1
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, các số liệu, kết
quả nêu trong luận văn là trung thực xuất phát từ tình hình thực tế của Công
ty Cổ phần chứng khoán Sài Gòn.
Tác giả luận văn
Nguyễn Trọng Phong
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
2
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
MỤC LỤC
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
3
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ACB Mã giao dịch chứng khoán của Ngân hàng Á Châu
B Buy ( Mua)
CMND Chứng minh nhân dân
CTCK Công ty chứng khoán
GĐ Giám đốc
GDP Tổng sản phẩm thu nhập quốc nội
HAG Mã giao dịch Chứng khoán của Công ty Cổ phần Hoàng
Anh Gia Lai
HĐQT Hội đồng quản trị
HNX Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội
HOSE Sở giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh
IPO Initial Public Offering ( Phát hành cổ phiếu lần dầu ra công
chúng ).
M&A Mergers & Acquisitions ( Mua bán sát nhập).
MG Môi giới

nhà tài chính trung gian giúp khách hàng mua bán các giấy tờ có giá và các
nhà tài chính này hoạt động độc lập không thuộc một tổ chức nào. Khi mà thị
trường các giấy tờ có giá phát triển đến một trình độ cao hơn đó là thị trường
chứng khoán thì nó đòi hỏi các nhà trung gian tài chính này phải tập hợp lại
hoạt động theo tổ chức và công ty chứng khoán ra đời.
Thị trường chứng khoánViệt Nam đã đi vào hoạt động được hơn 13 năm,
cho đến nay hầu hết các công ty chứng khoán đã thực hiện nghiệp vụ môi
giới. Bởi môi giới có ảnh hưởng rất lớn tới quá trình hình thành và phát triển
của thị trường chứng khoán nói chung và của công ty chứng khoán nói riêng.
Môi giới chứng khoán đã đem lại những kết quả nhất định như mang lại lợi
ích cho khách hàng, cho nhà đầu tư, cho bản thân các công ty chứng khoán
nói riêng và đem lại lợi ích cho cả sự phát triển của thị trường chứng khoán
nói chung. Tuy nhiên môi giới chứng khoán còn rất nhiều bất cập cần phải
khắc phục. Những bất cập này không chỉ xuất phát từ phía các công ty chứng
khoán mà còn bắt nguồn từ phía thị trường chứng khoán nói chung cũng như
những hạn chế trong các văn bản pháp quy. Những vấn đề này làm cho hoạt
động môi giới chứng khoán tại các công ty chứng khoán tại Việt Nam và
Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn (SSI) nói riêng đạt hiệu quả chưa như
mong muốn.
Sau quá trình tiếp thu kiến thức tại Học Viện Tài Chính, và một thời gian
thực tập tại phòng Môi giới số 3 tại phòng giao dịch Trần Bình Trọng của
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
7
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
Công ty cổ phần chứng khoánSài Gòn (SSI), em đã có cơ hội tìm hiểu thực
tiễn công việc, cụ thể về hoạt động của phòng Môi giới của Công ty. Sau hơn
13 năm đi vào hoạt động, hoạt động môi giới của Công ty Cổ Phần Chứng
khoán Sài Gòn (SSI) đã khẳng định được vai trò đối với hoạt động của toàn
công ty và đã đạt được một số thành công nhất định. Cùng với sự phát triển
ngày càng cao của TTCK và nhận thức của nhà đầu tư cũng dần được nâng

chứng khoán
Chương 2: Thực trạng hiệu quả hoạt động môi giới tại CTCK Sài Gòn
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán
tại CTCK Sài Gòn ( 2010 – 2020)
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
9
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
CHƯƠNG I
LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ MÔI GIỚI CHỨNG
KHOÁN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
1.1. Tổng quan về công ty chứng khoán
1.1.1. Khái niệm công ty chứng khoán
Trong nền kinh tế thị trường, xã hội của sản xuất được phân chia thành
hai cực: một cực có vốn tìm nơi đầu tư và một cực cần vốn để đầu tư vào sản
xuất kinh doanh. TTCK ra đời là một kênh dẫn vốn trực tiếp từ cực có vốn
này sang cực có vốn kia theo nguyên tắc đầu tư khi xã hội của sản xuất và lưu
thông phát triển ở giai đoạn cao, và có đủ điều kiện về môi trường pháp lý,
môi trường tài chính…
Để hình thành và phát triển TTCK hiệu quả, một yếu tố không thể thiếu
được là các chủ thể tham gia kinh doanh trên thị trường. Mục tiêu của việc
hình thành thị trường chứng khoán là tạo nên kênh huy động vốn dài hạn cho
nền kinh tế và tạo ra tính thanh khoản cho các loại chứng khoán. TTCK
không giống như các thị trường hàng hoá thông thường khác vì hàng hoá của
thị trường là các chứng khoán-một loại hàng hoá đặc biệt. Với loại hàng hoá
này người mua người bán không trực tiếp có thể mua bán do chứng khoán là
loại hàng hoá chỉ có giá trị chứ không có giá trị sử dụng nên không thể đấu
giá cũng như nhận xét được loại hàng hoá này có thực sự là tốt hay xấu. Do
vậy công ty chứng khoán ra đời làm trung gian giữa người mua và người bán
chứng khoán bởi vì chỉ có các công ty chứng khoán với đội ngũ nhân viên có
đủ năng lực trình độ, có khả năng phân tích sẽ đứng ra kết nối giữa người mua

- Giám đốc, phó giám đốc (Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc), các
nhân viên kinh doanh của CTCK phải đáp ứng đủ điều kiện để được cấp
chứng chỉ hành nghề kinh doanh chứng khoán do UBCKNN cấp.
- Giấy phép bảo lãnh phát hành chỉ được cấp cho công ty có Giấy
phép tự doanh.
1.1.2. Phân loại công ty chứng khoán
1.1.2.1. Theo hình thức tổ chức hoạt động của công ty chứng khoán
Chia theo hình thức tổ chức hoạt động thì hiện nay CTCK có 3 loại hình
đó là công ty cổ phần, công ty TNHH, công ty hợp danh.
 Công ty cổ phần
Công ty cổ phần là một pháp nhân độc lập, các thành viên góp vốn gọi là
các cổ đông. Các cổ đông chịu trách nhiệm hữu hạn trên phần vốn góp của
mình. Dựa trên số lượng cổ phần nắm giữ mà Đại hội cổ đông bầu ra hội đồng
quản trị, chủ tịch hội đồng quản trị và ban giám đốc. Giám đốc (Tổng giám
đốc có thể là thành viên HĐQT nhưng cũng có thể là người được thuê ngoài).
Giám đốc chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị về tình hình hoạt động
kinh doanh của công ty.
- Một số công ty tiêu biểu theo hình thức này:
+ Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn
+ Công ty cổ phần chứng khoán Bảo Việt…
 Công ty trách nhiệm hữu hạn(TNHH)
Đây là loại hình công ty mà các thành viên góp vốn phải chịu trách nhiệm
giới hạn trong số vốn mà họ đã góp. Công ty TNHH có hai loại hình chính là
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
12
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
công ty TNHH một thành viên và công ty TNHH nhiều thành viên. Tùy vào
lượng vốn góp của các bên mà xác định chức Chủ tịch hội đồng quản trị.
- Một số công ty tiêu biểu theo hình thức này:
+ Công ty TNHH chứng khoán NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam.

trên thị trường OTC. Sự kết hợp giữa các sản phẩm và kinh nghiệm của công
ty sẽ quyết định các dịch vụ mà họ có thể cung cấp cho khách hàng.
 Công ty buôn bán chứng khoán: là công ty đứng ra mua bán chứng khoán với
chi phí do công ty tự chịu, công ty này phải cố gắng bán chứng khoán với giá
cao hơn giá mua vào. Vì vậy, loại công ty này hoạt động với tư cách là người
uỷ thác chứ không phải là đại lý nhận uỷ thác.
 Công ty buôn bán chứng khoán không nhận hoa hồng: đây là loại hình công
ty mà theo đó công ty này nhận chênh lệch giá qua việc mua bán chứng
khoán, do đó họ còn được gọi là nhà tạo lập thị trường, nhất là trên thị trường
giao dịch OTC.
Các công ty chứng khoán là đối tượng quản lý của các nguyên tắc, quy
chế do Uỷ ban chứng khoán Nhà nước ban hành. Các quy chế này chi phối
kinh doanh của các công ty chứng khoán, kiểm soát họ trong mối quan hệ của
các công ty chứng khoán.
1.1.3. Vai trò của công ty chứng khoán
Công ty chứng khoán có vai trò đặc biệt quan trọng của thị trường chứng
khoán. Với các chủ thể khác nhau tham gia thị trường thì CTCK đều có
những vai trò khác nhau
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
14
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
1.1.3.1. Đối với tổ chức phát hành
Mục tiêu khi tham gia vào thị trường chứng khoán của các tổ chức phát
hành là huy động vốn thông qua việc phát hành các chứng khoán. Vì vậy,
thông qua hoạt động đại lý phát hành, bảo lãnh phát hành, các CTCK có vai
trò tạo ra cơ chế huy động vốn phục vụ các nhà phát hành.
Một trong những nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoánlà
nguyên tắc trung gian. Nguyên tắc này yêu cầu những nhà đầu tư và những
nhà phát hành không được mua bán trực tiếp chứng khoán mà phải thông qua
các trung gian mua bán. Các CTCK sẽ thực hiện vai trò trung gian cho cả

Thị trường chứng khoán có vai trò là môi trường làm tăng tính thanh
khoản của tài sản tài chính. Nhưng các CTCK mới là người thực hiện tốt các
vai trò đó vì CTCK tạo ra cơ chế giao dịch trên thị trường. Trên thị trường
cấp 1, do thực hiện các hoạt động như bảo lãnh phát hành, chứng khoán hóa,
các CTCK không những huy động một lượng vốn lớn đưa vào sản xuất kinh
doanh cho nhà phát hành mà còn làm tăng tính thanh khoản của các tài sản tài
chính được đầu tư vì các chứng khoán qua đợt phát hành sẽ được mua bán
giao dịch trên thị trường cấp 2. Điều này làm giảm rủi ro, tạo tâm lý yên tâm
cho nhà đầu tư. Trên thị trường cấp 2, do thực hiện các giao dịch mua và bán
các CTCK giúp người đầu tư chuyển đổi chứng khoán thành tiền mặt và
ngược lại. những hoạt động đó có thể làm tăng tính thanh khoản của những tài
sản tài chính.
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
16
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
1.1.3.4. Ðối với các cõ quan quản lý thị trýờng
Các CTCK có vai trò cung cấp thông tin về thị trường chứng khoán cho
các cơ quan quản lý thị trường. Các CTCK thực hiện được vai trò này bởi vì
họ vừa là người bảo lãnh phát hành cho các chứng khoán mới, vừa là trung
gian mua bán chứng khoán và thực hiện các giao dịch trên thị trường. Một
trong những yêu cầu của thị trường chứng khoán là thông tin cần phải được
công khai dưới sự giám sát của các cơ quan quản lý thị trường. Việc cung cấp
thông tin vừa là quy định của hệ thống luật pháp, vừa là nguyên tắc nghề
nghiệp của các CTCK vì CTCK cần phải minh bạch và công khai trong hoạt
động. Các thông tin CTCK có thể cung cấp bao gồm thông tin về giao dịch
mua, bán trên thị trường, thông tin về các cổ phiếu, trái phiếu và tổ chức phát
hành, thông tin về các nhà đầu tư…Nhờ các thông tin này, các cơ quan quản
lý thị trường có thể kiểm soát và chống các hiện tượng thao túng, lũng đoạn,
bóp méo thị trường.
Tóm lại, CTCK là một tổ chức chuyên nghiệp trên thị trường chứng

khách hàng.
+ Cung cấp đầy đủ, chính xác các thông tin cần thiết cho khách hàng,
bảo vệ tài sản của khách hàng, bí mật các thông tin về tài khoản của khách
hàng trừ trường hợp khách hàng đồng ý bằng văn bản hoặc theo yêu cầu của
cơ quan quản lý nhà nước.
+ Không đựơc sử dụng các lợi thế của mình làm tổn hại đến khách hàng
và ảnh hưởng xấu đến hoạt động chung của thị trường, không được thực hiện
các hoạt động có thể làm khách hàng và công chúng hiểu nhầm về giá cả, giá
trị và bản chất của chứng khoán.
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
18
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
+ Không được làm các công việc có cam kết nhận hay trả những khoản
thù lao ngoài khoản thu nhập thông thường.
1.1.5.Các hoạt ðộng cõ bản của công ty chứng khoán
1.1.5.1. Nghiệp vụ môi giới chứng khoán
*Khái niệm
Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, hoặc
đại diện bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng phí. Theo đó, CTCK đại
diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại
SGDCK hoặc thị trường OTC mà chính khách hàng phải chịu trách nhiệm đối
với kết quả giao dịch của mình.
* Chức năng của hoạt động môi giới chứng khoán
- Cung cấp dịch vụ với 2 tư cách:
+ Nối liền khách hàng với bộ phận nghiên cứu đầu tư: cung cấp cho
khách hàng các báo cáo nghiên cứu và các khuyến nghị đầu tư.
+ Nối liền những người bán và những người mua: đem đến cho khách
hàng tất cả các loại sản phẩm và dịch vụ tài chính.
- Đáp ứng những nhu cầu tâm lý của khách hàng khi cần thiết: trở thành
người bạn, người chia sẻ những lo âu căng thẳng và đưa ra những lời động

bán chứng khoán cho các tổ chức phát hành. Số tiền phải thanh toán là giá trị
chứng khoán phát hành trừ đi phí bảo lãnh.
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
20
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
1.1.5.3. Hoạt ðộng tự doanh chứng khoán
* Khái niệm
Tự doanh là việc CTCK tự tiến hành các giao dịch mua, bán chứng
khoán cho chính mình.
Hoạt động tự doanh của CTCK được thực hiện thông qua cơ chế giao
dịch trên SGDCK hoặc trên thị trường OTC. Tại một số thị trường vận hành
theo cơ chế khớp giá, hoạt động tạo lập thị trường. Lúc này, CTCK đóng vai
trò là nhà tạo lập thị trường, nắm giữ một số lượng chứng khoán nhất định của
một số loại chứng khoán và thực hiện mua bán chứng khoán với các khách
hàng để hưởng chênh lệch giá.
* Yêu cầu đối với công ty chứng khoán
- Tách biệt quản lý: các CTCK cần có sự tách bạch giữa nghiệp vụ tự
doanh và nghiệp vụ môi giới để đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng trong hoạt
động. Sự tách biệt này bao gồm tách biệt về:
+ Yếu tố con người
+ Quy trình nghiệp vụ
+ Vốn và tài sản của khách hàng và công ty.
- Ưu tiên khách hàng: do tính đặc thù về khả năng tiếp cận thông tin và
chủ động thông tin trên thị trường nên các CTCK có thể sẽ dự đoán trước
được diễn biến của thị trường mà UBCKNN đưa ra quy định lệnh giao dịch
của khách hàng phải được xử lý trước lệnh tự doanh của công ty.
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
21
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
1.1.5.4. Nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán

* Lưu ký chứng khoán
Là việc lưu trữ bảo quản chứng khoán hộ khách hàng thông qua các tài
khoản lưu ký chứng khoán mà khách hàng mở tại công ty. Khi thực hiện dịch
vụ lưu ký chứng khoán công ty sẽ thu được phí lưu ký, phí gửi, phí rút và phí
chuyển nhượng chứng khoán.
* Quản lý cổ tức thay khách hàng
Xuất phát từ việc lưu ký chứng khoán cho khách hàng, CTCK cũng thực
hiện luôn việc nhận cổ tức/trái tức hộ khách hàng từ tổ chức phát hành. Khi
thực hiện lưu ký hộ chứng khoán cho khách hàng, CTCK phải tổ chức theo
dõi tình hình thu lãi chứng khoán khi đến hạn để thu hộ rồi gửi báo cáo cho
khách hàng.
Ngoài các nghiệp cụ kể trên, công ty chứng khoán còn có thể thực hiện
một số hoạt động khác như cho vay chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư, kinh
doanh bảo hiểm
→ Hoạt động của các CTCK trên thị trường chứng khoán vô cùng đa
dạng, phụ thuộc vào sự phát triển của thị trường. Nghiệp vụ của CTCK thực
hiện theo đó cũng phong phú, vừa có sự tách biệt đồng thời phải gắn kết, thúc
đẩy lẫn nhau cùng phát triển và hoàn thiện. Trong đó hoạt động môi giới đóng
vai trò vô cùng quan trọng trong sự tồn tại của CTCK.
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
23
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
1.2. Hoạt động môi giới chứng khoán
1.2.1. Khái niệm môi giới chứng khoán
Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian mua bán chứng khoán
cho khách hàng để hưởng hoa hồng, làm dịch vụ nhận các lệnh mua, lệnh
bán chứng khoán của khách hàng, chuyển các lệnh mua bán đó vào Sở giao
dịch chứng khoán và hưởng hoa hồng môi giới.Nghiệp vụ môi giới, do đó,
còn được hiểu là làm đại diện-được ủy quyền thay mặt khách hàng mua bán
một hoặc một số loại chứng khoán.

tác và loại hàng hoá phù hợp với mục đích của mình. Trên thị trường chứng
khoán, cả người mua và người bán đều mua bán một loại hàng hoá đặc biệt đó là
các chứng khoán. Loại hàng hoá đặc biệt này chỉ có giá trị chứ không có giá trị
sử dụng như các loại hàng hoá thông thường khác nên các nhà đầu tư không thể
thẩm định được loại hàng hoá này thông qua việc quan sát hay cầm nắm mà họ
phải bỏ ra một khoản chi phí khổng lồ để thu thập xử lý các thông tin, chi phí để
tham gia các lớp học đào tạo kỹ năng phân tích và quy trình giao dịch trên thị
trường. Thị trường chứng khoán, nơi diễn ra các hoạt động mua bán của hàng
triệu người thậm chí hàng chục triệu người, các giao dịch diễn ra theo từng phút,
từng giây, đòi hỏi các nhà đầu tư khi tham gia thị trường cần đặc biệt nhanh nhạy
nắm lấy cơ hội. Điều này khiến các nhà đầu tư phải tiến hành thu thập và xử lý
các thông tin về chứng khoán từ nhiều phía.
Đặc trưng của thị trường chứng chứng khoán là lợi nhuận cao luôn đi
kèm với rủi ro cao, điều này đòi các nhà đầu tư phải thận trọng khi tham gia
thị trường. Sự hiện diện của các nhà Môi giới - các trung gian tài chính trên
thị trường là cầu nối giữa người mua và người bán giúp nhà đầu tư giảm thiểu
SV: Nguyễn Trọng Phong Lớp: CQ48/17.01
25
Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Cao Minh Tiến
chi phí giao dịch. Như vậy vai trò của nhà môi giới chứng khoán là tiết kiệm
chi phí giao dịch xét theo từng khâu và trên tổng thể thị trường, giúp nâng cao
tính thanh khoản cho thị trường chứng khoán.
* Cung cấp các thông tin và tư vấn cho khách hàng
Trên thị trường chứng khoán thông tin đóng vai trò đặc biệt quan trọng,
nó ảnh hưởng tới giá cả của chứng khoán. Các nhân viên môi giới tiếp cận các
thông tin từ nhiều nguồn khác nhau và tiến hành sàng lọc thông tin rồi thay
mặt công ty chứng khoán cung cấp cho khách hàng các thông tin liên quan
đến tình hình thị trường, các thông tin liên quan đến chứng khoán niêm yết và
các thông tin liên quan khác nhau có liên quan đến chứng khoán. Dựa trên các
thông tin này, các nhà đầu tư tiến hành phân tích và giúp quá trình đưa ra