vượt khó hay không?
Một vài đặc điểm về tính tích cực của sinh viên
Tính tích cực của sinh viên có mặt tự phát và mặt tự giác:

3
Người học làm việc một
mình.
Tự học, kết hợp với nhóm, tổ và sự giúp đỡ của
thầy giáo.
4
Dạy thành từng bài riêng
biệt.
Hệ thống bài học.
5 Coi trọng trí nhớ.
Coi trọng độ sâu của kiến thức, không chỉ nhớ
mà còn suy nghĩ, đặt ra nhiều vấn đề mới.
6 Ghi chép tóm tắt.
Làm sơ đồ, mô hình, làm bộc lộ cấu trúc bài học,
giúp người học dễ nhớ và vận dụng.
7
Chỉ dừng lại ở câu hỏi, bài
tập.
Thực hành nêu ý kiến riêng.
8
Không gắn lí thuyết với
thực hành.
Lí thuyết kết hợp với thực hành, vận dụng kiến
thức vào cuộc sống.
9
Dùng thời gian học tập để
nắm kiến thức do thày giáo
truyền thụ.
Cổ vũ cho người học tìm tòi bổ sung kiến thức từ
việc nghiên cứu lí luận và từ những bài học kinh

Nội dung dạy học phải mới, phải liên tục được cập nhật thường xuyên, nhưng
không qúa xa lạ với sinh viên mà cái mới phải liên hệ, phát triển cái cũ và có khả
năng áp dụng trong tương lai. Kiến thức phải có tính thực tiễn, gần gũi với sinh
hoạt, suy nghĩ hàng ngày, thỏa mãn nhu cầu nhận thức của sinh viên.
Phải dùng các phương pháp đa dạng: Thuyết trình, nêu vấn đề, hỏi đáp, thí
nghiệm, thực hành, so sánh, tổ chức thảo luận nhóm , sêmina và phối hợp chúng
với nhau nhằm đem lại hiệu quả học tập tốt nhất nhằm khơi gợi hứng thú học tập,
khả năng tư duy sáng tạo ở người học.
Phải có sự hướng dẫn phương pháp học tập đại học cho sinh viên: Đổi mới
phương pháp dạy học gắn liền với đổi mới về phương pháp học tập. Học tập ở môi
trường Đoại học khác với học tập ở phổ thông.Để giúp cho sinh viên có phương
pháp học tập phù hợp nhằm mang lại chất lượng và hiệu quả cao, người giảng viên
phải hướng dẫn cho sinh viên phương pháp học tập bộ môn mà mình phụ trách,
có như vậy mới đảm bảo việc lĩnh hội tri thức môn học một cách vững chắc, sâu
sắc.
Kiến thức phải được trình bày trong dạng động, phát triển và mâu thuẫn với
nhau, tập trung vào những vấn đề then chốt, có lúc diễn ra một cách đột ngột, bất
ngờ.
Tăng cường cơ sở vật chất, Sử dụng các phương tiện dạy học, trang thiết bị hiện
đại như máy tính, máy chiếu,
Sử dụng các hình thức tổ chức dạy học khác nhau: cá nhân, nhóm, tập thể, tham
quan, làm việc trong phòng thực hành, phòng thí nghiệm, studio,
Luyện tập, vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong các tình huống mới.
11
Thường xuyên kiểm tra đánh giá, khen thưởng và kỉ luật kịp thời, đúng mức.
Kích thích tính tích cực qua thái độ, cách ứng xử giữa giảng viên và sinh viên.
Giang viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm cần nhiệt tình quan tâm, tham vấn cho
sinh viên, giúp họ giải quyết những khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc
sống.Vì trong quá trình học tập, sinh viên sẽ gặp pải những khó khăn nhất định và
chính những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến tính tích cực học tập, tích cực

Các giải pháp quản lý môi trường (giáo dục) cần quan tâm đến những yếu tố bên
trong (như triết lý đào tạo, cơ chế quản lý đào tạo, phương thức đào tạo và môi
trường học thuật) lẫn các yếu tố bên ngoài (như môi trường giáo dục gia đình, môi
trường văn hóa xã hội và viễn cảnh nghề nghiệp của sinh viên) có ảnh hưởng nhất
định đến tính tích cực nhận thức của sinh viên.13