Tiết 7 : Tập hợp và các phép toán trên tập hợp
I. Mục tiêu :
+ Kiến thức: - Hiểu được khái niệm tập hợp , tập con , hai tập hợp bằng nhau.
- Hiểu các phép toán giao , hợp của hai tập hợp , hiệu của hai tập hợp ,
phần bù của một tập hợp con .
+ Kỹ năng : - Sử dụng các ký hiệu :
∅⊄∩∪⊃⊂∉∈ ,,,,,,,
,
AC
E
- Biết biễu diễn tập hợp bằng hai cách : liệt kê các phần tử , hoặc chỉ ra tính
chất đặc trưng của các phần tử .
-Vận dụng các khái niệm tập hợp con , tập hợp bằng nhau vào giải bài tập .
-Thực hiện được các phép toán lấy giao của hai tập hợp , hợp của hai tập
hợp , phần bù của một tập hợp con trong những ví dụ đơn giản .
-Biết dùng biểu đồ Ven để biểu diễn giao của hai tập hợp, hợp của hai tập
hợp
+ Tư duy :
Biết phân biệt được giao , hợp của hai tập hợp , phân biệt ký hiệu ( , [
Phân biệt được phần bù và hiệu của hai tập hợp
+ Thái độ : Cẩn thận , chính xác
II. Chuẩn bị phương tiện dạy học :
1. Thực tiễn : Học sinh làm quen với khái niệm tập hợp trong đời sống
hàng ngày.
2. Phương tiện : Phiếu học tập , đèn chiếu
III. Phương pháp : Gợi mở vấn đáp đan xen hoạt động nhóm
IV. Tiến trình bài học và các hoạt động :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1 :
Giáo viên nêu một số ví dụ
để học sinh nhận biết khái

, H
2
.
HS: Pt : n
2
= 3 vô nghiệm
trên N , vậy Tập A không có
phần tử nào .
1. Tập hợp :
Nếu a là phần tử của tập X,
ta viết : a
∈
X
Nếu a không phải phần tử của
tập X ta viết : a
∉
X
Có 2 cách cho một tập hợp :
+ Liệt kê các phần tử của tập hợp
( giữa các phần tử có dấu ;)
+ Chỉ ra tính chất đặc trưng của
các phần tử của tập hợp .
Tập hợp không chứa phần tử nào
gọi là tập hợp rỗng .Ký hiệu 
Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
Ví dụ 1 :
Cho A = { 1 ; 3 ; 5}
B = { 1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 }
Hãy nhận xét hai tập hợp ?
GV giới thiệu tập con , minh

GV : N
*
, N , Z , Q đều là
cáctập con của R ngoài ra
còn rất nhiều tập con khác
của R nữa . Các em làm
quen với các tập sau : GV
treo bảng phụ giới thiệu một
số tập con của tập số thực .
- Cho HS phân biệt khoảng ,
đoạn , nửa khoảng và lưu ý
ký hiệu { , [
- Gọi HS trả lời H6
Hoạt động 3 : GV đặt vấn
đề và chuyển mạch giới
thiệu các phép toán về tập
hợp .
Ví dụ 3 : Cho các tập hợp :
M = { a ; b ; c }
Các phần tử của A đều
thuộc B .
Trả lời : A
⊂
C
H
3
:
A = { 0 ; 6 ; 12 ; 18 ; ...... }
B = { 0 ; 12 ; 24 ; 36 ..... }
Suy ra : B

3. Một số tập con của tập
hợp số thực : ( SGK trang
18 )
Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
)( BxAxBA ∈⇒∈⇔⊂
⇔= BA
(
BA ⊂
và
AB ⊂
)
N = { b ; c ; d ; e ; f }
P = { a ; b ; c ; d ; e ; f }
Q = { b ; c }
Có nhận xét về tập hợp P đối
với 2 tập hợp M và N ?
GV : Tập P là hợp của hai
tập M và N .
Có nhận xét gì về tập Q đối
với 2 tập hợp M và N ?
GV : Tập Q là giao của 2 tập
M và N .
Vậy : Hợp của 2 tập hợp là
tập như thế nào ? Giao của 2
tập hợp là tập như thế nào ?

- GV giới thiệu hợp , giao và
minh hoạ biểu đồ Ven .
- GV cho HS trả lời H7 và
tiến hành phát phiếu học tập

( B C ) B
GV chiếu đáp án lên bảng .
Hoạt động 4 : Trở lại ví
dụ3:
M = { a ; b ; c }
P = { a ; b ; c ; d ; e ; f }
Hỏi : Xét quan hệ của M và
P? Từ đó tìm một tập hợp
gồm các phần tử thuộc P
nhưng không thuộc M .
GV: Khi đó ta nói : { d ; e ; f
}là phần bù của M trong P
,và ký hiệu là : C
P
M
Vậy C
P
M = { d ; e ; f }
Hỏi : Điều kiện để có phần
bù ?
Tập hợp P có đủ các phần tử
của M và N
Tập hợp Q gồm các phần tử
vừa thuộc M vừa thuộc N
Hợp của 2 tập hợpA và B là
tập hợp bao gồm các phần tử
thuộc A hoặc thuộc B .
Giao của 2 tập hợp A và B
là tập hợp gồm các phần tử
vừa thuộc A vừa thuộc B .

A}
Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
A
∪
B = { x | x
∈
A hoặc x
∈
B }
A
∩
B = { x | x
∈
A và x
∈
B }
Cho HS hoạt động nhóm H8
Từ khái niệm phần bù GV
giới thiệu hiệu của 2 tập hợp
Hỏi : Nhận xét 2 khái niệm :
Hiệu của 2 tập và phần bù
của một tập con ?
GV phát phiếu trắc nghiệm
cho các nhóm ;
Cho A = [ -3 ; 2 ) Hãy chọn
kết luận đúng : C
R
A là :
I . ( -∞ ; -3 )
II. ( 3 ; +∞ )

∪
B
⇔
........................
x
∉
A
∩
B
⇔
........................
VI . Bài tập về nhà : 25 , 26 , 30 , 32 , 33 , 34 .
-----------------------------------------------------------------------------------------
Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu

Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu