Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
NGHIÊN CӬU TҪN XUҨT NHÓM MÁU
Hӊ ABO VÀ RH(D) CӪA NGƯӠI HIӂN MÁU
TÌNH NGUYӊN TҤI TRUNG TÂM
HUYӂT HӐC - TRUYӄN MÁU THÁI NGUYÊN
(01/2011 - 10/2011)
Hưӟng dүn: Ths Phҥm Thӏ La
SV NguyӉn Lê Phương Thҧo - K42A
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
1. ĐҺT VҨN Đӄ
* Máu là sinh phҭm đһc biӋt đưӧc sӱ dөng trong điӅu trӏ cho đӃn nay
chưa có mӝt sinh phҭm nào thay thӃ đưӧc.
Thӡi cә xưa: lҩy máu cӫa ngưӡi khӓe mҥnh truyӅn cho ngưӡi bӋnh
- Mӝt sӕ ngưӡi đưӧc cӭu sӕng,
- Phҫn lӟn tӱ vong (không rõ nguyên nhân).
* Năm 1900, Karl Landsteiner đã phát minh ra nhóm máu hӋ ABO.
1941, Levine và CS tìm ra nhóm máu hӋ Rh, tiӃp đó là hӋ Kell, hӋ Kidd,
hӋ Duffy truyӅn máu đã an toàn hơn.
* Ngày nay, truyӅn máu đã trӣ thành phương pháp điӅu trӏ khoa hӑc
mang lҥi nhiӅu thành công. truyӅn máu ngày càng đưӧc chӍ đӏnh
rӝng rãi.
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
1. ĐҺT VҨN Đӄ
* ĐiӅu trӏ bҵng TM có thӇ dүn đӃn tӱ vong. Nguyên nhân:
- Bҩt đӗng hӋ nhóm máu ABO và Rh (do truyӅn nhҫm nhóm máu).
- Nhұn máu cùng nhóm nhiӅu lҫn (do sinh KT bҩt thưӡng, KT này
gây ngưng kӃt HC),
 Do đó, ATTM là vҩn đӅ cҫn đưӧc quan tâm.
* ATTM là đҧm bҧo an toàn đӕi vӟi ngưӡi cho máu, ngưӡi nhұn máu và
nhân viên y tӃ.
* ATTM cho ngưӡi nhұn là đҧm bҧo an toàn vӅ miӉn dӏch và phòng lây

- Đ͓a đi͋m: Trung tâm HuyӃt hӑc - TruyӅn máu
Thái Nguyên
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
2.3. Phương pháp nghiên cӭu: mô tҧ cҳt ngang.
2.4. Tiêu chuҭn chӑn mүu:
- Nhӳng ngưӡi hiӃn máu lҫn mӝt trong năm.
- Không thiӃu máu, sàng lӑc HIV, HBV, HCV, giang mai,
sӕt rét âm tính.
2.5. ChӍ tiêu nghiên cӭu
- Xác đӏnh tӹ lӋ nhóm máu chung (ABO và Rh).
- Xác đӏnh tӹ lӋ nhóm máu hӋ ABO theo giӟi.
- Xác đӏnh tӹ lӋ nhóm máu hӋ Rh(D) theo giӟi.
- Xác đӏnh tӹ lӋ nhóm máu hӋ Rh(D) theo dân tӝc.
2. ĐӔI TƯӦNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CӬU
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
2. ĐӔI TƯӦNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CӬU
2.6. Kӻ thuұt thu thұp sӕ liӋu
Lҩy 0,5ml máu, làm xét nghiӋm đӇ xác đӏnh
nhóm máu hӋ ABO và Rh bҵng 2 phương pháp
(hӗng cҫu mүu và huyӃt thanh mүu).
2.7. Xӱ lý sӕ liӋu
Theo phương pháp thӕng kê y sinh hӑc.
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
3. KӂT QUҦ NGHIÊN CӬU VÀ BÀN LUҰN
1. HӋ nhóm máu ABO
Bҧng 3.1: Tӹ lӋ (%) nhóm máu hӋ ABO trên đӕi tưӧng NC
Nhóm máu
Tӹ lӋ
HӋ ABO (n = 3105)
A AB B O

Kinh (n = 1122) 223 19,9 64 5,7 345 30,7 490 43,7
Tày (n - 253) 49 19,4 16 6,3 81 32,0 107 42,3
Nùng (n = 90) 18 20,0 4 4,5 19 21,1 49 54,4
Mưӡng (n = 31) 8 25,8 1 3,2 12 38,7 10 32,3
Sán Dìu (n = 31) 8 25,8 2 6,5 9 29 12 38,7
Dao (n = 19) 8 42,1 0 0 2 10,5 9 47,4
Thái (n = 16) 4 25,0 0 0 7 43,7 5 31,3
H¶Mông (n = 15) 1 6,7 0 0 9 60,0 5 33,3
Cao Lan (n = 7) 2 28,6 0 0 2 28,6 3 42,8
Khác (n = 12) 2 16,7 1 8,3 1 8,3 8 66,7
- Dân tӝc Kinh, Tày, Nùng, Mưӡng, Sán Dìu: tӹ lӋ nhóm O > B > A > AB.
- Dân tӝc Dao, Thái, Cao Lan, H¶Mông không có nhóm máu AB.
* Đͯ Trung Ph̽n vã CS (NC dân tͱc Kinh, Sán Dìu)
(2)
, Lê Thành Uyên
(3)
, O > B > A > AB.
* Clande và Awille (4): các dân tͱc khác nhau, t΍ l͟ nhóm máu khác nhau.
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
2. HӋ Rh (D)
Bҧng 3.4: Tӹ lӋ (%) hӋ nhóm máu Rh(D)
3. KӂT QUҦ NGHIÊN CӬU VÀ BÀN LUҰN
Nhóm máu
Tӹ lӋ
HӋ Rh (n = 3105)
P
1-2
Rh(D) dương
(1)
Rh(D) âm

(1)
n 1119 3
%
99,73 0,27
Tày (n = 253)
(2)
n 248 5
%
98,02 1,98
Nùng (n = 90)
n 90 0
% 100 0
Mưӡng (n = 31)
n 31 0
% 100 0
Sán Dìu (n = 31)
n 31 0
% 100 0
H
¶
Mông (n = 15)
n 15 0
% 100 0
P
1 - 2
< 0,05 < 0,05
Bҧng 3.6. Tӹ lӋ hӋ nhóm máu Rh (D) theo dân tӝc
* Đ͟ Trung Ph̭n
(2):
- Kinh Rh (D) dương là 99,93%; Rh (D) âm là 0,07%

(45,5%), tiӃp B (29,5%), nhóm A (19,2%). Thҩp nhҩt là nhóm AB
(5,8%). Tӹ lӋ nhóm máu tuân theo quy luұt O > B > A > AB. KӃt
quҧ này phù hӧp vӟi y văn (theo [6]).
´ Bҧng 3.2: nam giӟi có nhóm A chiӃm tӹ lӋ cao nhҩt (45,5%), thҩp
nhҩt nhóm O (20,3%). Nӳ nhóm O cao nhҩt, thҩp nhҩt nhóm B.
´ Bҧng 3.3:
+ Dân tӝc Kinh, Tày, Nùng, Sán Dìu có tӹ lӋ nhóm máu: O > B > A
> AB. KӃt quҧ này phù hӧp vӟi NC cӫa Đӛ Trung Phҩn (khi
nghiên cӭu vӅ dân tӝc Kinh và Sán Dìu) [2], Lê Thành Uyên [3].
+ Dân tӝc Dao, Cao Lan có tӹ lӋ nhóm máu tuân theo quy luұt O >
A > B > AB. KӃt quҧ này phù hӧp vӟi nghiên cӭu cӫa Đӛ Trung
Phҩn vã CS [2] (nghiên cӭu vӅ dân tӝc Dao).
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
4. BÀN LUҰN
´ Dân tӝc Mưӡng tӹ lӋ nhóm máu: B > O > A > AB. KӃt quҧ này
tương tӵ NC cӫa Lê Thành Uyên [3].
´ Cҧ 4 dân tӝc Dao, Thái, Cao Lan, H¶Mông (n = 57) không có
trưӡng hӧp nào mang nhóm máu AB, có thӇ do sӕ liӋu còn ít,
chúng tôi cҫn phҧi NC thêm.
´ Dân tӝc H¶Mông và Thái có tӹ lӋ nhóm máu B > O > A > AB. KӃt
quҧ NC cӫa chúng tôi khác NC cӫa Đӛ Trung Phҩn (O > A > B >
AB)[2], (NC vӅ ngưӡi H¶Mông).
´ Clande và Awille (theo [5]) nhұn xét: không có mӝt chӫng tӝc nào
có mӝt nhóm máu đһc trưng nhҩt đӏnh. Sӵ khác nhau giӳa các
chӫng tӝc chӍ có thӇ biӇu hiӋn dưӟi tҫn sӕ tương đӕi cӫa các nhóm
máu khác nhau. Tҫn sӕ này duy trì qua nhiӅu thӃ hӋ, có thӇ thay
đәi khi có giao lưu vӅ hôn nhân giӳa các dân tӝc vӟi nhau. HiӋn
nay sӵ giao lưu ngày càng nhiӅu, rҩt khó có mӝt dân tӝc thuҫn
chӫng đӇ nghiên cӭu mӝt cách hoàn hҧo.
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn

>A (19,2%) > AB (5,8%).
- Tӹ lӋ nhóm A (26,6%), AB (7,9%) và B (39,2%) ӣ nam > nӳ
(15,2%, 4,7% và 24,2%); tӹ lӋ nhóm O (26,3%) < nӳ (55,9%).
(P < 0,05).
- Mӝt sӕ DT thiӇu sӕ khác, tӹ lӋ nhóm máu tuân theo quy luұt
khác nhau.
- Dân tӝc Dao, Thái, Cao Lan, H¶Mông không trưӡng hӧp nào
có nhóm máu AB.
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
5. KӂT LUҰN
5.2. H͏ nhóm máu Rh(D)
- Tӹ lӋ Rh(D) dương là 99,74%, Rh(D),
Rh(D) âm là 0,26%. (P < 0,01.
- Tӹ lӋ Rh(D) âm ӣ nam (0,37%) > nӳ (0,20%, (P < 0,05).
- DT Kinh tӹ lӋ Rh(D) âm (0,27%) < Tày (1,98%)
(P < 0,05)
- Nhóm AB tӹ lӋ Rh(D) âm là 1.14%; nhóm A, B như nhau
(0,62%). Thҩp nhҩt nhóm O (0,29%). (P < 0,05).
Tài liӋu chia sҿ tҥi: wWw.SinhHoc.edu.vn
TÀI LIӊU THAM KHҦO
1. Bùi Thӏ Mai An, NguyӉn Anh Trí (2008), ³T̯n sṷt xṷt hi͏n
kháng nguyên m͡t s͙ nhóm máu h͏ h͛ng c̯u ͧ ngưͥi hi͇n máu
nhóm O t̩i Vi͏n Huy͇t h͕c Truy͉n máu trung ương´, T̩p chí Y
h͕c Vi͏t Nam, 2/2008, tr 856 - 863).
2. Lê Ngӑc Trӑng (2003). Các giá tr͓ sinh h͕c ngưͥi Vi͏t Nam bình
thưͥng th̵p kͽ 90 - th͇ kͽ XX, xṷt b̫n l̯n thͱ nh̭t. NXBYH, Hà
Nӝi, Tr 73 - 74.
3. Lê Thành Uyên (1982). Nhͷng thông s͙ sinh h͕c ngưͥi Vi͏t nam,
NXBKH & KT.
4. NguyӉn Tҩn Gi Trӑng (1981). Bài gi̫ng sinh lí h͕c, NXBYH Hà