B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH











 NGUYN THÀNH HUYÊN

HOÀN THIN H THNG XP HNG
TÍN DNG CA VIETCOMBANK

NGUYN THÀNH HUYÊN HOÀN THIN
H THNG XP HNG TÍN DNG
CA VIETCOMBANK

LUN VN THC S KINH T

Chuyên ngành : Ngân hàng
Mã s : 60.31.12
Ngi hng dn khoa hc : TS.NGUYN MINH KIU

2 Xác nh vn  nghiên cu. 02
3. Mc tiêu nghiên cu ca  tài. 04
4. i tng và phm vi nghiên cu. 05
5. Phng pháp nghiên cu và tip cn vn . 05
6. Kt cu ca lun vn. 06
7. Ý ngha khoa hc và thc tin ca  tài 06
CHNG I : CÁC NGHIÊN CU VÀ KINH NGHIM V XP
H!NG TÍN DNG.

1.1 T"ng quan v xp hng tín dng. 8
1.1.1 Khái ni#m xp hng tín dng 8
1.1.2 i tng ca xp hng tín dng. 8
1.1.3. T$m quan trng ca xp hng tín dng. 10
1.1.3.1. Ri ro tín dng. 10
1.1.3.2. Thi#t hi t% ri ro tín dng. 11
1.1.3.3. Vai trò ca xp hng tín dng trong qu&n tr ri ro. 12
1.1.4. Nguyên t'c xp hng tín dng. 12
1.1.5. Mô hình xp hng tín dng. 12
1.1.6. Phng pháp xp hng tín dng theo mô hình i(m s. 13
1.1.7. Quy trình xp hng tín dng. 14
1.2. M)t s nghiên cu và kinh nghi#m v xp hng tín
dng.
14
1.2.1. Nghiên cu ca Stefanie Kleimeier v mô hình i(m
s tín dng cá nhân áp dng cho các ngân hàng bán l*
ti Vi#t nam.
15
1.2.2. Các nghiên cu và kinh nghi#m xp hng tín dng trên
th tr+ng tài chính ca M,.
16

2.4. Mô hình tính i(m xp hng tín dng ca
Vietcombank.
40
2.4.1. Xp hng tín dng cá nhân. 40
2.4.2. Xp hng tín dng doanh nghi#p. 42
2.4.2.1. Mô hình chm i(m xp hng tín dng doanh nghi#p
ti các chi nhánh ca Vietcombank.
42
2.4.2.2. Mô hình chm i(m xp hng tín dng doanh nghi#p
ti VCI.
47
2.5. Nghiên cu m)t s tình hung xp hng tín dng thc
t ti Vietcombank.
49
2.5.1. Nghiên cu tr+ng hp th nht : Doanh nghi#p ã
c xp loi A nhng có xu h0ng phát sinh n xu.
50
2.5.2. Nghiên cu tr+ng hp th hai : Doanh nghi#p ã
c xp loi A nhng có xu h0ng phát sinh n xu.
53
2.6. ánh giá h# thng xp hng tín dng ca
Vietcombank.
56
2.6.1 Nh.ng kt qu& t c. 56
2.6.2 Nh.ng hn ch t-n ti c$n kh'c phc. 58
CHNG III : HOÀN THIN H TH1NG XP H!NG TÍN DNG
C2A VIETCOMBANK

3.1. Mc tiêu hoàn thi#n xp hng tín dng ca
Vietcombank.

81
PH LC I : TIÊU CHU8N TÍNH IM XP H!NG TÍN DNG
DOANH NGHIP C2A VIETCOMABNK.

PH LC II : KT QU CH9M IM XHTD DOANH NGHIP
C2A CÔNG TY CP A.

PH LC III : TIÊU CHU8N TÍNH IM XP H!NG TÍN DNG
DOANH NGHIP THEO HNG D:N C2A
NGÂN HÀNG NHÀ NC.

PH LC IV : TIÊU CHU8N TÍNH IM XP H!NG TÍN DNG
DOANH NGHIP THEO HNG D:N C2A
NGÂN HÀNG NHÀ NC, VÀ  XU9T S;A
<I B< SUNG C2A  TÀI NGHIÊN CU.

PH LC V : KT QU CH9M IM XHTD DOANH NGHIP
C2A CÔNG TY CP A B=NG MÔ HÌNH S;A <I
THEO  XU9T C2A  TÀI NGHIÊN CU.
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT

Ký hiu Din gii
Basel
Hip c v giám sát hot ng ngân hàng.
BIDV
Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
CIC


DANH MC CÁC BNG BIU

Bng

Trang
1.01
Ký hiu XHTD cá nhân theo Stefanie Kleimeier. 15
1.02
Ch tiêu chm im XHTD cá nhân ca Stefanie
Kleimeier.
16
1.03
H thng ký hiu xp hng công c n dài hn ca
Moody’s.
18
1.04
Tng quan gia ch s tín dng Z”-iu chnh ca
Altman vi h thng ký hiu xp hng ca S&P.
21
1.05
T trng các tiêu chí ánh giá trong mô hình im s tín
dng FICO.
22
1.06
H thng ký hiu xp hng ca VantageScore. 23
1.07
T trng các tiêu chí ánh giá trong mô hình im s tín
dng VantageScore.
23

im trng s các ch tiêu phi tài chính chm im
XHTD doanh nghip ca Vietinbank.
32
1.19
im trng s các ch tiêu tài chính và phi tài chính chm
im XHTD doanh nghip ca Vietinbank.
32
1.20
H hng ký hiu XHTD doanh nghip ca Vietinbank. 33
1.21
Các ch tiêu chm im cá nhân ca E&Y. 34,35
1.22
H hng ký hiu XHTD cá nhân ca E&Y. 36
1.23
Các ch tiêu chm im tài chính doanh nghip ca E&Y. 36
1.24
Ma trn XHTD kt hp gia tình hình thanh toán n và
tình hình tài chính ca E&Y.
38
2.01
Các ch tiêu chm im XHTD cá nhân ca Vietcombank. 41
2.02
H thng ký hiu XHTD cá nhân ca Vietcombank. 42
2.03
Hng dn tính toán mt s ch tiêu phân tích tài chính
trong chm im XHTD doanh nghip ca Vietcombank.
44
2.04
im trng s các ch tiêu phi tài chính chm im
XHTD doanh nghip ca Vietcombank.

ty TNHH A.
53
2.13
Tóm tt bng cân i k toán nm 2007 ca Công ty CP
A.
54
2.14
im trng s các ch tiêu phi tài chính ca Công ty CP
A.
55
2.15
im trng s các ch tiêu tài chính và phi tài chính chm
im XHTD doanh nghip ca Vietcombank.
55
3.01
Các ch tiêu chm im cá nhân. 63
3.02
H thng ký hiu XHTD cá nhân. 64
Bng

Trang
3.03
ánh giá tình hình tr n ca cá nhân. 64
3.04
Ma trn xp loi khon vay cá nhân. 65
3.05
Thang im và trng s các ch tiêu chm im xp hng
doanh nghip theo quyt nh 57/2002/Q-NHNN.
66
3.06

Chm im các ch tiêu d báo nguy c khó khn tài
chính ca Công ty TNHH A bng mô hình sa i theo 
xut  tài nghiên cu.
76
Bng

Trang
3.16
Chm im các ch tiêu thông tin phi tài chính ca Công
ty TNHH A bng mô hình sa i theo  xut ca  tài
nghiên cu.
77
I.01
Chm im quy mô doanh nghip ca Vietcombank. Ph lc I
I.02
Xác nh doanh nghip theo l!nh vc/ngành ca
Vietcombank.
Ph lc I
I.03
Tiêu chu"n ánh giá các ch tiêu tài chính ca doanh
nghip ngành nông, lâm, ng nghip theo Vietcombank.
Ph lc I
I.04
Tiêu chu"n ánh giá các ch tiêu tài chính ca doanh
nghip ngành thng mi dch v theo Vietcombank.
Ph lc I
I.05
Tiêu chu"n ánh giá các ch tiêu tài chính ca doanh
nghip ngành xây dng theo Vietcombank.
Ph lc I

Chm im dòng tin ca Công ty CP A.
Ph lc II
II.03
Chm im nng lc qun lý ca Công ty CP A.
Ph lc II
II.04
Chm im uy tín giao dch ca Công ty CP A.
Ph lc II
II.05
Chm im các yu t bên ngoài ca Công ty CP A.
Ph lc II
II.06
Chm im các yu t khác ca Công ty CP A.
Ph lc II
III.01
Tiêu chu"n ánh giá các ch tiêu tài chính ca doanh
nghip ngành nông, lâm, ng nghip theo quyt nh
57/2002/Q-NHNN.
Ph lc III
III.02
Tiêu chu"n ánh giá các ch tiêu tài chính ca doanh
nghip ngành thng mi dch v theo quyt nh
57/2002/Q-NHNN.
Ph lc III
III.03
Tiêu chu"n ánh giá các ch tiêu tài chính ca doanh
nghip ngành xây dng theo quyt nh 57/2002/Q-
NHNN.
Ph lc III
III.04

Ph lc IV
V.01
Chm im các ch tiêu tài chính ca Công ty CP A bng
mô hình sa i theo  xut ca  tài nghiên cu.
Ph lc V
V.02
Xác nh ch s nguy c v n ca Công ty CP A bng
hàm thng kê Z-score ca Altman.
Ph lc V
V.03
Chm im các ch tiêu d báo nguy c khó khn tài
chính ca Công ty CP A bng mô hình sa i theo 
xut ca  tài nghiên cu.
Ph lc V
V.04
Chm im các ch tiêu thông tin phi tài chính ca Công
ty CP A bng mô hình sa i theo  xut ca  tài
nghiên cu.
Ph lc V GII THIU

Ngân hàng thng mi (NHTM) là nh ch tài chính trung gian thc
hin nghip v kinh doanh tin t và cung ng các dch v tài chính. Ti Vit
nam, thu nhp c bn ca các NHTM vn ch yu t hot ng tín dng vi
nhiu áp lc và ri ro. Ngân hàng Trung ng các nc di s bo tr ca
Ngân hàng Thanh toán quc t, trong các cuc hp ti Basel ã a ra nhng
yêu cu v qun tr ri ro trong ó chú trng và  cao vai trò xp hng tín
dng (XHTD) ni b i vi NHTM c quy nh trong Hip c Basel I

i!m và xp hng tín nhim khách hàng hin nay ca mt s NHTM v$n cha
phn nh chính xác ri ro, và xp hng tín nhim i vi khách hàng th! nhân
v$n cha c chú trng
Hip c Basel II c%ng  cp vai trò ca c" quan qun lý ngân hàng
trong vic ánh giá h thng XHTD ni b ! phân loi ri ro tài sn ca t
chc tín d&ng. Nhng trong th c t, NHNN r#t khó ki!m chng h thng xp
hng ánh giá ri ro ca các NHTM có úng hay không. Trong khi ó, nu
c s' d&ng h thng ánh giá ri ro kém chính xác, các NHTM có th! quá
lc quan v tri!n vng khách hàng d$n ti hu qu khó lng. T nh(ng phân
tích và nhn nh nêu trên ã cho th#y tm quan trng ca vic nghiên cu
nhm hoàn thin h"n n(a h thng XHTD ni b ca các NHTM, và ây rõ
ràng là công vic mà các NHTM ti cn tin hành mt cách nh k) nhm áp
ng vi nh(ng thay i v môi trng kinh doanh và tng cng h"n n(a kh
nng d báo trong qun tr ri ro tín d&ng.
2. Xác nh vn  nghiên cu.
Basel ã nghiên cu các yêu cu v an toàn vn trong ó quy nh ri ro
tín d&ng và ri ro th trng, c ban hành ln u vào nm 1988 trong Hip
c Basel I. Nm 2004, hip c Basel II ã c thông qua, b sung thêm ri
ro hot ng, quy nh t* l vn an toàn ti thi!u gn ch+t ch, vi mc  ri
ro ca tài sn ngân hàng liên quan n nhiu yu t bao g-m xp hng tín
GII THIU
3
nhim ca khách hàng, mc tp trung ca khon vay vào mt nhóm khách
hàng. Nhm tip cn các chu.n m c quc t nh Basel trong qun tr ri ro ca
các NHTM theo ph"ng pháp hin i, NHNN ã có quyt nh 57/2002/Q/-
NHNN ngày 24/01/2002 tri!n khai thí i!m  án phân tích, xp loi tín d&ng
doanh nghip. Quý II nm 2008 va qua là mc cui ! các NHTM ti Vit
nam trình  án XHTD ni b lên NHNN (Nhng th c t thì a s các NHTM
v$n cha hoàn thành). Và NHNN c%ng ã yêu cu tng cng ki!m soát n
x#u ca các NHTM qua Quyt nh 493/2005/Q/-NHNN ngày 22/4/2005 v

3. Mc tiêu nghiên cu ca  tài.
/ tài nghiên cu này nhm tr li cho câu h0i ca các nhà qun tr là
ti sao tình trng n x#u thuc khi khách hàng cá nhân và doanh nghip ca
Vietcombank v$n gia tng m+c dù ngân hàng này ã áp d&ng ph"ng pháp tiên
tin trong qun tr ri ro là ch#m i!m XHTD khách hàng t nm 2003 n
nay, và ngay c khi h thng XHTD ni b này ã c chnh s'a gn ây nh#t
là nm 2007 nhng tình hình n x#u v$n còn  mc áng phi quan tâm. Th c
vy, tính n tháng 6/2008, tng d n tín d&ng toàn h thng Vietcombank là
104.298 t* -ng gim 1.980 t* -ng so vi tháng 5/2008 nhng có n 2.418
t* -ng n x#u vi t* trng 2,32%, tng 573 t* -ng so vi tháng 5/2008. Tuy
nhiên, ó v$n cha phi là con s th c ca n x#u ti Vietcombank bi vì : Tc
 gia tng quá nhanh d n tín d&ng trong toàn h thng trong bn tháng u
nm 2008 ã vô tình làm gim t* trng n x#u; Tình trng óng bng b#t ng
sn và chng khoán v$n còn kéo dài, lm phát cao s, tip t&c .y n x#u gia
tng. M+t khác, nu ch xét riêng t* trng n x#u so vi tng d n thì có th! s,
không th! hin c ht s nghiêm trng, cn phi xem xét n x#u trong mi
quan h vi vn t có, phi thn trng vi bc tranh tài chính ã c làm p
và gim t* l n x#u bng cách cho khách hàng vay li ! tr nh(ng khon n
x#u ho+c n có nguy c" x#u khi n hn.
Nghiên cu này nhm tip cn c" s lý lun hin i v xp hng tín
nhim, phân tích hin trng và ki!m chng các ch tiêu ánh giá trong XHTD
ni b Vietcombank so vi h thng ánh giá xp hng tiên tin ca nh(ng tên
GII THIU
5
tui hàng u trong l1nh v c này nh Moody’s và Standard & Poor's bng ch
s Z (Mô hình i!m s tín d&ng) ca Edward I. Altman ang c s' d&ng
hiu qu ti nhiu nc trên th gii ! d oán nguy c" phá sn và xp hng
ri ro tín d&ng.
T kt qu nghiên cu này,  tài s, cho th#y c nh(ng thành t u
c%ng nh nh(ng hn ch t-n ti ca h thng XHTD ang c s' d&ng ti

 tài nghiên cu, i tng và m&c tiêu ca nghiên cu, các ph"ng pháp
c s' d&ng trong nghiên cu, ý ngh1a và tính th c ti2n ca  tài.
Ch"ng I trình bày các v#n  v h thng XHTD bao g-m tng quan
v XHTD, kinh nghim XHTD  các nc, th c ti2n XHTD ti Vit nam.
Ch"ng II trình bày th c trng h thng XHTD ni b ca
Vietcombank, kt qu th c t ca các tình hung nghiên cu XHTD ca h
thng. T ó lun vn tin hành phân tích, ánh giá, so sánh và ki!m chng các
ch tiêu ánh giá trong mô hình ch#m i!m ! rút ra c nh(ng thành t u
c%ng nh các hn ch t-n ti cn hoàn thin, b sung nhm tng cng hiu
qu ngn nga và gim thi!u ri ro tín d&ng qua h thng sàng lc khách hàng.
Ch"ng III trình bày các gii pháp th c ti2n góp phn hoàn thin H
thng XHTD ca Vietcombank.
7. Ý ngha khoa hc và thc tin ca  tài.
Lun vn trình bày s cn thit phi hoàn thin H thng XHTD ni b
ti Vietcombank. / tài nghiên cu tp trung vào ph"ng pháp tính i!m và
xp hng, a ra hng ki!m chng các ch tiêu nhm nâng cao hiu qu qun
tr ri ro tín d&ng bng công c& tiên tin phù hp vi thông l quc t.
Kt qu ca  tài nghiên cu này có th! c áp d&ng vào công tác
th c ti2n vì Vietcombank ang trong quá trình hoàn thin quy trình tín d&ng
GII THIU
7
trong ó có các v#n  liên quan n XHTD khách hàng nhm phù hp vi
chính sách tín d&ng và c" c#u t chc mi sau c phn hóa.
/-ng thi,  tài nghiên cu c%ng góp phn hoàn thin lý lun v qun
tr ri ro tín d&ng ca NHTM thông qua XHTD. Xây d ng thành công h thng
ánh giá, xp hng tín nhim ni b i vi khách hàng không ch giúp NHTM
phân loi n trung th c h"n, mà còn là công c& t v#n, giúp các nhà qun tr
NHTM có nh hng chin lc kinh doanh rõ ràng áp d&ng phù hp cho
tng nhóm i tng khách hàng.