B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH NGUYN TH M HIN GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU CHO VAY
H NGHÈO TI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG
CHÍNH SÁCH XÃ HI TÂY NINH LUN VN THC S KINH T
LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC
TS.LÊ PHAN TH DIU THO

LI CM N

 hoàn thành chng trình cao hc cng nh hoàn tt lun vn tt nghip này,
tác gi đã nhn đc s hng dn, giúp đ và góp ý nhit tình ca quý thy, cô
Khoa sau đi hc- Trng i hc Kinh t TP. H Chí Minh cng nh Ban lãnh
đo ca Ngân hàng Chính Sách xã hi Chi nhánh tnh Tây Ninh, gia đình, bàn bè
và đng nghip trong c quan.
Trc tiên, tôi xin chân thành cám n các Qúy thy cô Khoa sau đi hc- Trng
i hc Kinh t TP.H Chí Minh đã tn tình truyn đt kin thc cho tôi trong
sut thi gian tôi hc tp ti trng. c bit, tôi xin gi li cm n sâu sc đn
TS. Lê Phan Th Diu Tho đã dành nhiu thi gian và tâm huyt nghiên cu,
hng dn, giúp tác gi hoàn thành lun vn này.
Tôi xin chân thành cm n Ban lãnh đo ca Ngân hàng Chính Sách xã hi Chi
nhánh tnh Tây Ninh và các quý anh, ch đng nghip đã nhit tình to mi điu
kin thun li cho tôi thu thp s liu đ có thông tin giúp cho vic nghiên cu

MC LC

TRANG PH BÌA
LI CM N
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG, BIU , S 
PHN M U

2.1.1. Vài nét v kinh t - xã hi tnh Tây ninh 25
2.1.1.1. iu kin t nhiên 25
2.1.1.2. iu kin kinh t - xã hi 25
2.1.2 Thc trng đói nghèo ti tnh Tây Ninh 27
2.1.2.1 S lng, c cu và phân b h đói nghèo  tây Ninh 27
2.1.2.2 Nguyên nhân đói nghèo ti Tây Ninh 29
2.2 Khái quát v NHCSXH tnh Tây Ninh 33
2.2.1 S lc v quá trình hình thành và phát trin 33
2.2.2 Mô hình t chc 34
2.2.3 Hot đng cho vay ca NHCSXH tnh Tây Ninh 36
2.3 Thc trng cho vay h nghèo ti NHCSXH Chi nhánh tnh Tây Ninh 43
2.3.1 V ngun vn cho vay h nghèo 43
2.3.2 Phng thc cho vay h nghèo 46
2.3.3 V hot đng cho vay h nghèo 47 2.4 ánh giá hiu qu cho vay h nghèo 52
2.4.1 Nhng kt qu đt đc 52
2.4.2 Nhng tn ti 55
2.4.3 Nguyên nhân ca tn ti 60
Kt lun chng 2 62
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU CHO VAY H
NGHÈO TI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HI TNH
TÂY NINH
3.1. Mc tiêu chng trình XGN  Tây Ninh giai đon 2010 – 2015 63
3.1.1. Mc tiêu tng quát 63
3.1.2. Mc tiêu c th 63
3.2. nh hng hot đng ca Chi nhánh NHCSXH tnh Tây Ninh giai
đon 2010 – 2015 64
3.3. Gii pháp nâng cao hiu qu cho vay h nghèo ti Chi nhánh NHCSXH

NHNg Ngân hàng phc v ngi nghèo
NS& VSMT Nc sch và v sinh môi trng
SXKD Sn xut kinh doanh
XGN Xóa đói gim nghèo
TCTD T chc tín dng
TW Trung ng DANH MC CÁC BNG, BIU , S 

1. Bng 2.1 S h nghèo t nm 2006-2009 28
2. Bng 2.2 T l h nghèo trong tng s h (phân tích theo khu vc) 29
3. Bng 2.3 C cu huy đng vn ca NHCSXH tnh Tây Ninh 37
4. Bng 2.4 Thc trng cho vay ca NHCSXH tnh Tây Ninh t 2006- 2009. 38
5. Bng 2.5 C cu ngun vn cho vay h nghèo ca Chi nhánh NHCSXH . Trang 1

CHNG 1
TNG QUAN V CHO VAY H NGHÈO CA NGÂN HÀNG
CHÍNH SÁCH XÃ HI VIT NAM
1.1 Các vn đ c bn v NHCSXH
Ngân hàng chính sách là loi hình ngân hàng phi thng mi, có nhiu đim đc thù
so vi các loi hình t chc tín dng (TCTD) khác v thành lp, mc tiêu, v nguyên
tc hot đng (không da trên c s th trng, lãi sut đc h tr, đi tng cho
vay đc Nhà nc xác đnh), v qun tr, điu hành. NHCSXH có vai trò rt quan
trng đi vi đi sng xã hi, là công c đ nhà nc qun lý trong lnh vc tin t.
Vì vy Lut các TCTD đnh ngha th nào là ngân hàng chính sách, phân loi ngân
hàng này và nêu ra nhng hot đng c bn ca nó. Còn các vn đ khác đc c
th hoá và điu chnh bi mt vn bn lut riêng (Lut v ngân hàng chính sách).
iu này cng phù hp vi thông l quc t.
1.1.1. Khái nim v NHCSXH
NHCSXH là mt TCTD Nhà nc hot đng không vì mc đích li nhun; là mt
pháp nhân, có vn điu l, có bng cân đi, có con du, đc m tài khon ti Ngân
hàng Nhà nc, Kho bc Nhà nc và các TCTD khác ti Vit Nam. (Theo Q
180/2002/Q-TTg ngày 19 tháng 12 nm 2002 “v vic ban hành quy ch qun lý
tài chính đi vi NHCSXH”, chng I “ nhng quy đnh chung”)
NHCSXH là đn v hch toán tp trung toàn h thng, chu trách nhim v các hot
đng trc pháp lut; thc hin bo tn và phát trin vn; bù đp chi phí và ri ro

nghèo và các đi tng chính sách khác, thc hin huy đng tin gi ca công
chúng và thc hin các dch v tài chính khác. Hot đng ca NHCSXH bao gm:
Trang 3

hot đng huy đng vn; hot đng cp tín dng; hot đng ngân qu và các hot
đng khác.
1.2.1 Hot đng huy đng vn
NHCSXH đc huy đng vn di các hình thc nh: nhn tin gi ca các t
chc, cá nhân trong và ngoài nc bng đng Vit Nam và ngoi t và các t chc
tín dng khác di hình thc tin gi không k hn, tin gi có k hn, t chc huy
đng tit kim trong cng đng ngi nghèo; phát hành trái phiu đc Chính ph
bo lãnh, chng ch tin gi và các giy t có giá khác theo quy đnh ca pháp lut;
vay vn ca các t chc tài chính, tín dng trong và ngoài nc; vay tit kim Bu
đin, Bo him xã hi Vit Nam; vay ngân hàng Nhà nc; đc nhn các ngun
vn đóng góp t nguyn không có lãi hoc không hoàn tr gc ca các cá nhân, các
t chc kinh t, t chc tài chính, tín dng và các t chc chính tr và xã hi
(CT&XH), các hip hi, các t chc phi Chính ph trong nc và nc ngoài; vn
ODA đc Chính ph giao; vn khác.
1.2.2 Hot đng s dng vn
Vn vay t NHCSXH đc s dng vào các vic sau:
- i vi cho vay SXKD, dch v thì vn vay dùng đ mua sm các lai vt t, vt
nuôi, phân bón, thc n gia súc gia cm…phc v cho các ngành trng trt chn
nuôi; mua sm các công c lao đng nh nh cày, ba, thuc tr sâu; các chi phí
thanh toán cung ng lao v nh thuê làm đt, bm nc, dch v thú y, bo v thc
vt; đu t làm các ngành ngh th công trong h gia đình; chi phí nuôi trng, đánh
bt, ch bin thy hi sn; góp vn thc hin d án SXKD do cng đng ngi lao
đng sáng lp và đc chính quyn đa phng cho phép thc hin.
- i vi cho vay làm mi nhà  thc hin theo tng chng trình, d án ca Chính
ph. Cho vay sa cha nhà  thì NHCSXH ch cho vay đi vi h nghèo sa cha
li nhà  b h hi, dt nát và vn vay ch yu s dng vào vic mua nguyên vt liu


1.3 Tng quan v cho vay h nghèo
1.3.1 Mt s khái nim v nghèo
¬ Khái nim v nghèo
Theo WHO, ngi nghèo là ngi có thu nhp hng nm ít hn mt na mc thu
nhp bình quân trên đu ngi hàng nm (Per Capital incomme) ca quc gia.
Mt s quan đim khác cho rng nghèo đc đnh ngha da vào hoàn cnh xã hi
ca cá nhân, nghèo không ch đn thun là mc thu nhp thp mà còn thiu thn
trong vic tip cn dch v, nh giáo dc, vn hóa, thuc men, không ch thiu tin
mt, thiu nhng điu kin tt hn cho cuc sng mà còn thiu th ch kinh t th
trng hiu qu, trong đó có các th trng đt đai, vn và lao đng cng nh các
th ch Nhà nc đc ci thin có trách nhim gii trình và vn hành trong khuôn
kh pháp lý minh bch cng nh mt môi trng kinh doanh thun li. Mc nghèo
còn là tình trng đe da b mt nhng phm cht quý giá, đó là lòng tin và lòng t
trng.
 Vit Nam, Chính ph đã tha nhn đnh ngha chung v đói nghèo do Hi ngh
chng đói nghèo khu vc Châu Á- Thái Bình Dng do ESCAP (Economic and
Social Commission
for Asia and the Pacific) t chc ti Bangkok, Thái Lan tháng
09/1993: “ Nghèo là tình trng mt b phn dân c không đc hng và tha mãn
các nhu cu c bn ca con ngi mà nhng nhu cu này đã đc xã hi tha nhn
tùy theo trình đ phát trin kinh t- xã hi và phong tc tp quán ca đa phng”.
¬ Khái nim nghèo đc xem xét  hai góc đ nghèo
• Th nht là nghèo tuyt đi
 có cái nhìn tng quan v các vn đ ca các nc đang phát trin, Robert
McNamar, cu Giám đc ca Ngân hàng Th gii, đã đa ra khái nim nghèo tuyt
đi. Ông đnh ngha khái nim nghèo tuyt đi nh: “Nghèo  mc đ tuyt đi
sng  ranh gii ngoài cùng ca tn ti. Nhng ngi nghèo tuyt đi là nhng
Trang 6


khách quan, tc là s hin hu không ph thuc vào s cm nhn ca nhng ngi
trong cuc. Ngi ta gi nghèo tng đi ch quan khi nhng ngi trong cuc cm
thy nghèo không ph thuc vào s xác đnh khách quan. Bên cnh vic thiu s
cung cp vt cht tng đi, vic thiu thn tài nguyên phi vt cht ngày càng có
tm quan trng. Vic nghèo đi v vn hóa- xã hi, thiu tham gia vào cuc sng xã
hi do thiu ht vt cht mt phn đc các nhà xã hi hc xem nh là mt thách
thc xã hi nghiêm trng
1.3.2 S cn thit ca ngun vn tín dng đi vi h nghèo
ói nghèo là mt vn đ kinh t- xã hi có tính toàn cu, là s th hin tính công
bng trong phân phi và chuyn ti các thành qu v phát trin kinh t đn vic ci
thin cht lng cuc sng cho mi ngi dân, đ đm bo công bng xã hi thì
mc tiêu XGN không ch có  Vit Nam mà hu ht tt c các nc trong khu vc
và th gii đu phi chú ý thc hin công cuc XGN. Bi vì nghèo đói không ch
làm cho hàng triu ngi không có c hi đc hng th thành qu vn minh tin
b ca loài ngi mà còn gây ra nhng hu qu nghiêm trng v vn đ kinh t- xã
hi đi vi s phát trin, s tàn phá môi trng sinh thái. Nu vn đ không đc
gii quyt thì không mt mc tiêu nào mà cng đng quc t cng nh quc gia
đnh ra tng trng kinh t, ci thin đi sng, hoà bình n đnh, đm bo quyn con
ngi đc thc hin. c bit ti Vit Nam, quá trình chuyn sang kinh t th
trng vi xut phát đim nghèo nàn và lc hu thì tình trng đói nghèo càng không
th tránh khi. Theo s liu thng kê mi nht, hin nay c nc có khong trên hai
triu h nghèo đói, chim 11% tng s h trong c nc. S h này thng tp trung
vào nhng ngi thiu vn và k thut làm n. Nu nh h có vn vi sc lao đng
sn có và kh nng lao đng thì h s thay đi đc cuc sng ca chính bn thân
h, sau đó là kinh t đt nc.
Nh vy cp tín dng cho ngi nghèo trc ht là thc hin mc tiêu xã hi.
XGN s hn ch đc các t nn xã hi, to s n đnh công bng xã hi, góp
Trang 8

phn thúc đy phát trin kinh t. Bi vì khi h có đc ngun vn, có trình đ k

đc bit là thu hp khong cách gia nhng ngi giàu và ngi nghèo trong mt
xã hi.
1.3.3 Cho vay h nghèo
1.3.3.1 Khái nim
Theo Ngh nh s 78/2002/N-CP ngày 04 tháng 10 nm 2002 ca Chính ph v
tín dng dng đi vi ngi nghèo thì cho vay h gia đình nghèo là vic s dng các
ngun lc tài chính do Nhà nc huy đng đ cho ngi nghèo vay u đãi phc v
SXKD, to vic làm, ci thin đi sng; góp phn thc hin chng trình mc tiêu
quc gia XGN, n đnh xã hi. ây là khon tín dng phi hoàn tr gc và lãi
trong mt thi gian nht đnh tùy theo tng ngun vn vay.
1.3.3.2 Phng thc cho vay
Vic cho vay ca NHCSXH đc thc hin theo phng thc y thác cho các t
chc tín dng, t chc CT&XH theo hp đng y thác hoc trc tip cho vay đn
ngi vay. Cho vay đi vi ngi nghèo cn c vào kt qu bình xét ca T tit
kim và vay vn (TK&VV). T TK&VV là t chc do các t chc CT&XH hoc
cng đng dân c t nguyn thành lp trên đa bàn chính ca xã, đc y ban nhân
dân cp xã chp thun bng vn bn. Hot đng ca T TK&VV do NHCSXH
hng dn.
1.3.3.3 c đim
Cho vay h nghèo có nhiu đim khác bit so vi cho vay thông thng là nó không
phi th chp tài sn và đc min l phí làm th tc vay vn nhng phi là thành
viên t TK&VV, đc t bình xét, lp thành danh sách đ ngh vay vn có xác nhn
ca UBND cp xã và phi có tên trong danh sách h nghèo  xã (phng, th trn)
s ti theo chun h nghèo do B Lao đng- Thng binh và xã hi (BLTB&XH)
công b tng thi k. Ngi vay tin có th tip tc vay li nhiu ln khi tr ht n
c và đc nâng vn khi h vay có nhu cu đ sn xut, chn nuôi , nu cha thoát
Trang 10

nghèo. i vi cho vay ngn hn (t 1 nm tr xung) đc cho vay lu v nhiu
k khi đn hn. Ngi vay có th cùng lúc vay nhiu chng trình tín dng khác

- Cht lng tín dng: cht lng tín dng đi vi h nghèo th hin  mc đ an
toàn tín dng, kh nng hoàn tr và hiu qu s dng vn tín dng ca ngi vay.
Nu t l n quá hn trong tng d n h nghèo thp, cho thy các khon tín dng
đi vi h nghèo an toàn, lành mnh. T l n quá hn cao, phn nh s ri ro các
khon tín dng.
- Kh nng bo toàn vn: khi ngân hàng cho h nghèo vay vn đ phát trin SXKD.
Ngân hàng tính toán đc kh nng thu hi vn (c gc và lãi), sau khi tr các chi
phí thì vn có lãi. T đó ngân hàng có th duy trì và m rng hot đng phc v ca
mình.
- Mc đ đáp ng nhu cu vn hp lý cho h nghèo, h tr h nghèo phát trin kinh
t, tng thu nhp vn lên thoát khi đói nghèo, hoà nhp cng đng.
- S h nghèo thoát khi đói nghèo nh vay vn, s vic làm đc gii quyt thông
qua vay vn NHCSXH.
¬ Tiêu chí đánh giá hiu qu cho vay h nghèo
Hiu qu tín dng là mt ch tiêu tng hp đc đánh giá liên quan đn li ích ca
khách hàng vay vn, ngân hàng và nn kinh t- xã hi. Trong lun vn này chúng
tôi
xin đi sâu đánh giá c th v hiu qu cho vay h nghèo ca NHCSXH.
- Hiu qu kinh t
i vi h nghèo, hiu qu cho vay ca ngân hàng đi vi h nghèo đc th hin 
doanh s vay, tr gc, lãi đúng hn, t l n quá hn thp, ri ro trong s dng vn
thp. Vic s dng vn ca h nghèo vào SXKD nh th nào? Nu li nhun thu
đc sau khi tr ht chi phí mà có lãi thì đánh giá hiu qu s dng vn cao và
Trang 12

ngc li nu vay vn v SXKD thua l thì hiu qu thp, thm chí mt vn. Có
nhiu trng hp vay vn ngân hàng v chn nuôi, trng trt, tuy đã tr ht n cho
ngân hàng đúng k hn, nhng vn b đánh giá là hiu qu thp vì ngun đ tr n
cho ngân hàng phi đi vay ch khác, ch không phi t ngun thu nhp ca ngi
vay. Cho nên, nu ch nhìn mt mt tr n ca h vay cho ngân hàng đ đánh giá h

D n tín dng h nghèo
x 100%
Tng d n tín dng

D n tín dng h nghèo nm sau
Tng trng d n tín
dng h nghèo
=
D n tín dng h nghèo nm trc
x 100%
Nu t trng d n và tng trng d n tín dng cao th hin hot đng tín dng
ngân hàng đã đáp ng tt nhu cu vn ca h nghèo.

Th hai, cht lng tín dng da vào các tiêu chí nh t l n quá hn, t l s dng
vn sai mc đích. Các tiêu chí này đc xác đnh theo công thc:
T l n quá hn
cho vay h nghèo
=
D n quá hn cho vay h nghèo
Tng d n h nghèo
x 100%

T l s dng vn
sai mc đích
=
S tin s dng sai mc đích
Tng d n
x 100%
T l n quá hn là ch tiêu c bn mà ngân hàng đang dùng đ đánh giá cht lng
tín dng. T l n quá hn là t l % gia n quá hn và tng d n ca ngân hàng

Phí hoa hng cho t trng t TK&VV = Tng s lãi thu đc x 0,085/lãi sut
- Hiu qu xã hi
i vi h nghèo, to vic làm cho ngi lao đng, t đó to thêm ngun thu nhp
cho gia đình và xã hi, góp phn hn ch t nn xã hi, n đnh trt t chính tr và an
toàn xã hi; gim bt tình trng cho vay nng lãi, góp phn thay đi b mt đi sng
nhân dân nông thôn. To nim tin ca nhân dân đi vi ng và Nhà nc. Th hin
s quan tâm ca ng và Nhà nc đi vi h nghèo.
Trang 15

i vi ngân hàng, nu hiu qu tín dng cao, ngân hàng s có thêm điu kin đ
phc v tt hn nhu cu vay vn ca các đi tng. T đó s góp phn thúc đy
kinh t, xã hi ca đa phng phát trin. ây chính là s tn ti và phát trin bn
vng ca NHCSXH.
1.3.3.5 Vai trò cho vay h nghèo
Tín dng là công c đ ngân hàng thc hin trung gian tài chính đa ngun vn đn
ngi nghèo đ thc hin mc tiêu tiêu quc gia nên nó có vai trò rt quan trng.
¬ To đng lc giúp ngi nghèo và các đi tng chính sách khác vt qua
khó khn thoát nghèo
Trong xã hi ngi nghèo đói do nhiu nguyên nhân nh đông con, li bing lao
đng, già yu, thiên tai dch bnh, thiu phng tin sn xut, chn nuôi, chính sách
ca Nhà nc, do thiu kin thc trong SXKD hoc ngi nghèo có các k nng mà
cha đc tn dng ht. H hoàn toàn có kh nng phát trin kinh t, SXKD, t đó
gia tng cuc sng gia đình khi đc tip cn các ngun vn vi mt c ch cho vay
thích hp và linh hot, h không phi là nhng ngi không có kh nng làm n, h
coi trng vic đc tip cn tín dng và h chp nhn c ch lãi sut sòng phng
nh các đi tng vay khác, thm chí h t nguyn tr thêm đ đc vay. Ý thc
vn lên thoát nghèo ca h là rt ln, tim nng ca h đc khai thác và có c ch
cung cp dch v tài chính thích hp cho h thì nht đnh h s thoát nghèo thành
công và tin đn cuc
sng trung bình và khá gi trong tng lai. Trong thc t bn