THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG PHÂN BÓN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ CÔNG TÁC
QUẢN LÝ TỐT CHÂT LƯỢNG TRONG SẢN XUẤT SUPE LÂN VÀ NPK LÀO CAI

TS. Nguyễn Tiến Dũng, Tổng giám đốc
Công ty CP Vật tư Nông sản (Apromaco)

I/ Thực trạng thị trường phân bón ở Việt Nam hiện nay
1/ Nhu cầu phân bón.
Nhu cầu phân bón ở Việt Nam hiện nay vào khoảng trên 10 triệu tấn các loại. Trong đó,
Urea khoảng 2 triệu tấn, DAP khoảng 900. 000 tấn, SA 850.000 tấn, Kali 950.000 tấn, phân Lân
trên 1,8 triệu tấn, phân NPK khoảng 3,8 triệu tấn, ngoài ra còn có nhu cầu khoảng 400 –
500.000 tấn phân bón các loại là vi sinh, phân bón lá.
2/ Tình hình sản xuất trong nước.
Phân Urea, hiện tại năng lực trong nước đến thời điểm hiện tại là 2,340 triệu tấn/năm,
bao gồm Đạm Phú Mỹ 800.000 tấn, Đạm Cà Mau 800.000 tấn, Đạm Hà Bắc 180.000 tấn, Đạm
Ninh Bình 560.000 tấn. Dự kiến cuối năm 2014, Đạm Hà Bắc nâng công suất từ 180.000 tấn lên
500.000 tấn/năm, cả nước sẽ có 2,660 triệu tấn/năm. Như vậy, về Urea đến nay, sản xuất trong
nước không những phục vụ đủ cho nhu cầu sản xuất nông nghiệp mà còn có lượng để xuất khẩu.
Phân DAP, hiện sản xuất trong nước tại nhà máy DAP Đình Vũ 330.000 tấn/năm, đến hết
2015 có thêm nhà máy DAP Lào Cai công suất 330.000 tấn/năm và theo kế hoạch của Thủ tướng
từ nay đến hết năm 2015 sẽ có thêm một nhà máy DAP nữa hoặc nâng công suất hiện có của
DAP Đình Vũ lên thêm 330.000 tấn/năm. Như vậy sau 2015 sản xuất trong nước có thể đạt tới
gần 1 triệu tấn DAP/năm, cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu trong nước. Hiện tại từ nay đến hết năm
2014, chúng ta vẫn phải nhập khẩu DAP thêm từ 500.000 – 600.000 tấn/năm.
Phân Lân: Hiện tại Supe Lân sản xuất trong nước có công suất 1,2 triệu tấn/năm, bao
gồm nhà máy Lâm Thao công suất 800.000 tấn/năm, Lào Cai 200.000 tấn/năm và Long Thành
200.000 tấn/năm.
Sản xuất Lân nung chảy hiện tại vào khoảng 600.000 tấn/năm bao gồm nhà máy Văn Điển và
nhà máy Ninh Bình. Dự kiến tương lai sẽ có thêm khoảng 500.000 tấn/năm của 3 nhà máy mới
( Lào Cai, Thanh Hóa,…)
Như vậy sản xuất phân Lân trong nước cũng đáp ứng được về cơ bản cho nhu cầu sản xuất nông

Riêng về SA, lượng nhập khẩu từ đầu năm tới nay là khá lớn (750.000/ nhu cầu 850.000 tấn). Do
mất cân đối về cung cầu SA trên thế giới nên từ quý II năm nay đến giờ, giá SA Quốc tế liên tục
giảm. Các doanh nghiệp Việt Nam đã tranh thủ nhập “cứ lô sau giá thấp hơn gỡ cho lô trước giá
cao…” đã dẫn tới lượng nhập về cho năm nay là quá nhiều, tính đến thời điểm hiện nay. Kết quả
của việc nhập khẩu SA từ đầu năn đến nay của các doanh nghiệp là thua lỗ và hiện tại giá SA
Quốc tế vẫn chưa khẳng định được là đã dừng lại. Đây cũng là một bài học cho việc cạnh tranh
của các doanh nghiệp Việt Nam về giá cả trong bối cảnh thị trường Quốc tế có chiều hướng đi
xuống.
Về Urea, mặc dù lượng sản xuất trong nước không thiếu nhưng do để giá chênh lệch quá
lớn giữa Urea sản xuất trong nước và Urea nhập khẩu dẫn tới một lượng khá lớn (420.000 tấn)
Urea ngoại được nhập vào Việt nam. Giá thành Urea sản xuất trong nước không biết cao hơn giá
Urea nước ngoài sản xuất không, chất lượng không biết cao hơn cỡ nào nhưng giá bán Urea
trong nước thời gian qua cao hơn giá Urea ngoại chừng 1,2 – 2 triệu đồng/tấn (60 -100 usd/mt).
Đây cũng là một nghịch lý cần phải xem xét đê thị trường phân bón được lành mạnh và người
nông dân thực sự có chi phí hợp lý cho giá thành sản phẩm của họ trong sản xuất nông nghiệp.
Về NPK, lượng nhập khẩu năm nay đến thời điểm này (350.000 tấn) là khá cao. Hầu hết
các loại NPK nhập vào Việt Nam có công thức 16-16-8-13S, 15-15-15, 20-20-0… Do nước
ngoài triển khai kênh bán độc quyền và tâm lý sính ngoại của một bộ phận nông dân nên mặc dù
chất lượng, hàm lượng hữu hiệu của các loại phân bón này không hơn chất lượng các sản phẩm
NPK trong nước nhưng vẫn bán được với giá cao hơn hẳn hàng cùng loại sản xuất trong nước.
Hiện tại nguồn NPK sản xuất trong nước khá dồi dào, nhập khẩu NPK ngoại lại tốn một lượng
ngoại tệ không nhỏ… điều này chỉ ra rằng công tác tuyên truyền sản phẩm NPK trong nước,
công tác khuyến nông … của chúng ta chưa tốt dẫn tới chi phí SXNN của một bộ phận bà con
nông dân bị cao trong khi giá nông sản năm 2013 là chưa cao.
4/ Một số tồn tại trong thị trường phân bón ở Việt Nam hiện nay.
4.1/ Sản xuất, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng.
Do lợi nhuận thu hút, đã xuất hiện một số cơ sở sản xuất phân bón giả, phân bón kém
chất lượng đưa ra thị trường. Phân bón giả là loại sản phẩm không phải là phân bón hoặc không
có tên trong danh mục phân bón được lưu thông trên thị trường theo Quyết định của Bộ Nông
nghiệp và PTNT nhưng trên bao gói lại ghi là phân bón loại này, loại khác. Chẳng hạn như dùng

Một số sản phẩm còn thiếu các thông số cần thiết của sản phẩm trên bao bì, thiếu hướng
dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn…
4.3/ Buôn lậu và trốn thuế
Hiện tượng buôn lậu qua biên giới được cho là vẫn tồn tại bởi biên giới Việt Trung dài,
các tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai, hà Giang… đều có hàng chục KM đường bộ, đường
thủy… do công tác quản lý chưa được chặt chẽ nên vẫn phát sinh buôn lậu phân bón từ Trung
Quốc về Việt Nam. Tình trạng buôn lậu không những trốn thuế làm cho nhà nước thất thu ngân
sách mà còn làm cho các nhà kinh doanh chân chính mệt mỏi vì giá cả. Trong buôn lậu không
ngoại trừ khả năng mang các hàng hóa không đảm bảo chất lượng vào Vịêt Nam để tiêu thụ gây
thiệt hại cho bà con nông dân…
4.4/ Một số vi phạm khác.
Ngoài các vi phạm trên, thị trường phân bón Việt Nam còn có các vi phạm khác như vi
phạm về Đăng ký kinh doanh, vi phạm về Hợp đồng, hóa đơn và vi phạm về giá…
5/ Một số kiến nghị
5.1/ Tăng cường công tác tuyên truyền cho bà con nông dân hiểu rõ tính năng, tác dụng,
thành phần và hàm lượng hữu hiệu của từng loại phân bón để sử dụng có hiệu quả. Khuyên nông
dân không nên quá xính ngoại (như việc sử dụng NPK Phi với giá cao hơn hẳn NPK nội cùng
loại) hoặc quá xính nội (như việc sử dụng urea nội với giá cao hơn hẳn giá urea ngoại) làm ảnh
hưởng đến chi phí sản xuất; Hướng dẫn cho bà con nông dân biết phân biệt phân giả, phân thật
và nhận thức về các thông tin ghi trên bao bì.
5.2/ Đẩy mạnh công tác khuyến nông cho bà con nông dân, mở các lớp tập huấn cho các
đại lý và hộ nông dân nhằm trang bị những hiểu biết nhất định về việc sử dụng phân bón để bà
con nông dân và đại lý biết lựa chọn và sử dụng phân bón có hiệu quả.
5.3/ Rà soát sửa đổi, ban hành các văn bản pháp lý liên quan đến sản xuất, kinh doanh
phân bón. Sớm ban hành Nghị định, thông tư hướng dẫn việc sản xuất, kinh doanh phân bón, coi
sản xuất kinh doanh phân bón là ngành nghề có điều kiện.
5.4/Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất kinh doanh phân bón;
Chú ý các điểm bán hàng ở vùng sâu, vùng xa nơi có ít thông tin về phân bón, đồng thời có biện
pháp mạnh đối với những người cố tình vi phạm pháp luật về sản xuất kinh doanh phân bón;
khuyến khích, biểu dương những người làm tốt trong công tác sản xuất kinh doanh phân bón…

màu vàng óng, trên mặt bao ghi rõ các chỉ tiêu, hàm lượng cụ thể, tên đơn vị sản xuất, ngày sản
xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn để bà con nông dân thuận lợi trong sử
dụng.
Mặc dù sản phẩm Supe lân của Apromaco mới ra đời từ 2010 nhưng đã được bà con nông
dân cả nước đánh giá cao về chất lượng. Sản lượng sản xuất hàng năm đều được tiêu thụ hết.
Việc ra đời sản phẩm Supe Lân Lào Cai không những bổ sung thêm một lượng phân bón có chất
lượng cao cho sản xuất nông nghiệp trong nước mà còn tham gia xuất khẩu sang các thị trường
ngoại như Đài Loan, Nhật Bản.
Tiếp tục góp phần cung ứng các sản phẩm có chất lượng tốt ra thị trường phân bón Việt
Nam, Apromaco đã xây dựng xong nhà máy NPK công suất 150.000 tấn/năm với dây truyền
công nghệ tiên tiến, hiện đại và bắt đầu cho ra sản phẩm từ tháng 9/2013.
Sản phẩm NPK của Apromaco có nhiều loại, bao gồm NPK 5-10-3-8S, ngoài các hàm
lượng hữu hiệu P2O5 10%, Nitơ 8%, Kali 3% còn có lưu huỳnh 8%, SiO2 4,5%, Ca 20%, MgO
22% và các nguyên tố vi lượng khác.
Sản phẩm NPK 12-5-10-14S ngoài các hàm lượng hữu hiệu Nitơ 12%, P2O5 5%, Kali
10%, còn có Lưu huỳnh 14%, CaO 10%, MgO 13%, SiO2 2,5% và các yếu tố vi lượng khác.
Sản phẩm NPK 16-16-8- 13S có các hàm lượng P2O5 16%, Nitơ 16%, Kali 8% , lưu
huỳnh 13% và các yếu tố vi lượng khác …
Công ty có chủ trương phối hợp với Viện Khoa học nông nghiệp, Viện Nông hóa thổ
nhưỡng… nghiên cứu để sản xuất ra các sản phẩm đáp ứng nhu cầu về dinh dưỡng cho từng loại
cây trồng ở từng giai đoạn sinh trưởng cho phù hợp với từng vùng nhằm giúp cho nhà nông tiết
kiệm được chi phí, sản xuất nông nghiệp có hiệu quả kinh tế cao hơn.
Với phương châm “Cùng nhà nông vun trồng thịnh vượng” Apromaco sẽ không ngừng
phấn đấu, nâng cao năng lực phục vụ, nghiên cứu và đưa ra các sản phẩm có lợi cho nhà nông,
ổn định chất lượng sản phẩm, để tiếp tục xứng đáng là người bạn đồng hành tin cậy của bà con
nông dân trên mọi miền đất nước.
Trên đây là một số ý kiến tham luận tại Hội thảo phân bón Quốc gia do Hiệp hội Phân
bón Việt Nam phối hợp với các Bộ ngành tổ chức. Xin trân trọng cám ơn các vị đại biểu đã lắng
nghe, xin kính chúc sức khỏe và chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.
Xin trân trọng cám ơn./.

Trong khi đó, năng lực sản xuất phân urê trong nước đến thời điểm hiện tại là 2,34 triệu tấn/năm,
bao gồm: Đạm Phú Mỹ 800.000 tấn, Đạm Cà Mau 800.000 tấn, Đạm Hà Bắc 180.000 tấn, Đạm
Ninh Bình 560.000 tấn. Dự kiến cuối năm 2014, Đạm Hà Bắc nâng công suất từ 180.000 tấn lên
500.000 tấn/năm, cả nước sẽ có 2,660 triệu tấn/năm. Như vậy, cuối năm 2014, theo dự báo sản
lượng urê sản xuất trong nước của ta sẽ dư thừa ít nhất 400.000 tấn nên việc hướng đến xuất
khẩu phân đạm là điều tất yếu
class="bi x0 y6b w2 h7"
Khu vực xuất bán sản phẩm phân đạm hạt đục của Nhà máy Đạm Cà Mau
Một điều đáng lưu ý là thế giới lại đang có xu thế tăng cường sử dụng phân bón NPK khoáng
thiên nhiên và phân hữu cơ chất lượng cao thay thế dần dần phân hóa học đang phát triển mạnh
như công nghệ hitech, công nghệ nano, công nghệ tháp cao, công nghệ emzyme, công nghệ sinh
học, công nghệ phân tử nên giá thành sản phẩm các loại phân bón này rất rẻ, sẽ kéo theo các loại
phân hóa học khác giảm giá thành đáng kể. Do đó, các sản phẩm phân bón hóa học độc hại, gây
ảnh hưởng lớn tới sức khỏe và môi trường tại Việt Nam về lâu dài nếu không cải tiến và đổi mới
công nghệ sẽ bị mất thị phần, thậm chí có nguy cơ phải đóng cửa.
Ngoài ra, các nhà máy sản xuất phân bón của Việt Nam đang phải đối mặt với những vấn đề về
phân bón nhập khẩu nhất là phân urê có nguồn gốc từ Trung Quốc có giá bán thấp hơn so với giá
urê sản xuất trong nước tràn vào Việt Nam cùng với đó là tình trạng phân bón giả, kém chất
lượng vẫn còn diễn biến phức tạp khiến thị trường phân bón cạnh tranh không lành mạnh, khó
kiểm soát.
Giá phân bón trong nước được cho là đang có xu hướng giảm do giá phân bón thế giới giảm,
lượng phân bón nhập khẩu tăng do Trung Quốc giảm thuế xuất khẩu xuống còn 2%. Trong khi
nhu cầu tiêu thụ phân bón đạt mức thấp do ảnh hưởng của thời tiết xấu tại nhiều địa phương
Ông Nguyễn Hạc Thúy – Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng:
Năm 2014, dự báo lượng cung phân bón sẽ tiếp tục tăng mạnh cả trên thế giới và trong nước.
Năm 2014, thế giới tăng thêm 4,7 triệu tấn urê. Riêng với phân urê, năm 2014 sản xuất trong
nước đã đủ và dư thừa, còn hướng tới xuất khẩu. Với phân kali, năng lực sản xuất kali đang phát
triển mạnh ở Canada, Nga, Belarus, Argentina, Trung Quốc, Jordan, Lào với sản lượng tăng thêm
14 triệu tấn/năm vào năm 2014. Về giá cả, do các loại phân bón vô cơ phát triển mạnh và thay
đổi cơ cấu phát triển các chủng loại phân bón hữu cơ, NPK chất lượng cao, nhiều chế phẩm khác

đại lý kinh doanh phân bón, trong đó có không ít cơ sở làm ăn chụp giật, kinh doanh hàng gian,
hàng giả đã gây nhiễu loạn thị trường phân bón trong thời gian qua.
Theo nhận định, khi Nghị định 202/2013/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/2/2014 sẽ giúp hạn chế
bớt tình trạng sản xuất phân bón lộn xộn như hiện nay, tránh thiệt hại không đáng có cho doanh
nghiệp làm ăn chân chính và người nông dân trong thời gian tới.
Giá bán lẻ phân bón trong cả nước nhìn chung khá ổn định, một số chủng loại có xu hướng giảm
nhẹ.
Dự kiến hết tháng 7/2009, nhu cầu sử dụng phân bón sẽ tăng cao hơn vì chuẩn bị cho vụ mùa
2009. Tuy nhiên, do giá thế giới ổn định, nguồn cung dồi dào nên giá phân bón trên thị trường ổn
định hoặc chỉ tăng nhẹ.
Nhu cầu phân urê cho vụ mùa năm 2009 của cả nước dự kiến là 480.000 tấn, trong đó miền
Bắc là 170.000 tấn, miền Trung là 60.000 tấn và miền Nam là 200.000 tấn.
Nguồn cung sẽ là 450.000 tấn.
Theo Tổ Điều hành thị trường, giá phân bón urê đã có xu hướng tăng trong 5 tháng đầu năm
2009 (do giá thế giới, tác động tăng thuế nhập khẩu, nhu cầu sử dụng mang tính mùa vụ) và sau
đó đã dần ổn định và giảm nhẹ trong tháng 6/2009 do nguồn cung dồi dào. Giá bán lẻ phân urê từ
5.200 - 5.500 đồng/kg hồi tháng 1/2009, liên tục tăng từ tháng 2 tới tháng 4, lên mức 6.700-7.200
đồng/kg (tháng 4/2009) chủ yếu do nhu cầu phân bón phức vụ vụ đông xuân ở miền Bắc từ
tháng 1 đến tháng 3/2009, giảm nhẹ từ tháng 5/2009, hiện phổ biến ở mức 6.000-6.300 đồng/kg.
Giá phân DAP vẫn duy trì ổn định ở mức thấp. Nhìn chung, phân DAP là sản phẩm có mức
giá giảm mạnh nhất trong 6 tháng trở lại đây.
Phân Ure, là một sản phẩm giá tương đối nhiều biến động từ đầu năm đến nay, tuy nhiên trong
2 tuần qua giá phân Ure lại tương đối ổn định và có xu hướng giảm. Giá tại Trà Vinh là
6.800đồng/kg; tại Hồ Chí Minh là 6.100 đồng/kg ; An Giang 6.000 đồng/kg; Cần Thơ
6.200đồng/kg. Riêng tại Hà Nội giá giảm nhẹ: 6.500 đồng/kg, giảm 6.00 đồng/kg so với tuần
trước. Phân SA tại Đồng Nai vẫn duy trì xu hướng giảm, giá phân Kali tại An Giang trong tuần 2
của tháng 7 đã giảm mạnh ở mức thấp nhất từ đầu năm trở lại đây (10.800 đồng/kg).
Nhìn chung, đồ thị giá phân bón trong tháng 7/2009 vẫn có hướng đi xuống, thị trường phân
bón Việt Nam tương đối ổn định.
Mặc dù đang vào chính vụ hè thu ở ĐBSCL, nhưng sức mua tại thị trường phân bón vẫn yếu

Nhu cầu tăng nhưng còn thấp
Tại các tỉnh duyên hải Miền Trung thời tiết tiếp tục nắng nóng, những trà lúa sớm Vụ Đông
Xuân đã thu hoạch xong, hiện bà con nông dân đã và đang chuẩn bị làm đất để tiếp tục xuống
giống sớm vụ lúa Hè Thu để tiết kiệm nguồn nước tưới. Hiện nay diện tích đã xuống giống
khoảng 1.000 ha. Do đó, dự báo khả năng nhu cầu phân bón sẽ tăng trở lại trong thời gian tới.
Thị trường phân bón tại khu vực Miền Trung đã có những dấu hiệu khả quan, giá các mặt hàng
phân bón nhìn chung giữ ở mức ổn định, sức mua trên thị trường đang có xu hướng tăng nhưng
chưa nhiều. Các cửa hàng đang chuẩn bị bắt đầu nhập hàng tuy nhiên vẫn còn ở mức hạn chế do
nhu cầu hiện nay tại khu vực đang xuống ở mức thấp vì đã cuối vụ Đông xuân.
Tại khu vực Tây Nguyên có mưa cục bộ một số vùng, chủ yếu là ở khu vực Đăk Lăk, nhưng
lượng không đáng kể. Giao dịch phân bón đã tăng so với tuần trước, nhiều cửa hàng và nông
trường đang bắt đầu mua phân bón về dự trữ cho mùa mưa. Dự báo nhu cầu phân bón trong vài
ngày tới sẽ tăng mạnh chủ yếu là URE, Lân và Kali.
Khu vực Đông Nam Bộ đang cuối vụ Đông Xuân, dự kiến đầu tháng 4 bắt đầu vào vụ Hè Thu.
Vụ Hè Thu 2013 đã xuống giống được hơn 370.000 ha ở hầu hết các tỉnh Miền Tây, riêng tỉnh
Bến Tre, Bạc Liêu và Cà Mau do thiếu nước ngọt, chờ mưa nên xuống giống muộn dự kiến cuối
tháng 04 đầu tháng 05 sẽ xuống giống ở các khu vực. Do đó, nhu cầu phân bón khu vực tập trung
vào khoảng đầu tháng 5 và gia tăng ở các khu vực đã xuống giống lúa Hè Thu.
Trước tình hình này, dự báo nhu cầu tiêu thụ phân bón trong thời gian đến ổn định, có khả năng
sẽ bắt đầu tăng khi các nông trường Cà phê, Cao su bước vào đợt đấu thầu chuẩn bị hàng cho
mùa mưa.
Giá sẽ ổn định
Trên thị trường thế giới, diễn biến tình hình phân bón trên thị trường thế giới tại thời điểm đầu
tháng 04/2013 khá trầm lắng, giá giảm nhẹ ở các thị trường lớn. Dự báo trong thời gian tới, khi
nhu cầu tiêu thụ phân bón tại Mỹ, Pakistan, Ấn Độ tăng lên do vào vụ thì thị trường sẽ sôi động
hơn.
Tại thị trường trong nước, theo thông tin khảo sát thị trường tuần này, giá bán ra của các đại lý
giao tại kho ổn định so với tuần trước.
Cụ thể, tại khu vực Bắc Trung Bộ giao dịch chậm lại và giá bán thấp. Đại lý chào bán Đạm Phú
Mỹ cho cửa hàng ở mức 9.400/kg, giao hàng tại kho khách hàng. Còn giá bán lẻ theo bao đến