HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ
TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
THÔN - CHI NHÁNH HÀ TĨNH
Lê Thị Tịnh
1

Phan Thị Ái
2TÓM TẮT
Kiểm soát nội bộ đóng vai trò rất quan trọng đối với sự an toàn và khả
năng phát triển trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại. Việc
xây dựng và thực hiện được một cơ chế kiểm soát nội bộ phù hợp và hiệu quả
sẽ cho phép các ngân hàng thương mại chống đỡ tốt nhất với rủi ro. Ngân
hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh (NHNN&PTNT Hà Tĩnh)
là chi nhánh thành viên của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn
Việt Nam, thực hiện nghiệp vụ ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác
vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần phát triển kinh tế của tỉnh Hà Tĩnh nói riêng
và của cả nước nói chung. Để đạt được mục tiêu trên, chi nhánh cần phải
phân tích thực trạng và đưa ra các giải pháp xây dựng hệ thống kiểm soát nội
bộ ngày càng hoàn thiện hơn.
Từ khoá: Hệ thống kiểm soát nội bộ, ngân hàng thương mại, ngân hàng
nông nghiệp và phát triển nông thôn, thực trạng, giải pháp.
ABSTRACT
Internal control plays a very important role for the safety and
development capabilities of commercial banks. The formulation and
1 CN, Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Hà Tĩnh. Email:
2 ThS, Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Hà Tĩnh
1
2 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ TĨNH

NHNN&PTNT Việt Nam.
- Hệ thống kế toán
Hệ thống chứng từ kế toán, hệ thống sổ kế toán và hệ thống báo cáo kế
toán tại NHNN&PTNT Hà Tĩnh về cơ bản áp dụng theo quyết định
1789/2005/QĐ-NHNN ngày 12/12/2005 của Thống đốc NHNN về ban hành
chế độ chứng từ kế toán ngân hàng. Ngoài ra NHNN&PTNT Hà Tĩnh còn áp
dụng theo quyết định 1697/QĐ-NHNN-TCKT ngày 27/10/2006 về quy định
chế độ chứng từ kế toán áp dụng trong hệ thống NHNN&PTNT Việt Nam.
- Các thủ tục kiểm soát
Các thủ tục kiểm soát tại Chi nhánh được thiết lập đảm bảo 3 nguyên
tắc cơ bản: nguyên tắc phân công phân nhiệm, nguyên tắc bất kiêm nhiệm,
nguyên tắc uỷ quyền và phê chuẩn.
- Kiểm toán nội bộ
Tại chi nhánh NHNN&PTNT Hà Tĩnh, phòng kiểm toán nội bộ chịu sự
quản lý trực tiếp của Giám đốc, giúp Giám đốc tổ chức và thực hiện công tác
kiểm toán nội bộ trên mọi lĩnh vực hoạt động của chi nhánh. Tổ chức bộ máy
và hoạt động của phòng kiểm toán nội bộ được duy trì theo quy chế tổ chức
và hoạt động của chi nhánh (ban hành theo Quyết định số 1377/QĐ-HĐQT-
TCCB, QĐ 468/NHNN-HĐQT–KTKT ngày 28/12/2001 của Chủ tịch
HĐQT).
2.1.2. Thực trạng về quy trình KSNB tại NHNN&PTNT Hà Tĩnh
4 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ TĨNH
- Kiểm soát phòng ngừa
Hoạt động tự kiểm soát: Trong quy trình nghiệp vụ tại NHNN&PTNT
Hà Tĩnh, khi
xây dựng đã thiết kế các chốt kiểm soát như phân cấp thẩm quyền phê duyệt,
phân công phân nhiệm, kiểm soát chéo giữa các cán bộ, bộ phận.
Hoạt động kiểm tra, kiểm toán thực tế tại chi nhánh được thực hiện bởi
chuyên trách định kỳ hay đột xuất nhằm đánh giá tính phù hợp, tính hiệu quả
và hiệu lực của hệ thống KSNB đối với từng mảng nghiệp vụ.

nhiệm vụ cho từng phòng chức năng một cách khoa học, không chồng chéo.
Ban Giám đốc luôn xem trọng chính sách nhân sự nhằm phát huy năng
lực và tinh thần làm việc của đội ngũ nhân viên.
+ Về hệ thống kế toán
Chi nhánh đã thực hiện bộ máy kế toán phù hợp với quy định của Nhà
nước, dựa theo đặc điểm kinh doanh, trình độ, và yêu cầu quản lý của ngân
hàng. Đồng thời, lựa chọn hình thức kế toán phù hợp với các đặc điểm kinh
doanh, đặc điểm tổ chức quản lý và phần mềm kế toán hiện tại của chi nhánh.
+ Về nguyên tắc và thủ tục kiểm soát
Cấu trúc tổ chức của chi nhánh thể hiện sự phân chia trách nhiệm một
cách thích hợp dựa trên ba nguyên tắc cơ bản trong thiết kế hệ thống kiểm
soát nội bộ (KSNB). Ban Giám đốc Chi nhánh xây dựng hệ thống KSNB có
6 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ TĨNH
chất lượng, giúp cho các cán bộ Chi nhánh thực hiện một cách đầy đủ, chính
xác các quy trình, các thủ tục trong quá trình tác nghiệp.
+ Về kiểm toán nội bộ
Trong giai đoạn 2009 - 2013, công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Chi
nhánh NHNN&PTNT Hà Tĩnh không ngừng được củng cố và ngày càng
nâng cao chất lượng.
- Những hạn chế còn tồn tại
+Về môi trường kiểm soát
Nghiệp vụ kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ chưa hoạt động độc lập,
chưa phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp lãnh đạo đối với hệ thống kiểm
soát nội bộ, chức năng kiểm soát nội bộ mới chỉ dừng lại ở mức độ hậu kiểm
dưới hình thức tổ chức từng đợt kiểm tra. Vì vậy, những vấn đề phát hiện
thường là những sai phạm đã phát sinh, do đó hạn chế tác dụng trong việc
ngăn ngừa và quản lý rủi ro.
Đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra, kiểm toán nội bộ của Chi nhánh
hiện nay nhìn chung vừa thiếu về số lượng vừa yếu về chuyên môn nghiệp
vụ.

hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:
- Đổi mới cách thức tổ chức kiểm tra
Khi NHNN&PTNT Việt Nam chưa thay đổi về mô hình tổ chức kiểm
tra, kiểm tra viên ở chi nhánh cấp II xem như ở chi nhánh cấp I và được chủ
8 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ TĨNH
động đi kiểm tra bất cứ ở đâu. Nội dung công việc, đơn vị được cử đến kiểm
tra không cố định.
- Đổi mới phương pháp kiểm tra
Để công tác kiểm tra đạt hiệu quả cao, toàn bộ nghiệp vụ kiểm tra nên
phân thành hai nhóm:
+ Đối với những nghiệp vụ chỉ cần kiểm tra thu đúng, thu đủ và chi đủ,
chi đúng hạn chế tối đa thất thoát trong kinh doanh thì cần được kiểm tra,
giám sát từ xa nhằm tránh phiền hà cho đơn vị được kiểm tra.
+ Đối với những nghiệp vụ cần kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý, hợp lệ
thì cần có những nhân viên được cử đến tại đơn vị có nghiệp vụ phát sinh để
kiểm tra vì phải kiểm tra cả bộ hồ sơ lưu lại đơn vị.
- Cơ cấu tổ chức lại các phòng nghiệp vụ để tạo sự kiểm tra lẫn nhau
giữa các bộ phận tham gia quy trình nghiệp vụ
Tại chi nhánh phải có bộ phận quản lý rủi ro tín dụng. Công tác đánh
giá rủi ro và rà soát tín dụng phải do những người không liên quan đến phê
duyệt tín dụng thực hiện và quản trị rủi ro phải được tiến hành độc lập.
- Tăng cường các thủ tục kiểm soát
Chi nhánh NHNN&PTNT Hà Tĩnh cần tăng cường các thủ tục kiểm
soát đối với các nghiệp vụ trọng yếu, cụ thể:
+ Đối với hoạt động tín dụng cần tăng cường thêm các thủ tục, biện
pháp kiểm soát như: Kiểm tra chéo định kỳ giữa các cán bộ tín dụng với nhau
trong nội bộ Chi nhánh; Luân chuyển cán bộ tín dụng và luân chuyển quản lý
khách hàng vay giữa các cán bộ tín dụng nội bộ Chi nhánh và giữa các chi
nhánh trên cùng địa bàn theo thời gian hợp lý.
+ Đối với các thủ tục kiểm soát nghiệp vụ công nghệ thông tin, Phòng

môi trường làm việc tốt nhất: tâm lý ổn định, cống hiến, gắn bó đối với toàn
thể cán bộ trong ngân hàng.
Trong thời gian qua, công tác kiểm soát nội bộ tại Chi nhánh
NHNN&PTNT Hà Tĩnh không ngừng được củng cố và ngày càng nâng cao
chất lượng. Phát hiện và xử lý kịp thời, đúng mức những sai phạm mới phát
sinh. Mặc dù đạt được những kết quả đáng kể, công tác kiểm tra, kiểm soát
giai đoạn này cũng còn nhiều vấn đề cần phải quan tâm. NHNN&PTNT Hà
Tĩnh phải thực hiện một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội
bộ, đáp ứng mục tiêu đề ra. Bên cạnh sự nỗ lực của bản thân Ngân hàng cũng
rất cần sự hỗ trợ của Chính phủ, của Ngân hàng Nhà nước, NHNN&PTNT
Việt Nam cần tạo ra một môi trường vĩ mô thuận lợi cho hoạt động kiểm soát
nội bộ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh, Nội quy lao động
và những quy định trong công tác quản lý, 2013.
[2]. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh, Quá trình xây
dựng và trưởng thành, 2013.
[3]. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh, Báo cáo kết quả
hoạt động kinh doanh, năm 2009, 2010, 2011, 2012, 2013.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ TĨNH
[4]. Quyết định số 36/2006/QĐ-NHNN v/v ban hành quy chế kiểm tra, kiểm soát
nội bộ của tổ chức tín dụng của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, ngày 01/08/2006.
[5]. Quyết định số 468/QĐ/HĐQT-KTKT: Quy chế về tổ chức và hoạt động của
hệ thống kiểm tra, kiểm toán nội bộ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn Hà Tĩnh Việt Nam, ngày 28/12/2001.