C¸c thµnh phÇn chÝnh
Cña c©u
Trêng THCS TT Yªn Phó
– B¾c Mª - Hµ Giang
Gi¸o viªn: NguyÔn Trêng Th¾ng
Gi¸o viªn: NguyÔn Trêng Th¾ng
Bµi d¹y:
Bµi d¹y:Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế
thanh niên cường tráng. (Tô Hoài)
Trạng ngữ Chủ ngữ
I. Tìm hiểu bài:
I. Tìm hiểu bài:
Ví dụ:
→ Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.
→ Chẳng bao lâu, đã trở thành một chàng dế thanh niên
cường tráng.
→ Chẳng bao lâu, tôi.
Vòû ngữ
Thành phần chính
Thành phần phụ
-
Chủ ngữ – vò ngữ.
-
Trạng ngữ…
-
Bắt buộc có mặt trong
câu.


Một từ: Động từ, tính từ hoặc danh từ.

Một cụm từ: Cụm động từ, cụm tính từ hoặc cụm
danh từ.

Có thể có một hoặc nhiều vò ngữ.
b.Chủ ngữ:
Ví dụ 1:
Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế
thanh niên cường tráng. (Tô Hoài)
Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui,
tấp nập. (Đoàn Giỏi)
Ví dụ 2:
CN
CN
Đặc điểm của chủ ngữ:

Nêu tên sự vật, hiện tượng.

Trả lời các câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?
…Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn công việc
khác nhau. (Thép Mới)
Ví dụ 3:
CN1 CN2 CN3 CN4
Qua màng nước mắt, tôi nhìn theo mẹ và em trrèo lên
xe. (Khánh Hoài)
Ví dụ 4:
CN
Cấu tạo của chủ ngữ:

Câu có thể có một hoặc
nhiều vò ngữ.
- Danh từ, đại từ.
- Cụm danh từ.

Câu có thể có một
hoặc nhiều chủ ngữ.
I. Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ
I. Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ
của câu:
của câu:
II. Các thành phần chính của câu:
II. Các thành phần chính của câu:
NỘI DUNG BÀI HỌC
NỘI DUNG BÀI HỌC
III. Luyện tập:
III. Luyện tập:
Bài tập 1 (SGK – trang 94):
Xác đònh chủ ngữ, vò ngữ trong những câu sau. Cho
biết chủ ngữ, vò ngữ có cấu tạo như thế nào?

Mục đích:
Luyện kỹ năng nhận biết chính xác thành phần chính
của câu và cấu tạo của nó.
(1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một thanh niên
cường tráng. (2) Đôi càng tôi mẫm bóng. (3) Những cái
vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. (4)
Thỉnh thoảng, muốn thử sức lợi hại của những chiếc
vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ.
(5) Những ngọn cỏ gâõy rạp, y như có nhát dao vừa lia

Chủ ngữ ấy trả lời cho câu hỏi gì?
- Luyện kó năng đặt câu có đầy đủ các thành phần chính.
Bài tập 4: (Bổ sung)
- Sắp xếp các thành phần: Chủ ngữ-Vò ngữ của câu.
- Trình bày các câu trong đoạn văn theo trình tự hợp lí.
Luyện kó năng vận dụng tổng hợp.

Mục đích:

Mục đích:

Hướng đáp án:
(1) Theo làn gió, cánh đồng xanh gợn sóng. (2) Sóng
lúa nhấp nhô. (3) Sóng lúa cuồn cuộn. (4) Sóng lúa
lan mãi tới chân trời xa…
Bài tập 5: (Củng cố)
Điền chữ đúng (Đ) hoặc sai (S) vào các câu sau:
Câu 1: Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, có thể lược
bỏ.
Câu 2: Chủ ngữ-Vò ngữ là thành phần chính của câu.
Câu 3: Các từ ngữ được gạch chân là thành phần chủ ngữ:
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà.
(Bà Huyện Thanh Quan)
Câu 4: Thành phần vò ngữ trong các câu sau có cấu tạo là
một cụm tính từ:
a. Hà Nội là thủ đô của nước ta.
b. Tiếng Việt của chúng ta rất giàu.
Câu 5: Chủ ngữ thường trả lời cho các câu hỏi: Ai? Cái gì?
Con gì?