CHƯƠNG III
CHƯƠNG III
NHI
NHI
Ễ
Ễ
U X
U X
Ạ
Ạ
Á
Á
NH S
NH S
Á
Á
NG
NG
NHIỄU XẠ GÂY BỞI SÓNG CÂU
I.Định nghĩa:Là hiện tượng tia sáng bị lệch khỏi phương
truyền thẳng khi gặp vật cản có kích thước nhỏ
- Nguyên lý Huygens
- Nguyên lý Fresnel
- Dùng nguyên lý Huygens – Fresnel giải thích hiện tượng
nhiễu xạ ánh sáng
II. Phương pháp đới cầu Fresnel:
Định nghĩa: Xét nguồn sáng điểm S phát ra ánh sáng đơn
sắc bước sóng λ và điểm M được chiếu sáng.
- Dựng mặt cầu tâm S bán kính R
- Dựng các mạt cầu tâm M bán kính b, b+λ/2, b+2λ/2,….
- Các mặt cầu tâm M chia mặt cầu tâm S thành các đới cầu





b
R
Rb
S
k
bR
Rb
r
k



)aa(
2
1
a
1k1kk 

III. Nhiễu xạ của sóng cầu qua lỗ tròn nhỏ
Xét nguồn sáng điểm S phát ra ánh sáng đơn sắc bước sóng
λ qua lỗ tròn nhỏ AB đến điểm M.
Dựng mặt cầu tâm S tựa vào AB
Dựng các đới cầu Fresnel
Gỉa sử lỗ tròn AB chứa n đới cầu
Biên độ dao động sáng tổng hợp tại M:
a = a


2
a
a
2
a
2
a

2
a
a
2
a
2
a
a
2
a
2
a
a
n
n
1n
n
5
4
33
2

2
1
2
0

2
11
2222







nn
a
a
I
a
a
a
2
11
2222






2
a
a
2
a
2
a
a
3m
2m
1m1m











2
a
a
1m

Nhiễu xạ ánh sáng của sóng phẳng
I. Nhiễu xạ của sóng phẳng qua một khe hẹp
Chiếu chùm tia sáng đơn sắc song song vuông góc với khe

, 3,2,1,sin2
sin2
 k
b
khayk
b
N




 
, 3,2,1,
2
12sin12
sin2
 k
b
khayk
b
N




Tóm lại:
- Cực đại giữa: sinφ = 0
- Cực tiểu nhiễu xạ:
- Cực đại nhiễu xạ:
,

d
1
n 
Chiếu một chùm tia sáng đơn sắc song song vuông góc với
cách tử nhiễu xạ gồm n khe hẹp có chu kỳ d.
Vì các khe hẹp có thể coi như các nguồn kết hợp, nên ngoài
hiện tượng nhiễu xạ qua một khe còn có hiện tượng giao
thoa gây bởi các khe.
Điều kiện cực tiểu nhiễu xạ gọi là cực tiểu chính:
Xét sự phân bố cường độ sáng giữa hai cực tiểu chính:
Hiệu quang lộ của 2 tia sáng từ hai khe kế tiếp:
L
2
–L
1
= dsinφ = mλ thì tại M là vân sáng gọi là cực đại
chính. Vậy điều kiện cực đại chính:
, 3,2,1,sin  k
b
k


, 3,2,1,0,sin  m
d
m


Vì d > b nên giữa hai cực tiểu chính có thể có nhiều cực đại
chính.
*Xét sự phân bố cường độ sáng giữa hai cực đại chính:

Nhi
Nhi
ễ
ễ
u
u
x
x
ạ
ạ
1
1
khe
khe
Nhieu xa.exe