class="bi x0 y0 w0 h1"
Bài làm
Quy luật của sự tồn tại và phát triển văn học là sự gắn bó chặt chẽ với
vận mệnh dân tộc và số phận con người. Trong bất cứ một giai đoạn văn học
nào cũng có thể nhìn thấy hình ảnh lịch sử xã hội giai đoạn ấy. Văn học đời
Trần cũng không là ngoại lệ. Đó là tấm gương phản chiếu một thời đại lịch
sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, của tinh thần yêu nước Việt Nam. Điều
thú vị hơn nữa là những tác phẩm văn học tiêu biểu lại gắn liền với tên tuổi
những danh tướng, những nhà quân sự tài ba như Trần Quốc Tuấn, Trần
Quang Khải, Phạm Ngũ Lão, Đặng Dung… Có lẽ chính bởi điều đó mà hình
tượng con người trong văn học đời Trần luôn nổi bật bởi tinh thần trách
nhiệm đối với giang sơn xã tắc.
Tỏ lòng – bài thơ nổi tiếng của danh tướng Phạm Ngũ Lão – là một bức
tranh đẹp về con người thời đại nhà Trần. Qua đó người đọc không chỉ cảm
nhận được không khí hào hùng một thời đại mà còn có thể cảm nhận được
vẻ đẹp con người thời đại ấy trong lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc
Việt Nam:
“Hoành sóc giang san kháp kỉ thu
Tam quân tì hổ khí thôn Ngưu
Nam nhi vị liễu công danh trái
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu”
Dịch nghĩa:
Cầm ngang ngọn giáo đứng giữa non sông trải đã mấy thu
Ba quân như hổ có thể nuốt trôi trâu
Nam nhi chưa trả xong món nợ công danh
Thẹn khi nghe nhân gian nói chuyện Vũ Hầu.
Bài thơ đã khái quát trọn vẹn bức chân dung người anh hùng đời Trần.
Đó là một tư thế hiên ngang hào sảng, một khí phách mạnh mẽ, một hoài
bão cao đẹp. Những đường nét ấy chỉ có thể được làm nên bởi một thời đại
mà niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm đối với giang sơn xã tắc là một
ngọn lửa hừng hực cháy trong trái tim mỗi người dân.

Đọc bài thơ, người đọc không chỉ cảm động trước lời tỏ bày về trách
nhiệm đối với non sông của một con người mà còn được chứng kiến và
ngưỡng mộ một thời đại đã làm nên những dấu ấn rực rỡ trong lịch sử dân
tộc ta.
Bài thơ được viết cách chúng ta hơn mươi thế kỉ nhưng những trăn trở,
hoài bão của nhà thơ vẫn mang ý nghĩa tích cực. Quyết chí lập công sao
cho “lưu danh sử sách cùng trời đất muôn đời bất hủ” (Hịch tướng sĩ văn –
Trần Quốc Tuấn) vẫn là một quan niệm còn nguyên giá trị trong cuộc sống
hôm nay.
(Bài do cô giáo Hoàng Thị Tâm cung cấp)