1
HÃY GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
Hiện nay, giới trẻ thường “sáng tạo” nhiều kiểu viết tắt rất “xì-tin”.
Chẳng hạn như: “biết rồi” thành “bit rui”; “bây giờ” thành “bi h”; “không”
thành “0”, “ko”, “k”, “kh”, “kg”, ; “đi” thành “dj”; Chữ “qu” thành
“w”; Chữ ““gì” thành “j”; Chèn tiếng Anh vào như: if = nếu, U = you =
bạn, …v v…
Đây gần như là một trào lưu và có lẽ sẽ không bao giờ dừng lại, cho dù
có nhiều ý kiến lo ngại là nó sẽ ảnh hưởng đến sự trong sáng của tiếng Việt. Nói
chung, các bạn trẻ thích cách dùng các chữ trên vì nó ngộ ngộ, lạ và rất “xì-tin”.
Hơn nữa, khi dùng những chữ kiểu này trong điện thoại sẽ hạn chế số lần nhấn
vào bàn phím cũng như tiết kiệm ký tự. Người thích viết tắt thì cho rằng “chat”
hoặc nhắn tin là sự trao đổi riêng tư giữa hai người, không công bố trên các
phương tiện thông tin đại chúng, nên cũng không cần theo những quy định về cú
pháp, câu chữ, tùy tiện, cảm hứng.
Tuy nhiên, nếu viết tắt, nói tắt một cách tùy tiện, lâu ngày sẽ trở thành
thói quen khó sửa. Những câu “xin chào”, “cảm ơn”, “xin lỗi”, “dạ thưa có”, “dạ
thưa không”,… “được” nhiều người – nhất là các bạn trẻ - quên dần đi. Nếu có
chợt nhớ đến thì cho là “sến”! Thay vào đó là những tiếng “có”, “không”, “rồi”,
…cộc lốc, gióng một. Hoặc dùng xen tiếng Anh vào cho có vẻ “sành điệu”
Thực tế cho thấy: viết tắt – nói tắt ngày càng phổ biến và tùy tiện quá,
không theo một nguyên tắc nào cả. Hiện nay, trên báo chí, tài liệu và các văn
bản hiện nay thường dùng lối viết tắt, như: Nước CHXHCNVN; Sự nghiệp
CNH-HĐH đất nước; Lực lượng TNXP; Tổ chức WTO Cách đó giúp cho
việc in ấn được tiện lợi, bớt dòng in, trang in. Trong trường hợp lặp đi, lặp lại
những từ ngữ không thật thông dụng thì sau khi viết đầy đủ, tác giả phải đặt từ
ngữ viết tắt trong ngoặc đơn. Ví dụ: "Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
(BVCS&GDTE), hay "sở Giáo dục và Đào tạo (GD & ĐT)". Tuy có khó khăn
khi tiếp cận văn bản, nhưng người đọc vẫn hiểu được nội dung của bài viết.
Nhiều người vẫn còn nhớ câu chuyện vui xung quanh việc viết tắt – nói tắt
cười ra nước mắt. Sở Thể dục – Thể thao (trước đây), viết tắt là “sở TDTT”, đọc

mà chữ World Cup lại viết tắt là WC. Độc giả giật mình khi đọc lướt qua nội
dung tin: “luôn chật ních người vào ăn uống tại WC”. Ăn uống tại nhà vệ sinh
ư? Nếu là nhà vệ sinh thì sao gọi là khai mạc? Không phải. Mọi người mua thức
ăn nhanh để vào ăn tại sân xem World Cup. Viết tắt tùy tiện thật tai hại !.
Ông bà xưa có dạy:
“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”
Hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Chúng ta không nên tùy tiện viết
tắt, nói tắt dễ làm cho người đọc, người nghe khó hiểu và bực bội .