ĐỀ TÀI:
Khai thác và sử dụng nguồn nhân lực một cách hiệu quả để thực
hiện phát triển kinh tế theo mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
I. Phát biểu vấn đề
Nước ta đang đứng trước những cơ hội vô cùng thuận lợi để đưa đất
nước đột phá bước sang một giai đoạn phát triển mới, có thể khắc phục tình
trạng tụt hậu so với các nước trên thế giới. Nhưng thực tế nước ta đang vấp
phải 3 trở lực lớn đó là: chất lượng nguồn nhân lực không đáp ứng được nhu
cầu thực tế phát triển nền kinh tế; Kết cấu cơ sở hạ tầng kỹ thuật còn nhiều
bất cập; năng lực quản lý còn thiếu về nhiều mặt.
Hồ Chí Minh đã từng nhận xét: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội
trước hết cần phải có con người xã hội chủ nghĩa”.Vấn đề phát triển con
người và nguồn nhân lực hiện đang là vấn đề nóng bỏng ở nước ta hiện nay.
Phát triển nguồn nhân lực đang trở thành đòi hỏi bức thiết trong quá trình
thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
II. Luận chứng lý do nêu vấn đề
Trong các văn kiện Đại hội Đảng, Đảng ta đã khẳng định: “Con người
là vốn quý nhất, chăm lo hạnh phúc con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất
của chế độ ta, coi việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to
lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi công cuộc công
nghiệp hóa, hiện đại hóa …”.
Sự thực chưa lúc nào vấn đề phát triển và sử dụng có hiệu quả nguồn
nhân lực lại được xã hội quan tâm như hiện nay. Đất nước đang đứng trước
những cơ hội và thách thức mới trong quá trình hội nhập với kinh tế thế giới,
điều này đòi hỏi phải có nguồn nhân lực có trình độ, đáp ứng được nhu cầu
của thế giới.
Thực trạng nguồn nhân lực hiện nay khó cho phép tận dụng tốt nhất cơ
hội đang đến với đất nước; thậm chí nếu không mau chóng khắc phục được
1
yếu kém, có nguy cơ khó vượt qua những thách thức mới, sẽ kéo dài sự tụt
hậu của đất nước.

thế giới.
III. Phê phán một số phương pháp luận sai lầm trong định hướng phát
triển nguồn nhân lực
1. Lợi thế so sánh về nguồn nhân lực giá rẻ
Trong quá trình phát triển kinh tế đất nước, thu hút vốn đầu tư nước
ngoài, chúng ta thường nhắc tới một lợi thế của nước ta đó là: dân số nước ta
đông, kết cấu dân số trẻ, số người trong độ tuổi lao động chiếm gần một nửa
số dân cả nước, con người Việt Nam cần cù, chịu khó. Đó quả thực là một lợi
thế mà chúng ta đã sử dụng khá thành công trong thời gian vừa qua và cần
phát huy. Nhưng khi mà nền kinh tế thế giới đang chuyển dần sang nền kinh
tế tri thức, với các quy trình sản xuất và máy móc hiện đại, với những phương
thức và kỹ thuật quản lý mới đòi hỏi người lao động phải có trình độ cao thì
lợi thế về nguồn nhân lực mà chúng ta nhắc tới vẫn chỉ là nguồn lao động dồi
dào, giá lao động rẻ, người lao động cần cù, chịu khó mà không thấy nhắc đến
trình độ của nguồn nhân lực, một điều quan trọng trong việc xem xét lựa chọn
địa điểm đầu tư của các tập đoàn kinh tế nước ngoài như các tập đoàn sản
xuất thiết bị công nghệ cao, các tập đoàn tài chính.... Rõ ràng lao động dồi
dào và giá rẻ đang dần không còn là ưu thế cạnh tranh trong việc thu hút vồn
đầu tư nước ngoài vào nước ta như trước nữa. Thay vào đó các quốc gia, tập
đoàn, công ty trên thế giới đang rất chú ý tới chất lượng nguồn nhân lực của
quốc gia họ dự định sẽ đầu tư.
2. Phát triển nguồn nhân lực đại trà, trình độ không đáp ứng được nhu cầu
thực tế
Hiện nay, đất nước ta đang đứng trước một thực tế là phát triển nguồn
nhân lực một cách đại trà, đào tạo nhiều mà dùng được ít, số người được đào
tạo ra có tỷ lệ thất nghiệp khá cao, trong khi kinh phí xã hội bỏ ra cho việc
3
đào tạo nguồn nhân lực là vô cùng lớn thì kết quả thu lại được thật đáng thất
vọng.
Hiện mức chi cho giáo dục ở Việt Nam thuộc loại cao nhất thế giới,

là có thể nói chất lượng nguồn nhân lực nước ta đã được nâng cao, cái cần
được quan tâm ở đây là cái chất lượng thực sự, cái chất mới tốt hơn và tiến bộ
hơn so với cái cũ.
3.Tư tưởng sai lệch trong đánh giá năng lực của con người
Tình trạng đánh giá khả năng, trình độ của mỗi cá nhân theo bằng cấp
đã tạo nên những suy nghĩ lệch lạc về việc học, học là vì bằng cấp chứ không
phải để nâng cao trình độ của chính bản thân mỗi cá nhân, dẫn đến mắc bệnh
thành tích, bằng thật học giả. Điều này là nguyên nhân dẫn đến tình trạng các
kỹ sư, cử nhân của chúng ta ra trường mặc dù thành tích học tập khá nhưng
lại không thể đáp ứng được nhu cầu công việc. Nếu so sánh trình độ kỹ sư của
nước ta với các nước có trình độ phát triển kinh tế tương đương thì rõ ràng
vấn đề đào tạo kỹ sư, cử nhân của chúng ta cần xem xét lại rất nhiều.
Việc đánh giá khả năng, trình độ của mỗi cá nhân người lao động nhìn
chung mang nhiều tính chất chủ quan của người đánh giá, tuy vậy việc đánh
giá cũng phải dựa trên cơ sở thực tiễn khách quan, theo những tiêu chí phí
hợp với sự phát triển của xã hội, hay nói cách khác là cần có sự tôn trọng tri
thức khoa học trong việc đánh giá năng lực thực sự của người lao động, qua
đó có kế hoạch nâng cao trình độ người lao động, dần dần làm chủ tri thức
khoa học của nhân loại và không ngừng phát triển nó.
4.Chủ quan, nóng vội, quan liêu trong quá trình phát triển nguồn nhân lực
Không quan tâm và không kế thừa, phát huy những thành tựu giáo dục
của nước ta đã tích lũy được trước đổi mới cũng như những thành tựu của thế
giới, không khai thác lợi thế nước đi sau, thậm chí ít nhiều hoang tưởng, duy
ý chí hoặc nhân danh phát huy sáng tạo đi tìm một con đường riêng, nhưng
thực tế là lạc lõng.
5