Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
Lời nói đầu
Tiền lương, tiên công là thù lao cơ bản mà người lao động nhận được một
cách thường kỳ. Tiền lương có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với người lao
động, đối với doanh nghiệp và xã hội. Mặt khách trong nền kinh tế thị trường
tiền lương luôn là động lực kích thích khả năng lao động sáng tạo không giới
hạn của lực lượng lao động quốc gia và phản ánh tính tích cực của tiến bộ xã
hội.
Do vậy, tùy thuộc vào điều kiện, đặc điểm sản xuất, kinh doanh của từng
đơn vị, doanh nghiệp mà lựa chọn, áp dụng hình thức trả công nào cho thích
hợp, vừa quán triệt được đầy đủ nhất nguyên tắc phân phối theo lao động, vừa
thực sự làm cho tiền lương, tiền công là đòn bẩy kinh tế thúc đẩy sản xuất phát
triển. Các hình thức trả công được lưa chọn phải đảm bảo phù hợp với tính chất
công việc, phải có tác động khiến khích người lao động quan tâm đến kết quả và
hậu quả công việc, làm cho tiền lương thể hiện rõ chức năng đòn bẩy kinh tế, trả
lương phải đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên em đã chọn đề tài: “bàn
về các hình thức trả công trong doanh nghiệp” để làm đề án cho môn học của
minh.
Bố cục đề án ngoài phần mở đầu và kết luận, được chia thành hai phần
như sau:
Phần I: Những vấn đề chung về tiền lương, tiền công và các hình thức trả
công.
Phần II: Phương pháp trả lương theo đối tượng
SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
1
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
Mục Lục
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TIỀN LƯƠNG, TIỀN CÔNG VÀ
CÁC HÌNH THỨC TRẢ CÔNG
I. Những vấn đề về tiền lương, tiền công

doanh nghiệp trả cho người lao động. Nó gồm tiền lương, tiền thưởng và
các hình thức trả tiền khác. Nhưng phổ biến hơn cả là các khái niệm vẫn
coi tiền công là tiền trả thù lao theo giờ cho những người lao động mà
không có quá trình giám sát chính quy về quá trình lao động đó. Còn tiền
lương là số tiền trả cho người lao động theo một thời gian nhất định
(ngày, tuần, tháng, năm...).
Mặc dù có rất nhiều khái niệm khác nhau về tiền lương, tiền công nhưng
cần phải hiểu thật rõ về bản chất của nó. Nhằm giúp cho Nhà Nước hoạch
định các chính sách tiền lương thích hợp, giúp người sử dụng lao động lựa
chọn cho mình một phương thức trả lương phù hợp, tao điều kiện cho tiền
lương phát huy tối đa chức năng của nó.
* Theo quan niệm hiện đại tiền lương, tiền công có thể được hiểu như sau:
SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
3
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
- Tiền lương:
Là số tiền trả cho người lao động một cách cố định và thường xuyên
theo đơn vị thời gian (tuần, tháng năm) tiền lương thường được trả
cho cán bộ quản lý và các nhân viên, chuyên môn kỹ thuật.
- Tiền công:
Là số tiền trả cho người lao động tuỳ thuộc vào số lượng thời gian
làm việc thực tế (giờ, ngày) hay số lượng sản phẩm được sản xuất ra
hay tuỳ thuộc khối lượng công việc đã hoàn thành. Tiền công thường
được trả cho công nhân sản xuất, các nhân viên bao dưỡng máy móc,
nhân viên văn phòng.
2. Chức năng của tiền lương
- Tiền lương phải đảm bảo tái sản xuất sức lao động:
Quá trình tái sản xuất được thực hiện bởi việc trả công cho người lao
động thông qua tiền lương. Báo cáo của tái sản xuất sức lao động là duy
trì và phát triển sức lao động, nghĩa là số tiền lương nhận được người lao

- Hình thức trả công theo thời gian
Hoặc các doanh nghiệp có thể áp dụng hình thức kết hợp trả công theo sản
phẩm với trả công theo thời gian.
Ta có thể khái quát sơ đồ như sau:
SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
5
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
Sau đây, ta sẽ nghiên cứu hai hình thức trả lương cơ bản:
1. Hình thức trả lương theo thời gian
1.1. Khái niệm:
Hình thức trả lương theo thời gian là hình thức trả lương căn cứ vào mức
lương cấp bậc hoặc chức vụ và thời gian làm việc thực tế của công nhân
viên chức.
Thực chất của hình thức trả lương này là dựa trên cơ sở độ dài thời gian
lam việc, trình độ chuyên môn kỹ thuật nghiệp vụ và mức độ phức tạp của
công việc.
TL
TG
= ML
CBCV
*T
LVTT
Trong đó:
TL
TG
: Là tiền lương thời gian trả cho người lao động.
ML
CBCV
: Là mức lương tương ứng với các bậc trong thang lương, bảng
lương.

gian giản đơn.
- Lương thời
gian có thưởng.
6
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
- Lương thời gian giản đơn
- Lương thời gian có thưởng
1.2. Đối tượng áp dụng
Hình thức trả lương này được áp dụng chủ yếu với những đối tượng sau:
- Công nhân viên chức
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc lực lượng vũ trang
- Những người thực hiện quản lý, chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ
trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh
- Công nhân sản xuất làm những công việc không thể định mức lao
động hoặc do tính chất sản xuất nếu trả lương theo sản phẩm sẽ khó
đảm bảo chất lượng. Ví dụ: KCS, công việc sửa chữa...
Hay các công việc đòi hỏi chất lượng cao, các công việc mà năng
suất chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào máy móc, thiết bị hay các
hoạt động tạm thời, sản xuất thử.
1.3 Điều kiện áp dụng hình thức trả lương theo thời gian
Để việc áp dụng hình thức trả lương theo thời gian đảm bảo hiệu quả,
công bằng thì khi áp dụng hình thức trả lương này cần tuân theo các điều kiện
sau:
-Doanh nghiệp cần bố trí đúng người, đúng việc:
Phải đảm bảo sự phù hợp giữa năng lực chuyên môn, kỹ thuật và đòi hỏi,
yêu cầu của công việc. Tránh tình trạng bố trí nhầm người, nhầm vị trí. Làm như
vậy mới nâng cao hiệu quả sử dụng thời gian làm việc và hiệu quả của hình thức
trả lương này.
-Doanh nghiệp phải có một hệ thống để theo dõi, kiểm tra việc chấp hành
thời gian làm việc của người lao động. Hệ thống này sẽ giúp cho doanh nghiệp

SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
8
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
Trong hình thức trả lương này, thu nhập của người lao động chưa gắn với
kết quả lao động mà họ đã đạt được trong thời gian làm việc.
Tuy nhiên có thể khắc phục nhược điểm này nhờ chế độ thưởng.
1.5 Các hình thức cụ thể của lương thời gian:
a.Hình thức trả lương theo thời gian giản đơn:
Hình thức trả lương theo thời gian giản đơn là hình thức trả lương mà tiền
lương nhận được của mỗi người lao động phụ thuộc vào mức lương cấp bậc,
chức vụ hay cấp hàm và thời gian làm việc thực tế của họ.
Hình thức trả lương này được áp dụng chủ yếu đối với: khu vực hành
chính sự nghiệp hoặc đối với những công việc khó áp dụng chính xác mức lao
động, khó đánh gía công việc chính xác.
Hiện nay ở Việt Nam có bốn loại lương thời gian. Đó là:
-Lương tháng
-Lương tuần
-Lương ngày
-Lương giờ
Sau đây ta sẽ nghiên cứu bốn hình thức trả lương trên:
*Hình thức trả lương tháng:
Đây là hình thức trả lương tính theo mức lương cấp bậc hoặc chức vụ
tháng của công nhân viên chức.Hình thức trả lương này được áp dụng chủ yếu
đối với công nhân viên chức làm việc trong khu vực Nhà Nước.
Công thức tính:
ML
Tháng
=ML
CBCV
+PC=H

tháng có thể trả lương cả tháng một lần,nhưng thường được trả làm hai kỳ trong
tháng là đầu tháng và giữa tháng hoặc cuối tháng.
Ưu điểm của hình thức trả lương này là: đơn giản, dễ tính
Nhược điểm là: mang tính bình quân, chưa gắn tiền lương với hiều suất
công tác của mỗi người.
*Hình thức trả lương ngày:
Hình thức trả lương ngày là hình thức trả lương tính theo mức lương cấp
bậc hoăc chức vụ ngày và số ngày làm việc thực tế trong tháng.
Công thức tính:
ML
Ngày
=(ML
tháng
+PC)/N
cđ
Trong đó:
ML
Ngày
: Mức lương ngày
SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
10
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
N
cđ
: Số ngày chế độ của tháng
PC: Các khoản phụ cấp( nếu có)
Tiền lương thời gian tháng của người lao động được xác định như sau:
TL
Tháng
=ML

Tháng
*12(tháng))/52(tuần)
SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
11
Đề án quản trị nhân lực GVHD: PGS, TS: Nguyễn Ngọc Quân
Trong đó:
ML
Tuần
: Mức lương tuần
ML
Tháng
: Mức lương tháng
* Hình thức trả lương giờ:
Mức lương này được xác định như sau:
ML
Giờ
=(ML
ngày
)/h
cđ
Trong đó:
ML
Giờ
: Mức lương giờ
h
cđ
: Giờ chế độ/ngày
Đối với công việc có điều kiện lao động và môi trường lao động bình
thường thì giờ công quy đình là 8 giờ/ ngày. Đối với công việc có điều kiện lao
động và môi trường lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì giờ

TL
tg
=ML*T
lvtt
+T
Thưởng
Trong đó:
ML: Mức lương thời gian của người lao động
T
lvtt
: Thời gian làm việc thực tế của người lao động
T
Thưởng
: Tiền thưởng
Ưu điểm của hình thức trả lương này là: không những phụ thuộc vào trình
độ thành thạo và thời gian làm việc thực tế mà còn gắn chặt với thành tích
công tác của từng người thông qua các chỉ tiêu xét thưởng đã đạt được. Vì
vậy, nó khuyến khích người lao động quan tâm đến trách nhiệm và kết quả
công tác của mình. Do vậy, cùng ảnh hưởng của tiến bộ kỹ thuật, chế độ trả
lương ngày càng được mở rộng.Rõ ràng hình thức trả lương này có nhiều ưu
điểm hơn so với hình thức trả lương theo thời gian giản đơn.
SVTH: Vương Thùy Trang - Lớp QT 13041 - VĐH Mở Hà Nội
13