Kiểm tra bài cũ:
Trong ch ơng trình ngữ văn THCS em đã đ ợc học bài
thơ nào viết về hình ảnh ng ời bà? Của tác giả nào?
Tác phẩm thể hiện nội dung gì?
- Bài thơ Tiếng gà tr a của nhà thơ Xuân Quỳnh.
- Viết về tình cảm bà cháu.
Tiết 56:
Văn bản:
I/ Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
- Bằng Việt sinh năm 1941 - Hà Tây.
- Thuộc lớp nhà thơ tr ởng thành trong kháng chiến
chống Mỹ.
( Bằng Việt)
- Bằng Việt SN 1941 t i Hà
Tây.
- Thuộc lớp nhà thơ tr ởng
thành trong kháng chiến
chống Mỹ.
- Trải qua nhiều công việc :
làm báo, đi chiến tr ờng, biên
tập, dịch thơ - truyện. Giữ các
chức vụ quan trọng: Tổng th
nguôi.
+ Khổ 1
+ Bốn khổ tiếp theo
+ Khổ thứ 6
+ Khổ cuối
Sắp xếp mạch văn bản phù hợp với các nội dung sau:
4.Bố cục văn bản.
III. PHN TCH
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn dòng cảm xúc về bà.
Gợi bếp lửa thực bập bùng trong s ơng sớm
Gợi cái mờ nhoè của bếp lửa trong kỉ niệm
Từ láy
chờn vờn
Từ láy
ấp iu
Gợi bàn tay kiên nhẫn, khéo léo của ng ời
nhóm lửa
Gợi tấm lòng chi chút của bà dành cho con
cháu
Một bếp lửa chờn vờn s ơng sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đ ợm
Cháu th ơng bà biết mấy nắng m a.
Mở đầu dòng hồi t ởng của
tác giả, hình ảnh bếp lửa
đ ợc hiện lên nh thế nào?
Tác giả sử dụng các từ láy
này nhằm gợi điều gì?
lại những năm tháng cuộc sống nh
thế nào?
Đó là những năm tháng chiến tranh
chống thực dân Pháp gian khổ, đói nghèo
qua chi tiết đói mòn đói mỏi.
Tác giả đã sử dụng thành ngữ
đói mòn đói mỏi muốn nhấn
mạnh điều gì?
Tuổi thơ gian nan, vất vả đắm chìm
trong nghèo khổ đói rét.
Hình ảnh chi tiết nào ám ảnh mãi
trong tâm trí anh đến nỗi bây giờ
mỗi lần nghĩ lại anh vẫn vô cùng
xúc động? Vì sao?
Đó là mùi khói bếp: Khói hun nhèm
mắt cháu. Hình ảnh bếp lửa, ngọn khói
cùng với hình ảnh ng ời bà hiện ra trong
nỗi nhớ th ơng, ngậm ngùi
- Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
- Tu hú kêu
-
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế
-
Kêu chi hoài
Tiếng chim tu hú vang vọng
trong trí nhớ của tác giả , giúp
tác giả nhớ lại những kỷ niệm
gì về bà? Em hãy nhận xét về
những việc làm đó?
Những lời căn dặn của
bà với cháu toát lên phẩm
chất nào?
Bình tĩnh , vững lòng, đinh ninh v ợt
qua mọi thử thách khốc liệt của chiến
tranh, làm tròn nhiệm vụ hậu ph ơng để
ng ời đi xa công tác đ ợc yên ổn.
Từ hình ảnh bếp lửa đến
cuối đoạn xuất hiện điệp
ngữ một ngọn lửa là cố
dụng ý nghệ thuật gì?
Đó là ngọn lửa của tấm lòng ấm áp
tình yêu th ơng con cháu, ngọn lửa của
niềm tin dai dẳng và bền chặt vào t ơng
lai cuộc kháng chiến.
Thảo luận nhóm:
Hãy nêu ý nghĩa của các hình ảnh sau:
Nhóm 1: Nhóm niềm yêu th ơng khoai sắn ngọt bùi
gắn với khó khăn gian khổ đời bà.
Hình ảnh bếp lửa đ ợc nhắc
đến bao nhiêu lần trong bốn
khổ thơ?
Tại sao khi nhắc đến bếp
lửa là cháu lại nhớ đến bà?
Và nhớ đến bà là nhớ đến
bếp lửa?
Vì bếp lửa là hình ảnh của cuộc
sông thực đầy vất vả nhọc nhằn của hai
bà cháu và là hình ảnh mang ý nghĩa t
ợng tr ng (Tình bà ấm áp nh chỗ dựa
tinh thần, nh sự đùm bọc che chở chắt
chiu của bà dành cho cháu.
Vì sao tác giả đi tới lời
khẳng định ca ngợi: Ôi kì lạ
và thiêng liêng bếp lửa!?
Vì bếp lửa luôn gắn liền với bà - ng
ời giữ lửa, nhóm lửa, truyền lửa, ng ời
tạo nên tuổi thơ ấu của cháu. bếp lửa
trở thành một mảnh tân hồn, một phần
không thể thiếu trong đời sống tinh thầ
của cháu.
xúc hồi t ởng và suy ngẫm.
2. Nội dung.
Bài thơ sâu hơn ý
nghĩa nói về bà, về tình
bà cháu, còn có ý nghĩa
gì?
-
Bài thơ có ý nghĩa triết lý thầm kín: Tình yêu th ơng và lòng biết ơn bà chính
là một biểu hiện của tình yêu th ơng, gắn bó với gia đình, quê h ơng,và đó cũng
là khởi đầu của tình ng ời, tình yêu n ớc.
Ghi nhớ: (SGK 148 )
Khâm phục,
kính trọng
Ng ời
nhóm, giữ
và truyền
lửa
Hình t ợng
bếp lửa
Hình ảnh ng
ời bà
Tình cảm
suy ngẫm
của cháu
Bếp lửa
quê nghèo
Lam lũ,