LỜI NÓI ĐẦU
Văn hoá Việt Nam là tổng thể những giá trị vật chất và tinh
thần do cộng đồng các dân tộc Việt Nam sáng tạo ra trong quá trình
dựng nước và giữ nước , là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của
nhiều nền văn minh thế giới để không ngừng hoàn thiện mình. Văn
hoá Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam,
làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc.
Nghị quyết Trung ương 5- khoá VIII của Đảng đã xác định rõ
văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động
lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc xây dựng
nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là nhiệm vụ
quan trọng, lĩnh vực cụ thể của văn hoá được đề cập trong mối quan
hệ với kinh tế, chính trị, xã hội và cùng với các lĩnh vực này tạo nên
sự phát triển toàn diện của xã hội mà mục tiêu chúng ta xây dựng
"dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh". Hơn
bất cứ lĩnh vực nào, văn hoá là lĩnh vực yêu cầu cần có sự lãnh đạo,
quản lý thống nhất của nhà nước.
Trong thời đại hiện nay với xu thế hội nhập và mở cửa, nền
kinh tế thị trường có tác động rất lớn đến các lĩnh vực của đời sống
xã hội. Sự xâm nhập của văn hoá độc hại, không phù hợp với truyền
thống văn hoá, trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, du nhập lối
sống hưởng thụ, cá nhân đặc biệt là đối với tầng lớp thanh niên.
Trước những vấn đề Nhà nước cần phải có cơ chế, chính sách thích
hợp kịp thời bổ sung, điều chỉnh các mối quan hệ phát sinh cho phù
hợp để phát triển đất nước.
1
Trong những năm qua nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác
văn hoá đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật cho hoạt
động, quản lý, kinh doanh dịch vụ văn hoá phát triển cụ thể. Nghị
định 87/1995/NĐ - CP ngày 12 tháng 12 năm 1995 của Chính phủ về
tăng cường quản lý các hoạt động văn hoá và dịch vụ. Nghị định
DVD (trong đó có cả đĩa khiêu dâm, đồi trụy) thu giữ hơn 400kg
nhãn mác, 287.400 đĩa giá trị hàng tỷ đồng. Năm 2009, thanh tra
ngành văn hoá Tỉnh Phú Thọ tiến hành kiểm tra 31 đại lý băng đĩa
hình, thu giữ 5.339 băng đĩa vi phạm, trong đó chủ yếu là đĩa không
tem nhãn có nội dung xấu, tiêu huỷ tại chỗ 3.500 đĩa CD, VCD, xử
phạt hành chính 19.000.000 đồng các trường hợp vi phạm.
Vì vậy, vấn đề cấp thiết đặt ra đối với tất cả lĩnh vực hoạt động
văn hoá và đặc biệt là hoạt động kinh doanh băng đĩa hình ở tỉnh Phú
Thọ cũng như các tỉnh thành trong cả nước là phải tăng cường và
nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước, để góp phần tích cực
ngăn chặn vi phạm băng đĩa lậu, làm trong sạch đời sống xã hội cộng
đồng.
Trên cơ sở kiến thức về quản lý Nhà nước được các thầy,cô
trang bị qua lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước chương trình
chuyên viên chính, vận dụng vào tình hình thực tế ở địa phương, xuất
phát từ thực tiễn đạt ra cho công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực
văn hoá, trong khuôn khổ cho phép và kinh nghiệm của bản thân,
dưới đây tôi xin đề cập tới một trong những tình huống vi phạm hiện
nay trong hoạt động kinh doanh băng - đĩa hình thường hay gặp ở địa
phương. Mong được sự quan tâm giúp đỡ của các thầy, cô giáo để
bản thân tôi tiếp tục hoàn thiện việc quản lý nhà nước trên lĩnh vực
văn hoá thống nhất tại tỉnh Phú Thọ.
3
I. NỘI DUNG TÌNH HUỐNG.
1.1. Hoàn cảnh ra đời.
Thực hiện kế hoạch kiểm tra liên ngành, thanh tra Sở Văn hoá,
Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, phối hợp với Công an tỉnh trong
đợt ra quân kiểm tra, phát hiện xử lý các chủ hộ kinh doanh băng đĩa
hình, đã tiến hành kiểm tra, rà soát hoạt động kinh doanh của tất cả
các Đại lý bán và cho thuê băng - đĩa hình trên địa bàn toàn tỉnh.
định của pháp luật hiện hành.
II. PHÂN TÍCH, XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
2.1. Mục tiêu:
Việc thực hiện quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh
doanh dịch vụ văn hoá, xử lý kịp thời, nghiêm minh đúng pháp luật
đối với các hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện quản lý Nhà
nước về lĩnh vực văn hóa nói chung và hoạt động kinh doanh băng
đĩa hình nói riêng là nhằm đảm bảo giữ vững an ninh trên lĩnh vực
văn hoá, tạo điều kiện cho việc phát huy và phổ biến những giá trị
văn hoá đích thực, ngăn chặn sự xâm nhậpcủa các sản phẩm văn hoá
có nội dung độc hại, làm trong sạch đời sống xã hội, góp phần xây
dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, giáo dục nếp
sống lành mạnh, nâng cao hiểu biết về trình độ thẩm mỹ của nhân
dân, góp phần ổn định đời sống tinh thần của toàn xã hội, đẩy mạnh
sự nghiệp đổi mới của đất nước.
Như vậy, với tình huống đã nêu trên, cần phải xác định mục
tiêu xử lý tình huống đó là:
1. Việc đoàn kiểm tra liên ngành lập biên bản phạt tiền và tịch
thu toàn bộ số băng đĩa không nhãn mác như vậy có đúng thẩm quyền
quy định của pháp luật không?
5
2. Vi phạm về kinh doanh băng đĩa hình của cửa hàng số 5 do
bà Đỗ Thị Lan làm chủ gây tác hại như thế nào đối với xã hội?
3. Việc xử lý của đoàn kiểm tra liên ngành như thế nào để đạt
hiệu quả nhiều mặt?
2.2. Cơ sở lý luận.
Để thực hiện được chức năng quản lý nhà nước, trước hết phải
hiểu được: Quản lý, quản lý Nhà nước, quản lý hành chính Nhà nước
là gì? Phải nắm bắt được những điều đã được pháp luật quy định
trong mỗi lĩnh vực, địa bàn công tác để giải quyết một cách hiệu quả
giáo dục, thuyết phục là nhằm góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống
nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Từ đó giúp cho công
chúng vừa là người tổ chức hoạt động, vừa là người hưởng thụ các
giá trị văn hoá trong hoạt động của mình và từng bước thực hiện xã
hội hoá hoạt động văn hoá.
Xử lý tốt tình huống trên một cách hợp lý và hợp pháp là góp
phần giữ vững vai trò quản lý của Nhà nước, khẳng định định hướng
đúng đắn của Đảng, đồng thời đảm bảo lợi ích hợp pháp của các tổ
chức, cá nhân trong kinh doanh và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ ngày
càng cao của công chúng, đảm bảo hài hoà giữa lợi ích kinh tế và lợi
ích xã hội.
Tham gia xử lý tốt các tình huống trong quá trình thực hiện
quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh băng đĩa hình là thể
hiện vai trò tích cực và trách nhiệm của ngành văn hoá nói riêng và
các cơ quan ban ngành liên quan.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X cũng chỉ rõ: "Tăng cường
quản lý Nhà nước về văn hoá, xây dựng cơ chế, chính sách, chế tài ổn
định, phù hợp với yêu cầu phát triển văn hoá trong thời kỳ
7
mới","Làm cho văn hoá thấm sâu vào từng khu dân cư, từng gia đình,
từng người, hoàn thiện hệ giá trị mới của con người Việt Nam. Kế
thừa các giá trị truyền thống của dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hoá
của loài người, tăng sức đề kháng chống văn hóa đồi trụy, độc hại.
Nâng cao tính văn hoá trong mọi hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội
và sinh hoật của nhân dân".
Từ đó đặt ra những yêu cầu quản lý đối với văn hoá: Cái văn
hoá có thể quản lý được và cần quản lý là đời sống văn hoá, hoạt
động văn hoá. Quản lý văn hoá trong cơ chế thị trường là những vấn
đề rất mới mẻ cần được nghiên cứu chu đáo, không cầu toàn cũng
không thể tuỳ tiện.
số lượng băng đĩa của các hãng sản xuất trong nước không theo kịp
cũng như chưa đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng, giá bán
không hợp lý, mặt khác nội dung băng đĩa lậu lại có phần phong phú
hơn đĩa gốc do đó các chủ kinh doanh ngoài những hành vi mua,
bán, cho thuê băng đĩa lậu như tình huống trên, còn tiến hành nhiều
thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt có khi bất chấp cả các qui đính của pháp
luật để mưu lợi cá nhân. Đó chính là những nguyên nhân chủ quan
dẫn tới tình trạng nạn băng, đĩa lậu tràn lan đến mức khó kiểm soát
như thực tế hiện nay.
Bên cạnh đó là thực tế các thiết chế văn hoá được đầu tư xây
dựng từ cơ sở như xã, phường, thị trấn đến nhà văn hoá các huyện,
thành phố chưa phát huy hết hiệu quả, các hoạt động văn nghệ, thể
thao cũng như phim ảnh, sách báo được tăng cường nhưng chỉ đáp
ứng được phần nào nhu cầu của nhân dân, do vậy người dân rất dễ bị
9
thị trường băng, đĩa lậu cuốn hút, nhất là giới trẻ lại càng dễ bị các
sản phẩm văn hoá độc hại xâm nhập, huỷ hoại.
Nghị định 11/2006/NĐ - CP ngày 18 tháng 01 năm 2006 của
Chính phủ về việc ban hành Quy chế hoạt động văn hoá và kinh
doanh dịch vụ văn hoá công cộng nhằm tăng cường quản lý các hoạt
động văn hoá và dịch vụ văn hoá, đẩy mạnh bài trừ một số tệ nạn xã
hội nghiêm trọng được triển khai đã thực như một cuộc cách mạng
đối với tệ nạn này, nhưng một vấn đề đặt ra là, công tác quản lý Nhà
nước trong lĩnh vực này mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực nhưng thực tế
vẫn còn chưa nghiêm và có phần lơi lỏng, chưa có sự phối hợp đồng
bộ của các cơ quan, ban ngành hữu quan và sự ủng hộ tích cực của
nhân dân, đồng thời chưa có được những giải pháp tích cực, ảnh
hưởng không nhỏ đến lòng tin của người dân.
Việc xử phạt các hành vi vi phạm còn nhiều bất cập, chưa
nghiêm, các chế tài xử phạt còn thiếu tính khả thi. Có nhiều trường
trường.
- Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân ở lĩnh vực này
chưa thường xuyên .
- Công tác thanh tra, kiểm tra giám sát, xử phạt không nghiêm
minh, thiếu kiên quyết.
- Công tác quản lý nhà nước lĩnh vực văn hoá còn lỏng lẻo đặc
biệt là dịch vụ băng đĩa hình.
2.5. Hậu quả của tình huống.
Việc kinh doanh, lưu hành băng đĩa hình lậu có ảnh hưởng rất
lớn đến đời sống xã hội cộng đồng, đặc biệt đối với giới trẻ việc du
nhập lối sống hưởng thụ, đồi trụy, tệ nạn gia tăng không phù hợp với
truyền thống văn hóa, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc làm
11
băng hoại con người không phù hợp với sự phát triển đi lên của đất
nước kìm hãm sự phát triển của xã hội.
2.6. Phương án, biện pháp giải quyết tình huống.
Để giải quyết được tình huống trên phải căn cứ vào một số các
qui định pháp luật chủ yếu sau:
1. Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính ngày 02 tháng 07 năm
2002.
Điểm b Khoản 1 Điều 8 qui định về các tình tiết giảm nhẹ đối
với người vi phạm hành chính đã tự nguyện khai báo, thành thật hối
lỗi.
2. Nghị định 56/2006/NĐ - CP ngày 6/06/2006 của Chính phủ
về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hoá - thông tin.
Điểm b Khoản 2 Điều 26 qui định phạt tiền từ 500.000 đồng
đến 1.500.000đồng đối với hành vi mua, bán hoặc cho thuê băng đĩa
phim không dãn nhãn hoặc dán nhãn giả với số lượng từ 20 bản đến
dưới 100 bản.
Tại điểm b khoản 7 Điều 26 qui định hình thức xử phạt bổ sung
- Biên bản số 19/BB -VPHC lập ngày 20/06/2008 của Thanh tra
Sở về vi phạm hành chính lĩnh vực văn hóa thông tin.
Và xem xét đến các tình tiết giảm nhẹ theo qui định tại Điều 8
pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính hiện hành như: vi phạm lần đầu,
có sự hợp tác, thành khẩn và hối lỗi.
Nhận định đây là 1 trong những hành vi có nguy cơ làm gia
tăng nạn băng, đĩa lậu, đang xảy ra ở hầu hết các đại lý băng, đĩa
hình trên địa bàn tỉnh, các chủ kinh doanh phần do hám lời, phần do
thiếu hiểu biết về pháp luật ở lĩnh vực này đã vi phạm pháp luật, ở
tình huống này người có hành vi vi phạm đã thành khẩn khai báo về
13
nguồn gốc số đĩa vi phạm trên, đây là vi phạm lần đầu của 1 đại lý
mới hoạt động. Do vậy, nên tiến hành xử lý vi phạm đã đồng thời vừa
tiến hành tuyên truyền, giáo dục cho đối tượng vi phạm, vừa quyết
định xử lý mức xử phạt tối thiểu trong khung hình phạt đối với hành
vi vi phạm này, để tăng cường hiệu quả quản lý Nhà nước đối với
lĩnh vực kinh doanh băng đĩa hình.
Căn cứ vào qui định tại điểm b khoản 2 Điều 26 Nghị định
56/2006/NĐ - CP và Qui định tại khoản 1 Điều 8 Pháp lệnh xử lý vi
phạm hành chính nêu trên để quyết định mức xử phạt đối với hành vi
vi phạm trên của bà Đỗ Thị Lan chủ cửa hàng và cho thuê băng, đĩa
hình như sau:
- Phạt tiền 500.000đ đối với hành vi bán và cho thuê đĩa hình
không dãn nhãn;
- Tịch thu và tiêu hủy tang vật (96 đĩa ca nhạc, đĩa hình).
Yêu cầu bà Đỗ Thị Lan trong vòng 10 ngày phải mang nộp
khoản tiền trên tại kho bạc nhà nước tỉnh Phú Thọ.
Xuất phát từ thực trạng hoạt động này qua các đợt kiểm tra và
qua xử lý vụ việc trên Chánh thanh tra Sở văn hoá cũng đã đồng thời
đưa ra những kiến nghị xác đáng đối với các cấp có thẩm quyền để
hiện tượng kinh doanh trái phép và lưu hành văn hoá phẩm độc hại,
góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
- Trong quá trình thực hiện quản lý Nhà nước trong lĩnh vực
kinh doanh băng, đĩa hình đã chủ động đưa ra các kiến nghị xác đáng
xung quanh sự việc để các cơ quan chức năng, các cấp, các ngành
cùng tham gia giải quyết.
15
- Cách giải quyết này sẽ có tác động tích cực đến đối tượng vi
phạm, thuyết phục họ cùng hợp tác trong việc phát hiện vi phạm và
quản lý hoạt động kinh doanh này, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và
tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh băng, đĩa lành mạnh phát
triển đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá phong phú của các tầng lớp
nhân dân.
Từ những hạn chế của phương án 1 và những ưu điểm tích cực
của phương án 2 trên đây, việc lựa chọn giải quyết tình huống theo
quyết định của phương án 2 vừa phù hợp với thực tế vừa đúng thẩm
quyền, đảm bảo được tính hợp lý và hợp pháp của quyết định xử lý vi
phạm hành chính. Hành vi vi phạm đảm bảo được xử lý nghiêm theo
các qui định pháp luật hiện hành về lĩnh vực kinh doanh bằng đĩa
hình nhưng cũng tạo ra những định hướng đúng đắn để phát triển lâu
dài loại hình kinh doanh bán và cho thuê bằng đĩa hình hiện nay.
III. KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
3.1. Kiến nghị.
- Qua tình huống trên, bản thân tôi nhận thấy việc tăng cường
công tác quản lý văn hoá và dịch vụ văn hoá trong giai đoạn hiện nay
là nhiệm vụ quan trọng của các cấp, các ngành, các đoàn thể và của
toàn xã hội. Để thực hiện tốt được nhiệm vụ trên cần phải có sự chỉ
đạo thống nhất, toàn diện của cấp uỷ Đảng, chính quyền, đặc biệt là ở
cấp cơ sở.
- Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho
thần của xã hội nhằm tạo nên sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền
vững của đất nước. Trong đó, nội dung xây dựng văn hoá được xác
định: "Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân
tộc", một định hướng quan trọng để đất nước phát triển bền vững./.
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII - Nhà xuất
bản chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Hà Nội- 1996.
2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X - Nhà xuất
bản Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh- Hà Nội - 2006.
3. Luật Điện ảnh được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khóa XI thông qua kỳ họp thứ 9 (từ ngày 16 tháng 5
đến ngày 29 tháng 6 năm 2006).
4. Nghị định 87/1995/NĐ -CP ngày 12 tháng 12 năm 1995 của
Chính phủ về tăng cường quản lý các hoạt động văn hoá và dịch vụ
văn hoá.
5. Nghị định 88/2002/NĐ - CP ngày 7 tháng 11 năm 2002 của
Chính phủ về quản lý xuất nhập khẩu văn hoá phẩm không nhằm mục
đích kinh doanh.
6. Nghị định 11/2006/NĐ - CP ngày 18 tháng 11 năm 2006 của
Chính phủ về việc ban hành quy chế hoạt động văn hoá và kinh
doanh dịch vụ văn hoá công cộng.
7. Nghị định 56/2006/NĐ - CP ngày 06 tháng 6 năm 2006 của
Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hoá
thông tin.
8. Học viện chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh - tài
liệu bồi dưỡng về quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên phần
I; II; III.
9. Số liệu kiểm tra năm 2009 của Bộ văn hoá - Thông tin, về cơ
sở kinh doanh và hoạt động dịch vụ văn hoá.