1
các bộ giá trị hiển ngôn và hàm ngôn
các bộ giá trị hiển ngôn và hàm ngôn
trong minh triết sống của ng ời việt Và
trong minh triết sống của ng ời việt Và
những vấn đề đặt ra cho công tác
những vấn đề đặt ra cho công tác
giáo dục thế hệ trẻ hiện nay
giáo dục thế hệ trẻ hiện nayPGS.TS Đặng Quốc Bảo
PGS.TS Đặng Quốc Bảo (Tr ờng ĐHGD - ĐHQG HN
(Tr ờng ĐHGD - ĐHQG HN
)
)

2
A/. Các thành tố tạo nên giá trị sống
A/. Các thành tố tạo nên giá trị sống
Giá trị sống: sự tổng hợp từ các thành tố
Giá trị sống: sự tổng hợp từ các thành tố


Quan điểm sống + Kỹ năng sống + Hành động sống
Quan điểm sống + Kỹ năng sống + Hành động sống

Ngay th¼ng)
(CÇn mÉn
nhanh nhÑn)
(HuÖ ¸i
bao dung)
NC

5
Bộ số 5:
Bộ số 5:
Nhân - Nghĩa - Lễ - Trí - Tín
Nhân - Nghĩa - Lễ - Trí - Tín
Nhân
Nghĩa
LễTrí
Tín
Nhân cách
*/ "Lễ" là kỷ luật tự giác
tinh thần của con ng ời.
Trong "lễ" có nhânnghĩa
*/ Tiên học lễ - Hậu học văn
(Khổng Tử)

6
Bộ số 5:
Bộ số 5:
Lòng trắc ẩn
Lòng trắc ẩn
+
+


8
Bộ số 5:
Không sát sinh + Không đạo tặc + Không tà dâm
Không sát sinh + Không đạo tặc + Không tà dâm
+ Không uốn r ợu + Không nói dối
+ Không uốn r ợu + Không nói dối
Không sát
sinh
Không đạo tặc
Không tà
dâm
Không
uống r ợu
Không nói dối
Nhân cách
Nho <=> Phật
Nhân <=> Không sát sinh
Nghĩa <=> Không đạo tặc
Lễ <=> Không tà dâm
Trí <=> Không uống r ợu
Tín <=> Không nói dối
(Thích Ca)

9
Bé sè 5:
Nh©n + NghÜa + TrÝ + Dòng + Liªm
Nh©n + NghÜa + TrÝ + Dòng + Liªm
Nh©n
NghÜa

TÝn
Lễ
Lễ
S bi t ph c tïngự ế ụ
S bi t ph c tïngự ế ụ
Kh«ng tµ d©m
Kh«ng tµ d©m
TrÝ
TrÝ
M nẫ
M nẫ
TrÝ
TrÝ
S bi t ph i tr¸iự ế ả
S bi t ph i tr¸iự ế ả
Kh«ng u ng r îuố
Kh«ng u ng r îuố
D ngũ
D ngũ
Huệ
Huệ
TÝn
TÝn
S biÕt ¸y n¸y khi đ i ýự ổ
S biÕt ¸y n¸y khi đ i ýự ổ
Kh«ng nãi d iố
Kh«ng nãi d iố
Liªm
Liªm
Nho gia

Sự tr ờng tồn
Sự tr ờng tồn
về nhân cách
về nhân cách
(Rùa)
(Rùa)
Ph ợng:
Ph ợng:
Cái đẹp
Cái đẹp
(Chim ph ợng)
(Chim ph ợng)

12
Tứ quý
Tứ quý
:
:
Tùng - Cúc - Trúc - Mai
Tùng - Cúc - Trúc - Mai
Tùng:
Tùng:
Thanh cao
Thanh cao
Cúc:
Cúc:
Khiêm tốn thuỷ chung
Khiêm tốn thuỷ chung
*/ Diệp bất kly thân
*/ Diệp bất kly thân

*/ Cử đầu hồng nhật cận
*/ Cử đầu hồng nhật cậnĐối ngạn nhất chi mai
Đối ngạn nhất chi mai
(Hồ Chí Minh)
(Hồ Chí Minh)

13
1/. Sự hình thành và phát triển nhân cách
Cảm giác Tri giác Tri thức
Cảm xúc Tình cảm Tình nghĩa
Cảm
Hành
Sinh (tạng)
Xã hội (phận)
Tâm
D ỡng sinh
Xử thế
Tu thân
A
1
A
0
A
A
0
0
-> A

IQ
Cảm xúc - Tình cảm Tình nghĩa :
Cảm xúc - Tình cảm Tình nghĩa :
EQ
EQ
C/. Bối cảnh hiện nay và những vấn đề
C/. Bối cảnh hiện nay và những vấn đề
đặt ra cho công tác giáo dục thế hệ trẻ
đặt ra cho công tác giáo dục thế hệ trẻ

14
2/. Nhân cách chịu sự giao thoa trong làn sóng
2/. Nhân cách chịu sự giao thoa trong làn sóng
a/. Kinh tế thị tr ờng
a/. Kinh tế thị tr ờng
b/. Kinh tế Xã hội chủ nghĩa
b/. Kinh tế Xã hội chủ nghĩa
c/. Kinh tế tri thức
c/. Kinh tế tri thức
Kinh tế
tri thức
Kinh té
Thị tr ờng
Kinh tế
XHCN
Nhân cách

15
3/. Giáo dục thái độ đối với đồng tiền:
3/. Giáo dục thái độ đối với đồng tiền:

4/. luận về vấn đề biết để sống trong nền kinh tế tri thức
4/. luận về vấn đề biết để sống trong nền kinh tế tri thức
*/
*/
Khôn: chết,
Khôn: chết,
Dại : chết,
Dại : chết,
Biết: sống
Biết: sống
(Lão Tử)
(Lão Tử)
*/
*/
Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết
Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết
thế là ng ời biết
thế là ng ời biết
(Khổng Tử)
(Khổng Tử)
*/
*/
Biết thì th a thốt, không biết dựa cột mà nghe
Biết thì th a thốt, không biết dựa cột mà nghe
(Việt Nam)
(Việt Nam)
*/
*/
Không rơi vào ba bi kịch
Không rơi vào ba bi kịch

(Hỏi sâu)
(Hỏi sâu)
- Thận t
- Thận t
(Suy nghĩ cẩn thận)
(Suy nghĩ cẩn thận)
- Minh biện
- Minh biện
(Phân biệt rõ ràng)
(Phân biệt rõ ràng)- Đốc hành
- Đốc hành
(Làm cho hết sức)
(Làm cho hết sức)

19
Học theo sáu mọi
Học theo sáu mọi- Học mọi nơi
- Học mọi nơi
- Học mọi lúc
- Học mọi lúc
- Học mọi ng ời
- Học mọi ng ời
- Học mọi vấn đề
- Học mọi vấn đề

(Đào Duy Anh)
(Đào Duy Anh)

21
*/ - Mỗi con ng ời có cái thiện cái ác ở trong lòng
*/ - Mỗi con ng ời có cái thiện cái ác ở trong lòng
ta phải làm sao cho phần thiện trong con ng ời
ta phải làm sao cho phần thiện trong con ng ời
tốt t ơi nh hoa mùa xuân và phần ác mất dần đi
tốt t ơi nh hoa mùa xuân và phần ác mất dần đi
(Hồ Chí Minh)
(Hồ Chí Minh)- Đ a
- Đ a
Đối thủ thành Đối tác
Đối thủ thành Đối tác
Đối tác thành Đồng minh
Đối tác thành Đồng minh
Đồng minh thành Đồng chí
Đồng minh thành Đồng chí
Đồng chí thành Tri âm tâm giao
Đồng chí thành Tri âm tâm giao
- Đi thức tỉnh tâm hồn
- Đi thức tỉnh tâm hồn
(SM - Soul Management)
(SM - Soul Management)

22
* Minh triết sống chú trọng đến phong cách sống
* Minh triết sống chú trọng đến phong cách sống24
2/. Minh triết sống của Thánh hiền và
Minh triết sống của đời th ờng
Minh triết sống là quan niệm về cách sống theo
đạo lý đời th ờng. Nó khôngphải là cái gì cao xa. Ai cũng có
minh triết sống của riêng mình và cũng nh phật tính, nó sẵn
có ở mỗi con ng ời (HNH). Minh triết sống của thánh hiền là
để cải tạo thói đời. Minh triết sống của ng ời bình th ờng là để
hoà hợp nhân gian (NTS).

25
3/. Lời khuyên của Tuân Tử
* Thấy ng ời hay thì phải cố mà bắt ch ớc
* Thấy ng ời dở thì phải biết xem mình có dở nh thế không
* Chính mình có điều hay thì phải cố mà giữ lấy
* Chính mình có điều dở thì phải cố mà sửa đi
* Ng ời chê ta mà chê phải là thày ta
* Ng ời khen ta mà khen phải thì là bạn ta
* Còn ng ời nịnh hót ta là kẻ thù của ta