Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu.
Sự chuyển nền kinh tế ViệtNam từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơ
chế thị trờng, cũng đồng nghĩa với sự chấp nhận cạnh tranh gay gắt trong phạm vi
toàn quốc và trên thị trờng quốc tế. Vì vậy, có rất nhiều vấn đề bức xúc cần giải
quyết về mặt lý luận thực tiễn từ quản lý vĩ mô đến quản lý vi mô của nền kinh tế.
Một trong những vấn đề cấp bách đó là phải đảm bảo thông tin kinh tế
trung thực, đáng tin cậy và có sự đảm bảo về mặt pháp lý. Thực chất hoạt động
kiểm toán trong nền kinh tế là hoạt động nhằ thẩm định độc lập độ tin công cậy
của các thông tin kinh tế tài chính và đợc thực hiên bởi những kiểm toán viên có
trình động kỹ năng chuyên môn cao, tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực kiểm
toán đá xây dựng. Những thông tin đã đợc kiểm toán sẽ là căn cứ, cơ sở cho việc
đề ra các quyết định quản lý, lập các dự án từ cấp cơ sở cho đến quản lý vĩ mô của
nhà nớc và của các thành phần khác trong nèen kinh tế xã hội.
Chính vì vậy, kiểm toán nói chung và kiểm toán tài chính nói riêng đã ra
đời và ngày càng khẳng định vị thế và tầm quan trọng của mình trong nền kinh tế
thị trờng.
Với đề tài: Vai trò và chức năng của kế toán tài chính trong nền kinh
tế Việt Nam chúng tôi chia kết cấu của bài viết thành 3 phần chính:
Phần 1: Lý luận cơ bản về chức năng và vai trò của kiểm toán tài chính.
Phần 2: Vai trò và chức năng của kiểm toán tài chính đối với nền kinh tế Việt
Nam.
Phần 3: Phơng hớng hoàn thiện và phát huy vai trò của kiểm toán tài chính.
Tôi xin chân thành cảm ơn Thạc sỹ Nguyễn Viết Tiến, giảng viên lớp KTT.
Mặc dù tôi đã cố gắng song điều kiện và khả năng có hạn nên bài viết của tôi
không thể tránh khỏi những sai sót. Tôi mong nhận đợc sự hớng dẫn và giúp đỡ
của thầy.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần I.
Lý luận cơ bản về chức năng và vai trò của kiểm toán

cáo tài chính sẽ gây dựng lòng tin của những ngời sử dụng đối với báo cáo đó.
Vì vậy, không phải bàn nhiều đến vấn đề tại sao lại cần phải có kiểm toán thay thế
vào đó hãy tập trung đi sâu vào vai trò và chức năng của kiểm toán tài chính trong
nền kinh tế thị trờng.
II. Chức năng của kiểm toán tài chính.
Theo quan điểm triết học, chức năng là tán dụng của các đặc tính của hệ
thống khách thể đối với hệ thống môi trtờng cùng nằm trong một hệ thống các
quan hệ khách thể. Nh vậy chức năng của kiểm toán tài chính cũng xuất phát từ
bản chất của ngành. Đồng thời chính chức năng có tác dụng góp phần duy trì một
cách ổn định để tạo niềm tin cho những ngời quan tâm vào những kết luận kiểm
toán.
Qua nghiên cứu và phân tích, ta có thể rút ra các chức năng cơ bản của kiểm
toán tài chính nh sau:
1.Chức năng kiểm tra và thẩm định.
Chức năng kiển tra và thẩm định của kiểm toán tài chính nhằm xem xét
mức độ trung thực của tài liệu và tính hợp pháp của việc thực hiện các nghiệp vụ
mức độ trung thực của tài liệu và tính hợp pháp của việc lập các bảng tài chính thể
hiện trên hai phơng diện:
- Độ tin cậy của các con số, các thông tin đã đợc công bố.
- Tính đúng đắn và trung thực của các biểu mẫu sổ sách phản ánh tình hình
tài chính.
Có thể nói chức năng kiểm tra của kiểm toán tài chính là xem xét, đối
chiếu để đánh giá độ xác thực của thông tin,từ đó góp phần điều chỉnh các hoạt
động đợc xem xét theo hệ thống mục tiêu xác định.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
2. Chức năng t vấn của kiểm toán tài chính.
Việc công bố kết quả kiểm toán tài chính trớc công chúng, công khai kết
quả kiểm toán tài chính đợc xem nh một phần của chức năng kiểm toán. Khi kiểm
toán tài chính đã đợc phát triển, chức năng t vấn đã đợc đa vào báo cáo kiểm toán

III. Vai trò kiểm toán tài chính.
Kiểm toán không phải là hoạt động tự thân và vị thân, kiểm toán sinh
ra từ yêu cầu quản lý và phục vụ cho yêu cầu quản lý. Từ đó có thể thấy rõ vai trò,
tác trong dụng của kiểm toán nói chung và kiểm toán tài chính nói riêng đợc thể
hiện trên những mặt sau:
1.Tạo niềm tin cho những ngời quan tâm.
Trong cơ chế thị trờng có nhiều ngời quan tâm tới tình hình tài chính và sự
phản ánh của nó trong tài liệu kế toán. Những ngời quan tâm có thể kể đến là:
- Các cơ quan Nhà nớc : cần có thông tin trung thực để điều tiết vĩ mô nền
kinh tế.
- Các nhà đầu t: cần có tài liệu tin cậy để trớc hết có hớng dẫn đầu t đúng
đắn, sau đó điều hành, sử dụng vốn đầu t và cuối cùng là có tài liệu trung thực về
phân phối kết quả đầu t.
- Các nhà quản trị doanh nghiệp và các nhà quản lý khác: cần thông tin
trung thực để có những quyết định trong mọi giai đoạn quản lý.
- Ngời lao động cần có thông tin đáng tin cậy về kết quả kinh doanh, ăn
chia phân phối, thực hiện chính sách tiền lơng
- Khách hàng, nhà cung cấp và những ngời quan tâm khác cần hiểu rõ thực
chất kinh doanh về tài chính của các đơn vị về nhiều mặt.
Có thể nói việc tạo niềm tin cho những ngời quan tâm là yếu tố quyết định
sự ra đời và phát triển của kiểm toán tài chính với t cách là một hoạt động độc lập.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
2. Kiểm toán góp phần hớng dẫn nghiệp vụ và củng cố nền nếp hoạt động tài
chính kế toán nói riêng và hoạt động của đơn vị đợc kiểm toán nói chung.
Hoạt động tài chính bao gồm những mối quan hệ đa dạng, luôn biến đổi và
đợc cấu thành bởi hàng loạt nghiệp vụ cụ thể. Để hớng các nghiệp vụ này vào mục
tiêu giả quyết tốt các quan hệ trên không cần có định hớng đúng và thực hiện tốt
mà còn cần thờng xuyên soát xét việc thực hiện để hớng các nghiệp vụ vào quỹ
đạo mong muốn.

càng có nhiều đối tợng khác nhau quan tem đến những thông tin tài chính của các
doanh nghiệp, bởi vì những thông tin này có ảnh hởng mạnh tới sự phát triển
chung của nền kinh tế đất nớc. Do vậy, kiểm toán tài chính với vai trò và chức
năng xác minh, t vấn không chỉ giúp cho sự quản lý vĩ mô của Nhà nớc mà còn có
ý nghĩa quan trọng đối với bản thân doanh nghiệp và các đối tợng quan tâm khác.
1.Đối với Nhà nớc.
Để quản lý kinh tế vĩ mo nói chung và quản lý ngân sách Nhà nớc, công
quỹ quốc gia nói riêng thì Nhà nớc cần phải có những thông tin trung thực, chính
xác về hoạt dộng tài chính của các tổ chức, các doanh nghiệp, đặc biệt là các tổ
chức, các doanh nghiệp có sử dụng ngân sách Nhà nớc. Hiện nay, trong sự phát
triển của kinh tế thị trờng, trong xu thế hội nhập quốc tế, Nhà nớc ngày càng thấy
rõ tầm quan trọng của hoạt động kiểm toán tài chính đối với nền tài chính quốc
gia. Do đó đã từng bớc sử dụng kiểm toán (thông qua cơ quan kiểm toán Nhà nớc)
nh một công cụ quản lý không thể thiếu đợc trong một nhà nớc pháp quyền. Vì
vậy, có thể nói kiểm toán Nhà nớc đảm nhận một chức năng rất quan trọng trong
việc kiểm soát, quản lý việc sử dụng nguồn lực tài chính công. Từ năm 1995 đến
hết năm 1999, kiểm toán Nhà nớc đã thực hiện gần 3000 cuộc kiểm toán với quy
mô khác nhau tại các đơn vị sản xuất kinh tế quốc doanh, đơn vị thụ hởng ngân
sách Nhà nớc, đơn vị đợc giao kinh phí ngân sách Nhà nớc trên hầu hết các ngành,
lĩnh vực, lãnh thổ. Những kết quả của hoạt động kiểm toán tài chính đã đáp ứng
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
phần nào yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ trong việc kiểm tra, giám sát, hoàn
thiện và nâng cao hiệu chất lợng quản lý điều hành ngân sách Nhà nớc, cụ thể nh
sau:
Thứ nhất: Kiểm toán tài chính giúp Nhà nớc kiểm tra, giám sát việc thu các
khoản nộp ngân sách Nhà nớc, chủ yếu là các khoản thuế phải nộp, đảm bảo nộp
đủ theo qui định của pháp luật. Từ đó góp phần cải cách công tác tổ chức và quản
ký thu ngân sách Nhà nớc có hiệu quả. Một mặt tập trung tăng nguồn thu đáp ứng
nhu cầu chỉ tiêu ngân sách Nhà nớc, điều quan trọng là lập lại trật tự trong việc

hợp với thực trạng và điều kiện phát triển kinh tế địa phơng, ngành nghề nói riêng
và của Nhà nớc nói chung.
2.Vai trò đối với doanh nghiệp đợc kiểm toán.
Kiểm toán tài chính có các vai trò chủ yếu sau:
- Thứ nhất: Kiểm toán tài chính giúp lãnh đạo doanh nghiệp đợc kiểm toán
thấy những sai sót trong quản lý tài chính kế toán và giúp họ nhận thấy đợc
nghĩa vụ phải thực hiện đúng các qui định của pháp luật hiện hành về tài chính kế
toán.
- Thứ hai: giúp cho đội ngũ cán bộ chuyên môn thấy đợc các sai sót trong
nghiệp vụ chuyên môn của mình.
- Thứ ba: Giúp cho đơn vị đợc kiểm toán loại bỏ những chi phí không đúng
để tiết kiệm cho doanh nghiệp.
- Thứ t: Giúp nhà lãnh có thêm cơ sở ra các quyết định về sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp.
- Thứ năm: Nâng cao chất lợng công tác hạch toán kế toán.
- Thứ sáu: Giúp doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ.
- Thứ bảy: Giúp các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả đợc tăng thêm uy tín.
Trong quá trình kiểm toán, kiểm toán viên sẽ giúp doanh nghiệp (chủ doanh
nghiệp, giám đốc ) kịp thời ra những sai sót, lãng phí về tài chính cũng nh tình
hình tổ chức của doanh nghiệp để có những chấn chỉnh kịp thời hoặc ngăn ngừa
các tổn thất. Đồng thời, giúp doanh nghiệp hạn chế đợc những rủi ro hoặc phát
hiện ra những thế mạnh, những tiềm năng tài chính nội tại đang có trong doanh
nghiệp, và quan trọng hơn, doanh nghiệp có thể lập kế hoạch phát triển một cách
phù hợp.
9