B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
NGUYN THÀNH TÂN
HOCH NH TÀI CHÍNH CÁC DOANH NGHIP FDI
TI VIT NAM VÀ XU HNG MI TRONG QUN TR
TÀI CHÍNH CÔNG TY
Chuyên ngành : Kinh t Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
Li cam đoan i
Mc lc ii
Danh mc các t vit tt iii
Danh mc các bng biu iv
Danh mc các hình v, biu đ v
M U 1
1. Tính cp thit ca đ tài 1
2. Mc đích và nhim v nghiên cu ca lun vn 2
3. i tng và phm vi nghiên cu ca lun vn 3
4. Phng pháp nghiên cu ca lun vn 3
5. Nhng đim mi và đóng góp khoa hc t lun vn này 4
6. B cc chính ca lun vn 5
CHNG I: C S LÝ LUN V HOCH NH TÀI CHÍNH
DOANH NGHIP 6
1.1 Chin lc công ty và chin lc tài chính (corporate strategy and
financial strategy) 6
1.1.1 Chin lc công ty 6
1.1.1.1 Các yu t nh hng ti chin lc 7
1.1.1.2 Mô hình hoch đnh lun lý (rational planning model) 8
1.1.1.3 Phân tích chin lc 9
1.1.1.4 La chn chin lc (strategy choice) và thc hin 9
1.1.2 Chin lc tài chính công ty 10
ii
1.1.2.1 Qun tr tài chính chin lc (strategy financial
management) 10
1.1.2.2 Quyt đnh qun tr tài chính (financial management
decisions) 10
CÁC DOANH NGHIP FDI TI VIT NAM 32
2.1 Thc trng tình hình tài chính mt s doanh nghip FDI ti Vit Nam
hin nay 32
2.1.1 Nhng tn ti và nguyên nhân 32
2.1.1.1 Nhng tác đng t bên ngoài 34
2.1.1.2 Nhng tác đng t bên trong 40
2.1.2 Thông tin tài chính: Quá nhiu chi tit và phc tp 41
2.1.3 Các doanh nghip FDI ti Vit Nam b “áp đt” cu trúc vn 47
2.2 Tình hình hoch đnh tài chính mt s doanh nghip FDI ti Vit Nam 49
2.2.1 Tình hình lp và cp nht ngân sách công ty FDI 49
2.2.2 Thc t công tác k hoch dòng tin các doanh nghip FDI 52
2.2.2.1 Dòng tin kho mnh ca doanh nghip FDI 52
2.2.2.2 Hoch đnh dòng tin trc tip 54
2.2.2.3 Hoch đnh dòng tin gián tip 54
2.2.3 Phng pháp hoch đnh tài chính đang đc áp dng 59
2.2.3.1 Hoch đnh tài chính ngn hn (Phng pháp tng hp) 59
2.2.3.2 Phng pháp hoch đnh tài chính dài hn 63
a) Phng pháp trng s chung (common-size) 63
b) Công thc tính nhu cu vn dài hn (External
Financing Needed – EFN) 66
2.2.3.3 T s tài chính thng đc áp dng ti doanh nghip FDI .67
2.3 Xu hng mi trong hoch đnh tài chính mt s doanh nghip FDI 74
ii
2.3.1 Qun tr tài chính không ch đn gin là qun tr con s 74
2.3.2 Qun tr tài chính là qun tr hiu sut hot đng ca t chc 75
2.3.3 Phng cách qun lý tài chính mi 75
2.3.4 Xu hng sn sàng đi mi 77
Kt lun chng 2 79
CHNG III: NHNG GII PHÁP CI THIN VÀ QUAN IM
DANH MC CÁC T VIT TT
BCTC : Báo cáo tài chính
CFO : Chief Financial Officer – Giám đc tài chính
CNTT : Công ngh thông tin
EBIT : Earnings Before Interest and Tax – Thu nhp trc thu và lãi
vay
EFN : External Financing Needed – Nhu cu vn cn thit t bên
ngoài
EM : Equity Multiplier – òn by tài chính
ERP : Enterprise Resource Planning – H thng hoch đnh ngun lc
doanh nghip
FDI : Foreign Direct Investment – u t trc tip nc ngoài
IAS : International Accounting Standard – Chun mc k toán quc t
IGR : Internal Grownth Rate – T sut tng trng ni b
LNTT : Li nhun trc thu
NI : Net Income – Thu nhp thun
NPM : Net Profit Margin – Li nhu
n biên t ròng
PM : Profit Margin – Li nhun gp
ROA : Return on Assets – Thu nhp trên tài sn
ROCE : Return on Capital Employed – Thu nhp trên vn s dng
ROE : Return on Equity – Thu nhp trên vn ch s hu
SOX : Sarbanes Oley – Mt đo lut v tài chính M
TA : Total of Assets – Tng tài sn
TAT : Total Assets Turnover – Hiu qu s dng tài sn
TE : Total of Equity – Tng vn ch s hu
VAS : Vietnamese Accounting Standard – Chun mc k toán Vit
Nam
iv
Hình 2.4: Cu trúc ngun vn qua kho sát các doanh nghip FDI 47
Hình 2.5: S đ nh hng các quyt đnh 48
Hình 2.6: S đ thit lp ngân sách công ty ECS VN 60
Hình 2.7: Cu trúc tài s
n công ty ECS VN 68
Hình 2.8: Cu trúc ngun vn công ty ECS VN 69
1
M U
1. Tính cp thit ca đ tài
K t Lut đu t nc ngoài ban hành nm 1987 đn nay, tc đ đu t đã
tng nh v bão, đc bit vi bi cnh hi nhp kinh t toàn cu nh hin nay,
quan h giao thng càng tr nên t do hóa, đc bit môi trng cnh tranh
gay gt đã và đang din ra c trong và ngoài nc. đng
đu vi nhng
thách thc kinh doanh, các hot đng ca doanh nghip phi đt trên c s
nn tng ca công tác hoch đnh, công tác này thng có hai mc: cp chin
lc và cp chin thut. Hoch đnh chin lc xác đnh hng kinh doanh,
chin lc dài hn và chính sách tài chính ca doanh nghip. Chng hn,
doanh nghip đang tung ra th trng mt sn phm mi, quyt đnh s dng
vn c phn thay vì vn vay đ tài tr cho các hot đng ca doanh nghip…
K hoch chin thut có hiu lc trong khong thi gian ngn hn và thng
có nhng nh hng nh hn mc chin lc, ví d quyt đnh thay nhân s,
thuê vn phòng công ty thay vì phi mua đt xây dng…
Phân tích tài chính là trng tâm ca c hoch đnh chin lc và hoch đnh
chin thut, phân tích tài chính đng thi cng là mt công vic chính yu
công ty đa quc gia.
Hng ti mc đích trên, lun vn đã đ ra các nhiêm v sau:
- Trình bày, phân tích và nêu ra nhng vn đ liên quan ti hoch đnh kinh
doanh, hoch đnh tài chính doanh nghip, làm rõ hn v các vn đ v
vn, đu t vn, mc tiêu ca qun tr tài chính doanh nghip và mc tiêu
ca ch s hu.
- Nghiên cu nhng yu t hoch đnh tài chính cn bn và kt hp vi
nhng kin thc và kinh nghim t các công ty đa quc gia nhm xây
3
dng thành mt h thng hoch đnh và qun lý tài chính doanh nghip
chung nht và cn bn nht nhng li phù hp nht cho các loi hình
doanh nghip.
- Trên c s phân tích lý lun và thc tin, lun vn s tng hp ra nhng
kin thc chun và đã đc thc tin hoá trong công tác hoch đnh và
qun lý tài chính doanh nghip theo thc t đã và đang áp dng ti m
t s
doanh nghip FDI đang hot đng hiu qu ti Vit Nam, kt qu ca lun
vn ít nhiu mun cung cp cho đc gi các doanh nghip đang còn mi l
hoc cha tng áp dng công tác hoch đnh tài chính công ty đ có đc
mt s yu t nn tng đ vn dng vào công tác hoch đnh tài chính ti
doanh nghip ca mình.
3. i tng và phm vi nghiên cu ca lun vn
Do đ tài rng và cng tính chiu sâu cao, bên cnh đó tính chuyên môn cng
rt cao nên đ tài ch xin đc đ cp đn nhng kin thc chung nht và thc
tin nht. Ni dung đ tài cng là kt qu mà tác gi đã đúc kt đc sau bao
nhiêu nm công tác ti các công ty đa quc gia kt hp vi lng kin thc đã
hc tp nhà trng. Ni dung trình bày nhm hng ti nhng kin thc
gn gi nht cho hu ht các doanh nghip sn xut kinh doanh và không
chuyên cho mt lnh vc hot đng nào c.
tài không đ cp nhiu đn lnh vc đu t tài chính, thit lp danh mc
- T đó h thng hóa, rút ra nhng bài hc kinh nghim t công tác hoch
đnh tài chính hiu qu t các doanh nghip FDI, nhn mnh tm quan
trng ca mi phng pháp và hn ch nhm đ xut cho nhng gii pháp
khc phc.
- Nêu lên nhng xu hng mi trong công tác qun tr tài chính mà gii tài
chính quc t
đã và đang áp dng.
5
6. B cc chính ca lun vn
Lun vn gm 3 chng chính:
Chng 1: C s lý lun v hoch đnh tài chính doanh nghip.
Chng 2: Thc trng chung trong công tác hoch đnh tài chính các doanh
nghip FDI ti Vit Nam.
Chng 3: Nhng gii pháp ci thin và quan đim ca tác gi nhm gia tng
giá tr công tác hoch đnh tài chính công ty.
6
CHNG I: C S LÝ LUN V HOCH NH TÀI
CHÍNH DOANH NGHIP
1.1 Chin lc công ty và chin lc tài chính (corporate strategy and
financial strategy)
1.1.1 Chin lc công ty
Chin lc là tp hp nhng k hoch, nhng hành đng, bao gm c vic
trin khai chi tit, c th vic cp phát ngun lc đ thc hin k hoch, nhm
đt đc mc tiêu đ ra. Chin lc vch ra đnh hng chung cho c t chc
hành đng, chin lc phi phù hp vi ngun lc, hoàn cnh, thi đim và
- Các nhà cung cp vn dài hn: thng là các ngân hàng, mc tiêu mun
đc thanh toán vn và lãi đy đ và đúng hn.
- Chính quyn: là nhóm có th gây tr ngi gián tip cho doanh nghip, yêu
cu phi tuân th các quy đnh, pháp lut v thu, môi trng kinh doanh.
c) Mc tiêu kinh t: Chin lc phi điu chnh sao cho phù hp vi mc tiêu
kinh t ca doanh nghip, nu đó là mt doanh nghip Nhà nc phi làm
nhng nhim v kinh t ch đo do Nhà nc giao phó thì chin lc tài
chính áp dng phi khác vi chin lc các công ty khác.
d) Trách nhim xã hi ca doanh nghip: Chin lc đc áp dng s ph
thuc vào mt mc tiêu c th nào đó, tu thuc vào mc đ trách nhim
đi vi xã hi ca tng doanh nghip mà có chin lc áp dng khác nhau.
8
1.1.1.2 Mô hình hoch đnh lun lý (rational planning model)
Mô hình bao gm giai đon đu tiên nghiên cu tng hp nhim v và mc
tiêu ca hot đng nhng mc tiêu này sau đó chuyn thành nhng mc tiêu
đnh lng và đo lng đc. Tip theo đó s nhn dng nhng phng tin,
ngun lc có th s dng đ đt đc nhng mc tiêu đ ra trong các thit k
k hoch hành đng ca t chc, các k hoch hành đng sau đó s đc chn
la da trên c s phù hp vi hoàn cnh và ngun lc ca t chc và đa
vào thc hin.
Hình 1.1: MÔ HÌNH LUN LÝ
môi trng ho
t đng. Phân tích chin lc cng đng thi là nhn dng ra
nhng đe da và c hi t môi trng kinh doanh, bao gm c phân tích nh
hng nhng thay đi trong kinh t v mô, phân tích ngành.
Phân tích chin lc cng bao gm nhng phân tích ngun lc ca doanh
nghip nhm nhn dng ra đim mnh, đim yu đ thy đc kh nng ca
doanh nghi
p có đáp ng vi s thay đi ca môi trng hot đng hay
không?
Tip theo là mc tiêu ca doanh nghip phi đc đ ra và mc tiêu phi mô
t đc mong mun ca doanh nghip c trong trung và dài hn.
1.1.1.4 La chn chin lc (strategy choice) và thc hin
Các phng án chin lc khác nhau phi đc phát trin và la chn, các
phng án chin lc này phi bao gm các chin l
c cnh tranh và các
chin lc hot đng ti tng cp chc nng. Mi phng án phi đc kim
tra theo các tiêu chí sau:
B Nht quán vi chin lc chung
B Phi kh thi v khía cnh ngun lc tài chính và c phi tài chính sn có,
kh nng sn xut và bán hàng, kh nng thu nhp đ bù đp chi phí huy
đng vn.
10
B Có kh nng đc các quyn lc trong t chc chp nhn cao: ví d nh:
c đông s mong đi ti đa hóa giá tr doanh nghip, ti đa hóa giá tr c
tc, ngân hàng và nhà cung cp quan tâm ti ri ro tài chính và kh nng
thu hi vn và c s n đnh ca doanh nghip trong tng lai.
1.1.2 Chin lc tài chính công ty
1.1.2.1 Qun tr tài chính chin lc (strategy financial management)
Là công tác đánh giá các phng án, la chn chin lc và hiu qu kinh
doanh thông qua phân tích tài chính và chin lc đ nhn dng các kh nng
đng ca mt t chc.
1.2.1 Nguyên tc hoch đnh tài chính
- K hoch tài chính phi nht quán trong ngn hn và c trong dài hn
- Các mc phi đo lng đc và có kh nng đt đc
- Nhng gi đnh phi hp lý và mang tính đnh lng
- Các d liu trình bày phi đc form mu hoá
- K hoch phi đt đc và phi đc cp nht thng xuyên, điu chnh
khi cn thit trong các d đoán.
Mt khi k hoch tài chính đã đc phê duyt, nht thit phi xác đnh rõ
nhng mc tiêu tài chính cn phi đt đc, ngun tài chính hiu qu cng s
đc nêu ra nh th nào.
Sau khi k hoch
đa ra thc hin, phi thc hin vic theo sát k hoch tài
chính thông qua vic so sánh vi thc t qua các k.
1.2.2 Phng pháp lp và hoch đnh tài chính
1.2.2.1 Hoch đnh tài chính là mt quy trình liên tc
Chúng ta bit rng s thay đi đt ngt trong k hoch kinh doanh hay trong
k hoch tài chính là mt vic rt ph bin. H nhìn nhn hoch đnh nh là
12
mt quy trình liên tc, toàn din chy theo các s kin, ví d nh tung mt
sn phm mi hay là nhng mi đe da t đi th cnh tranh xut hin, vic
hoch đnh cng không đòi hi phi s dng nhng công c phc tp, hoch
đnh ch yu da vào ngun thông tin nhanh chóng và hu ích, đt trng trách
lên vai ngi có trách nhim bit mình cn ph
i làm gì trong mi tình hung.
Trong nn kinh t thông tin tc đ cao nh hin nay, nhng ngi có c hi
theo dõi đc thay đi ca th trng, đi th cnh tranh, h phi là nhng
ngi thích ng rt nhanh chóng trc s kin phát sinh. Vì vy hoch đnh
kinh doanh và hoch đnh tài chính phi đng thun vi nhau.
Thông thng mt chu k hoch đnh tài chính tiêu biu ca mt doanh
: Th thách
: Giám sát
: Yêu cu đc vch ra
1.2.2.2 Hoch đnh tài chính ngn hn
a) Lp ngân sách tin mt.
Bt k s thâm ht vn nào ca doanh nghip cng đc tài tr bng:
- Vay: Doanh nghip phi lên k hoch vay sn sàng hoc ngun vay thay
th.
- Tng cng thu n
và trì hoãn thanh toán n.
- Bán các khon đu t ngn hn
- Hoc ng trc tin hàng, tin dch v
Tin hay li nhun, cái nào quan trng hn?
t mc tiêu
Nhóm làm vic
trc tip
Hành đng
Kim tra
Hoch đnh
14
K hoch lu chuyn tin t giúp doanh nghip có thi gian đ sp xp ngun
vn cho doanh nghip tt hn. Nu đc tin mt đã đc hoch đnh trc,
trong trng hp gp khó khn doanh nghip có th d dàng ch đng trong
vic tìm ngun huy đng vi chi phí hp lý nht. ng thi nu d đoán đc
mc đ
và thi hn thng d tin mt giúp doanh nghip có th lên k hoch
đu t sinh li hn khon tin mt thng d này.
Mc tiêu ca doanh nghip là ti đa hoá giá tr doanh nghip, tuy nhiên không
có tin thì mi hot đng ca doanh nghip s b nh hng và tt yu nó s
làm gim giá tr doanh nghip.
mc khác trên B
ng cân đi k toán có thay đi trong k.
Mt cách khác có th nghim ra rng bin đi thun ca con s tin mt cui
k và đu k chính là mt phép tr ca các khon mc ca Bng cân đi k
toán gia hai thi đim.
Dòng tin gián tip ch khác là phng pháp trc tip khon mc dòng tin
trong hot đng kinh doanh.
Khác vi dòng tin tr
c tip là nhng khon thu, khon chi trc tip bng tin
mt t các nghip v k toán, phng pháp gián tip đó là các điu chnh t
li nhun cho: 1) Thay đi trong hàng tn kho, khon phi thu; 2) Khon mc
khác; 3) Khon mc phi tin mt.
Dòng tin gián tip giúp chúng ta thy đc nhng nh hng trong dòng tin
trong hot đng kinh doanh thông qua các ch tiêu trên Bng cân đi k toán
t
đó nhà qun tr có th áp dng cho các quyt đnh nh thay đi chính sách
mua bán chu, khu hao, hàng tn kho…