BÀI 21
BÀI 21NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC
NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC
PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ
PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ
XVI - XVIII
XVI - XVIII
Giáo viên: NGUYỄN VĂN HÀO
Đơn vị: Trường PT Nguyễn Văn Linh
Pleiku- Gia Lai
Năm học: 2010-2011

1- Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc thành lập
1- Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc thành lập
a) Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc thành lập
- Đầu thế kỷ XVI nhà Lê sơ suy sụpNhà Lê sơ
Nhà Lê sơ
Miếu hiệu Tên húy Năm Niên hiệu
Thái Tổ Lê Lợi 1428-1433 Thuận Thiên
Thái Tông Lê Nguyên Long 1433-1442 Thiệu Bình (1434-1439)
Đại Bảo (1440-442)

Danh sách các vua nhà Mạc
Danh sách các vua nhà Mạc
Miếu hiệu Tên Sinh- Mất Trị vì
Thái Tổ Mạc Đăng Dung 1483?-1541 1527-1529
Thái Tông Mạc Đăng Doanh ? -1540 1530-1540
Hiến Tông Mạc Phúc Hải ? -1546 1541-1546
Tuyên Tông Mạc Phúc Nguyên ? -1561 1547-1561
Mạc Mậu Hợp ? -1592 1562-1592
Mạc Toàn ? -1592 1592-1592

1- Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc thành lập
1- Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc thành lập
a) Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc thành lập
b) Chính sách của nhà Mạc:
+ Đối nội:
- Xây dựng chính quyền theo mô hình nhà Lê.
- Tổ chức thi cử đều đặn.
- Xây dựng quân đội mạnh.
- Giải quyết ruộng đất cho nông dân .
Kết quả: bước đầu ổn định lại đất nước.
+ Đối ngoại: phải cắt đất cho nhà Minh và chịu thần phục.
•
Kết quả: không còn được nhân dân tin tưởng.

Câu hỏi
Câu hỏi
Em đánh giá vai trò của nhà Mạc như thế nào?
- Việc nhà Mạc thay thế một nhà Hậu Lê không còn đủ năng lực và bị thiên hạ
chán ghét là tất yếu của lịch sử.
( Giáo sư Trần Quốc Vượng cho rằng sự thay thế nhà Lê của Mạc Đăng Dung

- Chiến tranh nổ ra quyết liệt giữa Trịnh và Nguyễn (1627-1672), không phân
thắng bại, về sau lấy sông Gianh làm giới tuyến phân chia đất nước: Đàng
Ngoài và Đàng Trong.

Chiến tranh Trịnh – Nguyễn (1627-1672)
Chiến tranh Trịnh – Nguyễn (1627-1672)Câu hỏi:
Câu hỏi:
Cuộc chiến tranh Lê-Mạc và Trịnh- Nguyễn là
Cuộc chiến tranh Lê-Mạc và Trịnh- Nguyễn là
những cuộc chiến tranh chính nghĩa hay phi nghĩa?
những cuộc chiến tranh chính nghĩa hay phi nghĩa?
•
Trả lời: là cuộc chiến tranh phi nghĩa vì đều là những cuộc chiến
tranh để giành giật quyền lợi và địa vị của 2 tập đoàn phong kiến, gây ra
hậu quả nặng nề cho đất nước.

3. Nhà nước phong kiến Đàng Ngoài.
a) Đối nội: Cuối thế kỷ XVI, Nam Triều chuyển về Thăng Long.
- Trung ương: triều đình và phủ chúa
+ Triều đình : đứng đầu là vua Lê, quyền hành bị thu hẹp
+ Phủ Chúa : gồm quan văn, quan võ cao cấp . Chúa Trịnh quyết định mọi chủ
trương , chính sách của nhà nước và trực tiếp chỉ đạo việc thực hiện .
- Địa phương: chia thành các trấn, phủ, huyện, châu, xã như cũ.
- Tuyển dụng quan lại: như thời Lê.
- Luật pháp: Tiếp tục dùng Quốc triều hình luật (có bổ sung).
- Quân đội: quân Tam phủ và quân ngoại binh.
b) Đối ngoại: bị nhà Thanh lấn chiếm đất đai biên giới nhưng sau thương

Chính dinh. Dưới dinh là phủ, huyện, tổng , xã .
- Quân đội : quân thường trực, tuyển theo nghĩa vụ, trang bị vũ khí đầy đủ.
- Giáo dục khoa cử: tổ chức các kỳ thi từ giữa thế kỷ XVII
- Tuyển chọn quan lại: theo dòng dõi, đề cử, khoa cử.
- 1744 chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương, thành lập triều đình trung
ương nhưng đến cuối XVIII vẫn chưa hoàn chỉnh.

- Từ giữa thế kỷ XVIII, cả Đàng trong và Đàng ngoài đều lâm vào khủng
hoảng

Câu hỏi:
Câu hỏi:
Em có nhận định gì về việc xưng
Em có nhận định gì về việc xưng
vương của chúa Nguyễn Phúc Khoát?
vương của chúa Nguyễn Phúc Khoát?
Trả lời:
-
Xưng vương, thành lập triều đình trung ương. Đổi 3 ti thành 6
bộ.
- Muốn thành lập một quốc gia riêng ở Đàng Trong, tạo ra nguy
cơ chia cắt lâu dài đất nước.

Dinh chóa NguyÔn
(chÝnh dinh)
Dinh
Phñ
HuyÖn
X·
Tæng

1. Cho biết những nguyên nhân suy sụp của triều Lê sơ.
2. Hãy đánh giá vai trò của vương triều Mạc.
3. Nêu nguyên nhân của chiến tranh phong kiến Nam-Bắc triều
và Trịnh Nguyễn

Hướng dẫn về nhà
Hướng dẫn về nhà
•
Vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền Đàng Ngoài và Đàng Trong,
•
Hãy nhận xét và so sánh