Nhiệt liệt chào mừng quý thầy
cô về dự tiết học hôm nay.

Tieát :35

Từ đồng nghóa
I/ Thế nào là từ đồng nghóa?
1. Xét ví dụ1:
“Nắng rọi sông lô khói tía bay,
Xa trông dòng thác trước sông này”
(Tương Như - dòch ).
Rọi: hướng luồng ánh sáng chiếu thẳng vào.
Trông: dùng mắt nhìn để nhận biết.

Từ đồng nghóa
*Rọi : cùng nghóa với: soi; chiếu,…
-Rọi: hướng luồng ánh sáng chiếu thẳng vào.
-Soi: chiếu ánh sáng vào để thấy rõ vật(sắc thái gần giống
từ “rọi”).
-Chiếu: hướng luồng ánh sáng phát ra đến một nơi nào
đó(cùng sắc thái với từ “rọi”).
VD: Mặt trời rọi(soi, chiếu ) xuống rặng tre.

*Trông: gần nghóa với :ngắm;nhìn;…
-Trông: dùng mắt nhìn để nhận biết.
-Ngắm: nhìn kó,nhìn mãi cho thỏa lòng yêu thích(có
sắc thái gần giống với từ “trông” ).
-Nhìn: đưa mắt về hướng nào đó để thấy rõ sự vật(có
sắc thái gần giống từ “trông” )
VD: Lí Bạch trông (ngắm,nhìn ) dòng thác.

Cho các nhóm từ sau:
- hy sinh, bỏ mạng, từ trần, toi mạng, về với đất,
mất, từ dã cõi đời, theo tổ tiên, tan xác…
- mẹ,má,mạ,u,bầm…
Trong
từng
nhóm từ
có điểm
gì chung ?
=> Đều có nghóa chỉ cái chết.
=> Đều chỉ người đàn bà có con, trong
quan hệ với con(dùng để xưng gọi).

Từ đồng nghóa
II/ Các loại từ đồng nghóa
- Rủ nhau xuống bể mò cua,
Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.
(Trần Tuấn Khải)
- Chim xanh ăn trái xồi xanh,
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.
(Ca dao)
Ví d 1:ụ
So sánh nghóa của
từ quả và từ trái
trong hai ví dụ sau:

đều chỉ bộ phận của cây do bầu nhụy hoa phát
triển mà thành,bên trong chứa hạt.
Giống nhau:
Quả : là từ toàn dân, trái : từ đòa phương


Từ đồng nghóa
Bài tập nhanh:
Cho nhóm từ sau :
* ba, cha, tía, bố
* tu, nhấp,nốc
? Nhóm nào là từ đồng nghóa hoàn toàn,nhóm
nào đồng nghóa không hoàn toàn?
 Đồng nghóa hoàn toàn
 Đồng nghóa không hoàn toàn

Từ đồng nghóa
III/ Sử dụng từ đồng nghóa
-Hi sinh và bỏ mạng không thể thay thế cho nhau vì
nó có sắc thái ý nghóa khác nhau.
-Quả và trái có thể thay thế cho nhau vì sắc thái ý
nghóa như nhau.
? Thử thay các từ đồng
nghóa quả và trái,bỏ
mạng và hy sinh trong
ví dụ mục II (SGK)và
rút ra nhận xét ?

Từ đồng nghóa
bài 7 ,tại sao đoạn trích
trong Chinh phụ ngâm khúc
lấy đề là Sau phút chia li
mà không phải là Sau phút
chia tay?
*Chia li và chia tay không thể thay thế cho nhau vì:

thành quả
thành tích
1. Em Thuý luôn luôn …………………. quần áo sạch sẽ.
2 ……………………tổ quốc là sứ mệnh của quân đội.
giữ gìn
Bảo vệ

Bµi tËp 1 (SGK,tr115)
Từ đồng nghóa
IV/ Lun tËp
- gan dạ
- nhà thơ
- mổ xẻ
- của cải
- nước ngoài
- chó biển
- đòi hỏi
- năm học
- loài người
- thay mặt
- can đảm, dũng cảm
- thi só, thi nhân
- giải phẫu, phẫu thuật
- tài sản
- ngoại quốc
- hải cẩu
- yêu cầu
- niên khóa
- nhân loại
- đại diện

nghóa thay thế
từ in đậm trong
các câu sau?
…đã đưa tận tay
….đưa khách ra
…đã kêu
…người ta nói cho
…đã đi hôm qua
…đã trao tận tay
…tiễn khách ra đến cổng
…đã phàn nàn/than thở.
…người ta cười /phê bình/dò nghò cho đấy
đã từ trần / mất/ qua đời hôm qua rồi.

Bài tập 5:( thảo luận nhóm 3 phút)
•
*ăn, xơi, chén:
Giống nhau:đều diễn tả hành động đưa thức ăn vào cơ thể.
Khác nhau:
- Ăn : sắc thái bình thường(được dùng trong nhiều văn cảnh)
- Xơi : sắc thái lòch sự.(thường dùng trong lời mời)
- Chén: sắc thái thân mật, thông tục.
•
* Cho ,biếu, tặng:
- Cho :
-
Biếu:
- Tặng:
quan hệ trên – dưới(người trao vật có ngôi thứ cao
hơn hoặc ngang bằng với người nhận).

- Ôâng ta thân hình…………………………… như hộ pháp.
trọng đại / to lớn
to lớn

Từ đồng nghóa
*Củng cố : Gạch chân các từ đồng nghóa trong
những câu sau.
- Bác đã đi rồi sao Bác ơi,
Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời…
- Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác Lê-nin thế giới Người hiền.
(Tố Hữu)
- Bác Dương thôi đã thôi rồi,
Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.
(Nguyễn Khuyến)